Sosyal Güvenlik Sisteminin Özel Tasarruflar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği
Öz
The relationship between social security and private savings is crucial for important policy issues such as establishing the effects of changes in pension legislation on saving behaviour From a theoretical point of view the life cycle framework suggests that the provision of public benefits after retirement constitutes a negative incentive to accumulate resources during one’s working life As the degree of substitutability between pension and non pension accumulations depends on a variety of factors ranging from the presence of liquidity constraints bequest motives to the size of discount factors and rates of return The complexity of the problem makes it likely that quantification of the relationship between social security and saving will be empirical rather than theoretical The purpose of this study is to analyse the effects of social security on private savings for 1972 2003 period in Turkey The method of the study is linear regression with least squares The findings indicatetd that there is positive relationship between social security premiums and private savings Since Turkey is a young population country the results are expected to be pozitive
Anahtar Kelimeler
SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN ÖZEL TASARRUFLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Öz
Sosyal güvenliğin hanehalkı tasarrufu üzerindeki etkilerinin bilinmesi;
emeklilik ile ilgili yasaların tasarruf davranışı üzerindeki etkilerini belirlemede politik
açıdan kritik bir öneme sahiptir. Teorik açıdan yaşam süreci teorisi çerçevesinde konuya
bakıldığında, emeklilik dönemindeki ödemelerin, bireyin tasarruf davranışı üzerinde
negatif bir eğilim oluşturduğu kabul edilmektedir. Ancak sosyal güvenliğin tasarruf
veya özel tasarruf üzerindeki etkisini niceliksel olarak ölçmek, basit bir teorik çerçevede
bile oldukça zor görünmektedir. Emeklilik ve emeklilik dışı birikimler arasındaki
ikamenin derecesi çok çeşitli faktörlere bağlı olarak değişmektedir. Bu faktörlerden
bazıları, likidite kısıtı, miras motifi, iskonto faktörü ve getiri oranlarının büyüklüğüdür.
Bu nedenle, sosyal güvenliğin tasarruf üzerindeki etkisini niceliksel olarak ölçme
sorunu teorik olmaktan çok ampirik olmaktadır.
Bu çalışmanın amacı 1972-2003 döneminde Türkiye’de sosyal güvenliğin özel
tasarrufları arttırıcı ya da azaltıcı yönde etkilediğini araştırmaktır. Bu kapsamda
doğrusal regresyon modeli yöntemi ile tahmin yapılmıştır. Bulgular, Türkiye’de sosyal
güvenlik primleri ile özel tasarruf arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir.
Bu konudaki çalışmaların dayandığı bir temel olarak, yaşam süreci teorisine (life-cycle
hypothesis) göre, Türkiye gibi genç nüfusun yaşlı nüfusa göre nisbi olarak fazla olduğu
bir ülkede özel tasarrufların pozitif çıkması beklenen bir sonuçtur
Anahtar Kelimeler
