SİNEMATİK MEKÂNDA DOĞA VE IŞIĞIN YANSIMALARI: WIM WENDERS'İN MÜKEMMEL GÜNLER FİLMİNDE “KOMOREBİ

Öz

Doğanın insan yaşamı üzerindeki etkisi yüzyıllardır sanatçılar ve tasarımcılar için bir hayranlık ve araştırma konusu olmuştur. Tarih boyunca farklı medeniyetler, doğanın insanlar için ortak olan hislerini tanımlamak için birçok kavram geliştirmiştir. Japon kültüründe özel bir anlamı olan Komorebi, yaprakların arasından süzülen güneş ışığını tanımlar. Bu kavram, belirli bir anda ışığın ağaçların arasından büyüleyici bir şekilde süzülmesini ifade etmek için kullanılır. Bu çalışmada, auteur yönetmen Wim Wenders'in Mükemmel Günler (2023) filmi üzerinden Komorebi kavramının sinematik mekândaki görsel karşılıkları araştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı kullanılmış, veri toplama yöntemi olarak içerik analizi ve gözlem tekniklerinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda filmde Komorebi kavramının görsel karşılıklarının gözlemlenebildiği mekânlar sekanslarda tespit edilmiştir. Elde edilen görsel veriler, kavram çerçevesinde ışık ve doğa ile kurdukları ilişki ve film anlatısındaki stratejik rolleri açısından göstergebilim yöntemi üzerinden değerlendirilmiştir. Bu multidisipliner araştırmada, mekân tasarımında ışık ve doğa ile bir arada var olmanın mekânsal deneyimleri zenginleştirme gücünü bir filmin mekânları üzerinden tartışmanın yeni bakış açıları sağlayabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Doğa
• Işık
• Sinematik Mekan
• Wim Wenders
• Komorebi.

REFLECTIONS OF LIGHT AND NATURE IN CINEMATIC SPACE: “KOMOREBI” IN WIM WENDERS' PERFECT DAYS

Öz

For centuries, the impact of nature on human life has been a subject of fascination and inquiry for artists and designers. Throughout history, different civilizations have developed many concepts to describe the universal emotions that nature evokes in humans. Komorebi, which has a special meaning in Japanese culture, refers to the sunlight filtering through the leaves of trees, creating a mesmerizing interplay of light and shadow. This term is used to capture the enchanting moment when light gracefully passes through the foliage. This study explores the cinematic representation of Komorebi in Wim Wenders' film Perfect Days (2023) by analyzing its visual manifestations in cinematic space. A qualitative research approach was utilized in the study. Content analysis and observation techniques were used as data collection methods. Within this scope, the spaces where the visual representations of the concept of Komorebi can be observed have been identified in the sequences of the film. The visual data obtained were evaluated through the semiotic analysis in terms of their interaction with light and nature within the framework of the concept and their strategic roles in the film’s narrative. This multidisciplinary study suggests that discussing the integration of light and nature in spatial design through the spaces of a film can provide new perspectives on the potential of spatial experiences to enrich storytelling and visual aesthetics.

Anahtar Kelimeler

• Nature
• Light
• Cinematic Space
• Wim Wenders
• Komorebi.

Kaynakça

1. Akay, A. (2023). Kurgusal ve fiziksel mekan arasındaki süreklilik ve kopuşlar: kubrick üzerinden okumalar. In C. A. Güzer (Eds.), Sinema ve mimarlık (pp. 87-111). Ankara: Fol Yayıncılık.
2. Akçay Kavakoğlu, A. (2023). Mimari imgelerin sinemadaki temsili: renaissance filminde şehrin imgesel inşası. In C. A. Güzer (Eds.), Sinema ve mimarlık (pp. 124-142). Ankara: Fol Yayıncılık.
3. Anesaki, M. (2023). Japon kültürü: Bütün yönleriyle (T. C. Tarımcıoğlu, Trans.). İstanbul: Maya Kitap.
4. Angrosino, M. V., & Mays de Perez, K. A. (2000). Rethinking observation: from method to context. In N. K. Denzin, & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (pp. 673-702). California: Sage Publications.
5. Arslan, H., Olcay, E., & Şenol, E. (2004). Bir Wim Wenders kitabı. İstanbul: Es Yayınları.
6. Aslan, E. (2013). Sınırların olmadığı "sınırlı" bir kasaba: Dogville. In A. Allmer (Eds.), Sinemekan: sinemada mimarlık (pp. 59-68). İstanbul: Varlık Yayınları.
7. Barthes, R. (1972). Mythologies: The Complete Edition. Hill & Wang.
8. Barthes, R. (1986). Göstergebilimin İlkeleri. İstanbul: Sözce Yayınları.

9. Barthes, R. (2008). Göstergebilimsel Serüven. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
10. Bawden, H. H. (1910). Art and nature. The Journal of Philosophy, Psychology and Scientific Methods, 7(19), 521–526. https://doi.org/10.2307/2012392
11. Bocking, B. (1995). A popular dictionary of Shinto. Richmond: Curzon Press.
12. Bratman, G. N., Hamilton, J. P., & Daily, G. C. (2012). The impacts of nature experience on human cognitive function and mental health. New York Academy of Sciences, 1249, 118–136. https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.2011.06400.x
13. Calović, D. (2022). Mono no aware concept in Japanese aesthetics. Theoria, 65(3), 121–131. https://doi.org/10.2298/theo2203121c
14. Clements, M. D. (2021). Komorebi. Appalachia, 72(1), 1.
15. Crawford, D. (1983). Nature and art: Some dialectical relationships. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 42(1), 49–58. https://doi.org/10.2307/429946
16. Creswell, J. W. (2009). Research design: qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Los Angeles: SAGE.
17. Daniels, I. (2011). The Japanese house: Material culture in the modern home. Oxford: Berg Publishers.
18. Dawson, J. (1982). Wim Wenders. New York: New York Zoetrope.
19. Dear, M. (1994, November-December). Between Architecture and Film. Architectural Design, 64(11/12), 8-15.
20. Eco, U. (1976). A Theory of Semiotics. Indiana University Press.
21. Edagawa, Y. (2008). Japanese identities: Architecture between aesthetics and nature. Berlin: Jovis Verlag.
22. Fisher, J. (2018). Fallingwater [Photograph]. Flickr. Retrieved July 10, 2024, from https://www.flickr.com/photos/jaundicedferret/43043295902/
23. Gabriele, B. (2020). Komorebi. UCLA Contemporary Music Core Collection, 10–29.
24. Geist, K. (1983). West looks east: The influence of Yasujiro Ozu on Wim Wenders and Peter Handke. Art Journal, 43(3), 234–239.
25. Güvenç, B. (1992). Japon kültürü (Nihon Bunka). Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
26. Güzer, C. A. (2023). Sinemanın mimarlık üzerine söyledikleri: bir eleştiri biçimi olarak sinema. In C. A. Güzer (Eds.), Sinema ve mimarlık (pp. 27-86). Ankara: Fol Yayıncılık.
27. Hacıömeroğlu, T. N. (2023). Gerçekliğin yanılsamaları: sinemada kent ve mekanın yeniden üretimi. In C. A. Güzer (Eds.), Sinema ve mimarlık (pp. 112-123). Ankara: Fol Yayıncılık.
28. Hashi, H. (2016). The significance of "Mushin": The essential mind of Zen Buddhist philosophy for humans in a contemporary world. Asian Studies, 4(1), 97–112. https://doi.org/10.4312/as.2016.4.1.97-112
29. Üretmen, P. (2021). Günün sonunda insanlar toprağın tuzudur (İnsana ve ağaca dair). Psikesinema, 37, 98–103.
30. Ishizaki, M. (2019). The case for shopping well: Komorebi[hub] a retail incubator (master’s thesis). The University of British Columbia.
31. Istock. (2013). The bright beam of light inside Milan Cathedral, Italy [Photograph]. Istockphoto. Retrieved July 10, 2024, from https://www.istockphoto.com/tr/fotoğraf/the-bright-beam-of-light-inside-milan-cathedral-italy-gm178042497-24491800
32. Istock. (2016). Sunbeam from Pantheon dome [Photograph]. Istockphoto. Retrieved July 10, 2024, from https://www.istockphoto.com/tr/fotoğraf/sunbeam-from-pantheon-dome-gm540836690-96645831?clarity=false
33. Jackson Jarves, J. (2022). Japon sanatı: Tarihsel, kültürel ve mitolojik kökleri (T. C. Tarımcıoğlu, Trans.). İstanbul: Maya Kitap.
34. Johnson, E. (2006). Life in Philip Johnson’s The Glass House: An icon of modernist architecture. Retrieved July 14, 2024, from https://www.eirikjohnson.com/assignments/glass-house
35. Kaçmaz, G. (1996). Architecture and cinema: a relation of representation based on space (master’s thesis). Middle East Technical University.
36. Künzel, U. (1986). Wim Wenders (K. Çalışkan, Trans.). İstanbul: Afa Yayınları.
37. Kondo, M. C., Fluehr, J. M., Mckeon, T., & Branas, C. C. (2018). Urban green space and its impact on human health. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(445), 1–28. https://doi.org/10.3390/ijerph15030445
38. Lindinger, S. (2020). “Waldeinsamkeit” in Ludwig Tieck’s Novellas Der blonde Eckbert and Waldeinsamkeit as well as in Adalbert Stifter’s Der Hochwald. Dedalus, 189-206.
39. Locher, M. (2010). Japanese architecture: An exploration of elements and forms. Tokyo: Tuttle Publishing.
40. Longo, G., & Longo, S. (2020). Among the trees: Iterating geneses of forms, in art and in nature. Art and Science, 4(2), 1–6. https://doi.org/10.21494/ISTE.OP.2020.0473
41. Mayer, F. S., Frantz, C. M., Bruehlman-Senecal, E., & Dolliver, K. (2008). Why is nature beneficial? The role of connectedness to nature. Environment and Behavior, 41(5), 607–643. https://doi.org/10.1177/0013916508319745
42. Merriam-Webster Dictionary. (2024). Petrichor. Retrieved June 20, 2024, from https://www.merriam-webster.com/wordplay/internets-favorite-words
43. Minnaert, M. G. (2008). Light and color in the outdoors (T. L. Seymour, Trans.). New York: Springer Science & Business Media.
44. Özek Erkuran, H. (2021). Wim Wenders'ten bir yol ve kendini bulma masalı: Alice kentlerde. Psikesinema, 37, 82–85.
45. Prusinski, L. (2012). Wabi-sabi, mono no aware, and ma: Tracing traditional Japanese aesthetics through Japanese history. Studies on Asia, 2(1), 25–49.
46. Richie, D. (1977). Ozu: His life and films. Berkeley: University of California Press.
47. Rots, A. P. (2013). Forest of the gods: Shinto, nature and sacred space in contemporary Japan (Doctoral dissertation). University of Oslo.
48. Sadler, A. L. (1963). A short history of Japanese architecture. Tokyo: Charles E. Tuttle Company.
49. Schrader, P. (2018). Transcendental style in film: Ozu, Bresson, Dreyer, with a new introduction. Berkeley: University of California Press.
50. Schultz, P. W. (2002). Inclusion with nature: The psychology of human-nature relations. In P. Schmuck & P. W. Schultz (Eds.), Psychology of sustainable development (pp. 61–78). Boston: Kluwer Academic Publishers.
51. Suzuki, D. T. (1964). An introduction to Zen Buddhism. New York: Grove Press.
52. Takeshi, N. (2005). The Japanese house. In T. G. Harcourt (Ed.), Space, memory and language. Tokyo: International House of Japan.
53. Tam, K.-P. (2013). Concepts and measures related to connection to nature: Similarities and differences. Journal of Environmental Psychology, 34, 64–78. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2013.01.004
54. The Tokyo Toilet. (n.d.). The Tokyo Toilet Project. Retrieved August 12, 2024, from https://tokyotoilet.jp/en/
55. Tieck, L. (2020). Waldeinsamkeit. Göttingen: LIWI Literatur- und Wissenschaftsverlag.
56. Ulrich, R. S. (1993). Biophilia, biophobia and natural landscapes. In S. R. Kellert & E. O. Wilson (Eds.), The biophilia hypothesis (pp. 73–137). Washington, DC: Island Press.
57. Weiss, A. S. (2013). Zen landscapes: Perspectives on Japanese gardens and ceramics. London: Reaktion Book Ltd.
58. Wenders, W. (Director). (2023). Perfect Days [Film]. Japan.
59. Woodring, C. (1977). Nature and art in the nineteenth century. PMLA, 92(2), 193–202.
60. Yalım, Ö. (2023). Sinemada bir protagonist karakter olarak: tasarım. In C. A. Güzer (Eds), Sinema ve mimarlık (pp. 287-308). Ankara: Fol Yayıncılık.
61. Yoshida, T. (1955). The Japanese house and garden. New York: Frederick A. Praeger Inc.
62. Young, D., & Young, M. (2004). Introduction to Japanese architecture. Singapore: Periplus Editions (HK) Ltd.
63. Zhang, Z. (2020). Komorebi 木漏れ日: Embedding dappled sunlight in the built environment (master's thesis). Massachusetts Institute of Technology (MIT).