THE CITY OF VAN IN THE NEWSPAPER HALK POSTASI

Öz

Press is defined as the collection, dissemination and interpretation of news. News gathering and dissemination activities have been carried out since ancient times. Howewer, the establishment of newspaper activities began in the eighteenth century. The introduction of newspapers to the Ottoman Empire was facilitated by the state. After the first newspaper was published, many newspapers began to be published. The printing of provincial newspapers laid the foundation for contemporary local journalism. Local newspapers generally published articles supporting the activities of the central government. For this reason, the number of printing houses increased during the Ottoman Empire period. In the early years of the Republic, the press was kept under control. The control of the press continued intermittently. After the army took over the government in 1960, several regulatory changes were implemented in the press. With the regulations made, the number of local newspapers increased during the republican period. The local press, which reports current events accurately and impartially, serves as a source for historical studies. In urban research, the initial information is often sought in the local newspaper archives. Local newspapers feature numerous reports on the history, culture, sociology and architecture of cities. The local newspaper, Halk Postası, published in Van, contains important information about the city’s economic, social, political, health and educational conditions. This information sheds light on a specific period of the city and provides important insights into the development of the city.

Anahtar Kelimeler

• Halk Postası Newspaper
• Van
• Newspaper
• City.

HALK POSTASI GAZETESİNDE VAN ŞEHRİ

Öz

Basın haberlerin toplanması, yayılması ve yorumlanması olarak tanımlanır. Haber toplama ve yayma faaliyetleri çok eski tarihlerden itibaren yapılmaktadır. Fakat gazete faaliyetleri on sekizinci yüzyıl ile birlikte başlar. Osmanlı Devleti’ne gazetelerin girmesi devlet tarafından gerçekleşmiştir. İlk gazetenin yayınlanmasının ardından birçok gazete yayınlanmaya başlamıştır. Vilayet gazetelerinin basılması ile birlikte günümüzdeki yerel gazeteciliğin temeli atılmıştır. Yerel gazeteler genellikle merkezi hükümetin faaliyetlerine destek yayınlar yapmışlardır. Bu nedenle Osmanlı Devleti döneminde basımevlerinin sayısı artmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında ise basın denetim altında tutulmuştur. Basının denetim altında tutulması aralıklarla devam etmiştir. 1960 yılında ordunun yönetime el koymasının ardından basında birtakım düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan düzenlemelerle cumhuriyet döneminde yerel yayın yapan gazetelerin sayısı artmıştır. Güncel olayları doğru ve tarafsız olarak bildiren yerel basın, tarih çalışmalarında kaynak görevini üstlenmektedir. Şehir araştırmaları üzerine yapılan araştırmalarda ilk bilgiler yerel gazete arşivinde aranmaktadır. Yerel gazetelerde şehirlerin tarihi, kültürü, sosyolojisi ve mimarisi ile ilgili birçok haber yer almaktadır. Van’da yayın yapan yerel Halk Postası gazetesinde Van şehrinin ekonomik, sosyal, siyasi, sağlık ve eğitim durumlarına ilişkin önemli bilgiler mevcuttur. Bu bilgiler şehrin bir dönemine ışık tutmakta, şehrin gelişimi hakkında önemli ipuçları vermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Halk Postası Gazetesi
• Van
• Gazete
• Şehir.

Kaynakça

1. Gazete Kaynakları Halk Postası Gazetesi
2. Milliyet Gazetesi
3. Arşiv Kaynakları Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA)
4. Başbakanlık Kararlar Daire Başkanlığı (1928-): 30.18.1.2,168/9/14, 30.18.1.2,169/19/19, 30.18.1.2,175/5/14, 30.18.1.2,180/52/7, 30.18.1.2,183/6/1, 30.18.1.2,139/35/2, 30.18.1.2,144/69/14, 30.18.1.2,166/48/9, 30.18.1.2,143/43/15.
5. Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğü: 30.1.0.0,114/722/12, 30.1.0.0/19.107.23.
6. Araştırma Ve İnceleme Eserler Aykaç, Ö.A. ve Karaduman, E. (2023). Efsaneler, mitler ve macera turizmi: Van Gölü canavarı örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 16(95), 169-180. 10.29228/JASSS.68739
7. Akalın, Şükrü Haluk, (2011). Türkçe sözlük, Atatürk Kültür, Dil Ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları.
8. Aydoğan, F (Tarihsiz). Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki sosyoekonomik ve kültürel yapının aileye etkileri, Sosyal Bilimler Kavşağında Doğu ve Güneydoğu Anadolu, Öz-Fa Matbaacılık, 259-284.

9. Aykaç, M. S. (2021). Van Postası Gazetesi’nde halk yaşamı (1953-1974), [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi].
10. Beydiz, M.G. (2022). İdea ve gerçeklik dikotomisinde canavar ikonografisinden Van Gölü canavarının mitsel paradigması, Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 15(40), 1356-1371. https://doi.org/10.12981/mahder.1187155.
11. Boran, Z. (2018). Yerel basın çalışmalarına bir örnek: Yeni Yurd Van Gazetesi (1937-1948), [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi].
12. İşler, A. (2013). Vansesi Gazetesi 1948-1960, [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi].
13. Kalkanlı, E. (2004). Yerel basında haber fotoğraflarının önemi üzerine Van örneğinde bir inceleme, [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi].
14. Kılıç, O. (2012). Van, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.42, 505-510.
15. Konukcu, E (1990). Van’ın Ruslar tarafından işgali (20 Mayıs 1915), Yakın Tarihimizde Van Uluslararası Sempozyumu, Yüksek Öğretim Kurulu Matbaası, 19-23.
16. Kuran, E. (1990). Cumhuriyet devrinde Van’ın sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimi (1923-1980), Yakın Tarihimizde Van Uluslararası Sempozyumu, Yüksek Öğretim Kurulu Matbaası, 119-123.
17. Matbay, B. ve Seyitoğulları, M. (2023). Çaybağı (Kotur) havzasının (Van-Saray) eğim ve yükselti koşuları bakımından arazi kullanımının ortaya konulması, DTCF Dergisi, 63(2), https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2023.63.2.21
18. Melen, M. (Tarihsiz). Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da istihdam olanaklarının arttırılması üzerine bir çalışma, Sosyal Bilimler Kavşağında Doğu ve Güneydoğu Anadolu, Öz-Fa Matbaacılık, 109-134. Oyan, V. (2023). Alkali göllerden elde edilen trona madeninden soda külü üretimi:Van ve Arin gölü örnekleri, Van Gölü havzası,Türkiye, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(3), Doi https://doi.org/10.53433/yyufbed.1259551
19. Özdurğun, Y. (2021). Türkiye’de siyaset-basın ilişkileri: Van örneği (1937-1960). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Van Özel Sayısı, 283-304.
20. Sarı, E. (2017). Erken cumhuriyet döneminde yerel basın yoluyla Türklüğün inşaası: Van Gazetesi Örneği (1939-1943), [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi].
21. Süleyman Sabri Paşa (1982). Van tarihi ve Kürt Türkleri hakkında incelemeler, Yayına Hazırlayan. Gamze Gayeoğlu, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
22. Tayan, A. (2019). Yerel basında şehir: Van Postası Gazetesi örneğinde Van (1976-1980), [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi].
23. Tuncel, Metin (2012). Bugünkü Van, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayıncılık, C.42, 510-512.
24. Türkdoğan, Orhan (Tarihsiz). Doğu ve Güneydoğu’da aşiret ve sosyo-antropolojik yaklaşımlar, Sosyal Bilimler Kavşağında Doğu ve Güneydoğu Anadolu, Öz-Fa Matbaacılık, 79-93.
25. Yıldız, M.Z (2009). Van’da sanayi faaliyetleri ve geliştirilme olanakları, Yalın Yayıncılık.