2003 SONRASI IRAK TÜRKMENLERINİN HUKUKİ STATÜSÜ

Yüzyıllardır Irak coğrafyasında yaşayan Türkmenler İngilizlerin Irak’ı işgal etmesiyle birlikte geri plana itilmiştir. Ülkedeki yöneticiler tarafından bir tehdit olarak algılanmış ve her türlü baskı ve asimilasyon politikalarına maruz kalmıştır. ABD’nin 2003 yılında Irak’ı işgal etmesinin ardından Türkmenler için yeni bir umut ışığı belirmiş olsa da ABD eliyle yeniden yapılandırılan Irak’ta Türkmenlere yine rol biçilmemiştir. 2003 sonrası Irak’ta yeniden oluşturulan siyasi süreçteki dengeler ve etnik-dini ayrışmalar da Türkmenleri olumsuz etkilemiştir. Nitekim Irak siyasetinde doğrudan rol alamayan Türkmenler bu süreçte ülke siyasetinde hâkim grupların yanında yer almaya başlamıştır. Bu ise Türkmenlerin bölünmesine ve ülke siyasetinde etkisizleşmesine yol açmıştır. Bu Çalışma Türkmenlerin hukuki statüsünü ele almıştır. Çalışmada Türkmenlerin 2003 öncesi hukuki durumuna değinilmiştir. 2003’ten sonra Irak’ta yeniden yapılandırılan siyasi süreçte Irak Türkmenlerinin hukuki statüsü rol ikinci başlıkta ele alınmıştır. Daha sonrasında bu statünün Türkmenler üzerindeki etkisi ve yansımaları değerlendirilmiştir. Çalışma sürecinde Araştırma merkezlerinin Türkmenler hakkında yaptıkları çalışmalarının yanı sıra, Akademisyenlerin çalışmaları, basın yayın organları ve saha çalışması sırasında bölgeden elde edinen bilgiler araştırma literatürünün önemli bir bölümünü oluşturmuştur. Bununla beraber 2003 sonrasında oluşturulan yeni süreçte Irak’ta çıkarılan yasa ve yönetmelikler başta olmak üzere Arapça ve Türkçe birçok kaynaktan yararlanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Irak, Irak Türkleri, Türkmenler, Ortadoğu