Fuzûlî’de Melâmet Kavramı

Öz

Condemnation is a sufi related to Islamic mysticism concept which was been used by both divan poets and sufi mystic poets Divan poet Fuzûlî having benefited from sufi ideas with the aim of putting depth and richness into his poems dealt with the condemnation concept for this aim too In this work scanning Fuzûlî’s Turkish divan couplets beyits in which condemnation thought was mentioned have been determined It has been seen that the poet deals with the condemnation in he form of a social reaction and rejection shown to the lover’s behaviour and attitude a sign of being in love a reason of honour After an introduction regarding condemnation it was tried to explain the idea of condemnation with examples in the context of lover condemnation condemnation society Key Words: Fuzûlî Turkish Divan tasavvuf Islamic mysticism love lover condemnation melâmet society

Anahtar Kelimeler

• -

Fuzûlî’de Melâmet Kavramı

Öz

Melâmet hem tekke ve tasavvuf şairlerince hem de divan şairlerince kullanılmış olan tasavvufî bir kavramdır Tasavvufî düşünceden şiirlerine derinlik ve zenginlik katmak amacıyla faydalanmış olan divan şairi Fuzûlî melâmet kavramına da bu amaçla yer vermiştir Bu çalışmada; Fuzûlî’nin Türkçe divanı taranarak melâmetin dile getirildiği beyitler tespit edilmiştir Şairin melâmeti aşk yolunda ilerleyen âşığın davranışlarına tutumuna gösterilen toplumsal bir tepki ve dışlama âşıklık göstergesi övünç vesilesi şeklinde ele aldığı görülmüştür Melâmetle ilgili bir girişten sonra Fuzûlî’nin melâmet kavramına bakışı âşık melâmet melâmet toplum bağlamında örneklerle izah edilmeye çalışılmıştır Anahtar Kelimeler: Fuzûlî Türkçe Divan tasavvuf aşk âşık melâmet toplum

Anahtar Kelimeler

• Fuzûlî, Türkçe Divan, tasavvuf, aşk, âşık, melâmet, toplum

Kaynakça

1. Ahmed Âsım (Mütercim), Okyanusu’l Basit fi-Tercemeti’l-Kâmûsi’l-Muhît, C. 4, İst., 1305
2. Akyüz, Kenan-Beken, Süheyl vd., Fuzûlî Dîvânı, Akçağ yay., Ank., 1990
3. Azamat, Nihat, Melâmet, TDV İslam Ansiklopedisi, C.29, TDV yay., Ank., 2004
4. Bolat, Ali, Bir Tasavvuf Okulu Olarak Melametilik, 2. Baskı, İnsan yay., İst., 2003
5. Cebecioğlu, Ethem, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, 3. Baskı, Anka yay., Ank. 2005
6. Doğan, Muhammet Nur, Fuzulî Leylâ ve Mecnun (Metin, Düzyazıya Çeviri, Notlar Ve Açıklamalar) YKY, İst., 2000
7. Eşrefoğlu Divanı, Tercüman 1001 Temel Eser, İst., tarihsiz
8. Frager, Robert, (Çev. İbrahim Kapaklıkaya) Kalp, Nefs ve Ruh, Sufi Psikolojisinde Gelişim Denge ve Uyum, Gelenek yay., İst., 2005

9. Gölpınarlı, Abdulbaki, Tasavvuftan Dilimize Geçen Deyimler ve Atasözleri, İnkılap ve Aka Yay., İst., 1977
10. ……………………..., Mevlânâ’dan Sonra Mevlevîlik, 2. Baskı, İnkılap ve Aka Kitabevleri, 1983
11. ………………………, 100 Soruda Tasavvuf, Gerçek Yayınevi, 2. Baskı, İst., 1985
12. ………………………, Melâmilik ve Melâmîler (Tıpkı Basım) Gri yay., İst., 1992
13. İpekten, Haluk, Fuzûlî Hayatı Sanatı Eserleri, Akçağ yay., Ank., 1996
14. Kahramanoğlu, Kemal, Divan Şiiri, Değişen Dünyada Kaybolmuş Paradigma, Çizgi yay., Konya 2006
15. Karaismailoğlu, Adnan, Mesnevî, C.1, Yeni Şafak Yay., Ank. 2004
16. Konur, Himmet: İbrahim Gülşenî, Eserleri, Tarikatı, İnsan yay., İst., 2000
17. Mazıoğlu, Hasibe, Fuzûlî Üzerine Makaleler, TDK yay., Ank. 1997
18. Okuyucu, Cihan, Klasik Edebiyat: Türk Kültürü İçindeki Yeri, Kaynakları, Oluşumu, Sanat ve Estetik Anlayış, Türk Dünyası Edebiyat Tarihi, C. 4, AKM yay., Ank. 2004
19. Pala, İskender, Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü, Akçağ yay., Ank., 1995
20. Pürcevadî, Nasrullah, (Çev. Hicabi Kırlangıç) Can Esintisi, İnsan yay., İst., 1998
21. Tarlan, Ali Nihat, Fuzûlî Divanı Şerhi, Akçağ yay., Ank., 1998
22. Tatçı, Mustafa, Hayretî’nin Dinî Tasavvufî Dünyası, Kültür Bakanlığı Yay., Ank., 1998