Araştırma Makalesi

GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Cilt: 33 Sayı: 2 20 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Vergi mükellefleri ile vergi idaresi arasındaki etkileşimin vergi uyumu üzerindeki etkisi Kirchler, Hoelzl ve Wahl (2008) tarafından geliştirilen Kaygan Zemin Yaklaşımı (Slippery Slope Framework) çerçevesinde tartışılmaktadır. Kaygan Zemin Yaklaşımı’nın temel varsayımı, idarenin gücü ve idareye duyulan güven arasındaki dengenin vergi uyum düzeyinin temel belirleyicisi olduğudur. Bu araştırmada Kaygan Zemin Yaklaşımı çerçevesinde güven duygusunun vergi uyumu üzerindeki etkisinin güç tarafından düzenlenip düzenlenmediği incelenmiştir. Veriler anket yöntemi aracılığıyla Gümüşhane’de faaliyet gösteren 148 gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinden elde edilmiştir. PROCESS Makro Model 1 aracılığıyla ulaşılan analiz sonuçları, güvenin vergi uyumu üzerindeki etkisinde gücün düzenleyicilik etkisinin olmadığını göstermiştir. Ancak güç algısının düşük olduğu bireylerde; düşük düzey güven algısı ile yüksek düzey güven algısı arasındaki farkın vergi uyumu üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır. Bu bağlamda vergi uyumluluğunu artırmak isteyen vergi otoritelerinin güç ile ilgili yaptırımlarından ziyade, diğer faktörlere odaklanması gerekmektedir. Nitekim Kaygan Zemin Yaklaşımı’nda vergi kayıp ve kaçaklarının en aza indirilmesi ve kamusal ihtiyaçlarının karşılanması için vergi gelirlerinin artırılması, mükelleflerin güven ve adalet algılarının yükseltilmesine de bağlıdır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışmada destekleyen herhangi kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Çalışmada Gümüşhane Üniversitesi Etik Kuruldan izin alınmıştır. Buna ilişkin belge ek belge olarak yüklenmiştir.

Teşekkür

Hayır

Kaynakça

  1. Adini, R., Subroto, B. ve Baridwan, Z. (2021). Tax compliance: Slippery slope framework and theory of reasoned action approach. The International Journal of Accounting and Business Society, 29 (2), 19 – 33.
  2. Alshira’h, A. F., Alsqour. M., Lutfi, A., Alsyouf, A. ve Alshirah, M. (2020). A socio-economic model of sales tax compliance. Economies, 8 (4), https://doi.org/10.3390/economies8040088.
  3. Batrancea, L. M., Nichita, A., Agostini, R., Narcizo, F. B., Forte, D., Mamede, S., Roux‑Cesar, A. M., Nedev, B., Vitek, L., Pantya, J., Salamzadeh, A., Nduka, E. K., Kudła, J., Kopyt, M., Pacheco, L., Maldonado, I., Isaga, N., Benk, S. ve Budak, T. (2022). A self‑employed taxpayer experimental study on trust, power, and tax compliance in eleven countries. Financial Innovation, 8 (96), 1 – 23. https://doi.org/10.1186/s40854-022-00404-y
  4. Batrancea,, L., Nichitaa, A., Olsenc, J., Kogler, C., Kirchler, E., Hoelzl, E., Weissf, A., Torgler, B., Fooken, J., Fuller, J., Schaffner, M., Banurim, S., Hassaneinn, M., Alarcón-Garcíao, G., Aldemir, C., Apostol, O., Weinberg, D., Batrancea, J., Belianinu, A., Gómez, F., Briguglio, M., Dermol, V., Doyle, E., Gcabo, R., Gong, B., Ennya,S., Essel-Anderson, A., Frecknall-Hughes, J., Hizen, Y., Huber, O., Kaplanoglou, G., Kudła, J., Lemoine, J., Leurcharusmee,S., Matthiasson, T., Mehta, S., Min, S., Naufalh, G., Niskanen, M., Nordblom, K., Öztürk, B. E., Pacheco, L., Pántya, J., Rapanos, V., Roland-Lévy, C., Roux-Cesar, A. M., Salamzadeh, A., Savadori, L., Schei, V., Sharma, M., Summers, B., Suriya, K., Tran, Q., Villegas-Palacio, C., Visser, M., Xia, C., Yi, S., ve Zukauskas, S. (2019). Trust and power as determinants of tax compliance across 44 nations. Journal of Economic Psychology, 74. https://doi.org/10.1016/j.joep.2019.102191
  5. Benk, S. ve Budak, T. (2012). Power and trust as determinants of voluntary versus enforced tax compliance: Empirical evidence for the slippery slope framework from Türkiye. African Journal of Business Management, 6(4), 1499 - 1505.
  6. Bobek, D. R., Roberts, W. ve Sweeney, J. T. (2007). The social norms of tax compliance: Evidence from Australia, Singapore and the United States. Journal of Business Ethics 74, 49 – 64.
  7. Bozkurt, S. (2023). PROCESS macro ile aracılık, düzenleyicilik ve durumsal etki analizleri. Ekin Yayınevi.
  8. Didinmez, İ., (2018). Davranışsal iktisat perspektifinden vergi uyum analizi. 1.Baskı, Savaş Kitapevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

12 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

6 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 33 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yılmaz Uğur, C. (2024). GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33(2), 938-953. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1482665
AMA
1.Yılmaz Uğur C. GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;33(2):938-953. doi:10.35379/cusosbil.1482665
Chicago
Yılmaz Uğur, Candan. 2024. “GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33 (2): 938-53. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1482665.
EndNote
Yılmaz Uğur C (01 Ekim 2024) GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33 2 938–953.
IEEE
[1]C. Yılmaz Uğur, “GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 33, sy 2, ss. 938–953, Eki. 2024, doi: 10.35379/cusosbil.1482665.
ISNAD
Yılmaz Uğur, Candan. “GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33/2 (01 Ekim 2024): 938-953. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1482665.
JAMA
1.Yılmaz Uğur C. GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;33:938–953.
MLA
Yılmaz Uğur, Candan. “GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 33, sy 2, Ekim 2024, ss. 938-53, doi:10.35379/cusosbil.1482665.
Vancouver
1.Candan Yılmaz Uğur. GÜVEN VE VERGİ UYUMU İLİŞKİSİNDE GÜCÜN DÜZENLEYİCİLİK ETKİSİ: GÜMÜŞHANE VERGİ MÜKELLEFLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ekim 2024;33(2):938-53. doi:10.35379/cusosbil.1482665

Cited By