Yıl 2021, Cilt 30 , Sayı 1, Sayfalar 68 - 82 2021-04-30

SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ

Ece Naz ERMİŞ [1] , Müge ARTAR [2]


Bu çalışmada üstbilişsel farkındalığı etkileyen olası faktörleri (sosyal biliş ve düşünme ihtiyacı) cinsiyet ve eğitim süreci gibi demografik değişkenlerle birlikte farklı yaş gruplarına göre gelişimsel olarak (beliren yetişkinlik ve genç yetişkinlik yaş dönemleri) incelemek amaçlanmıştır. Kültür Üniversitesi’nde okuyan rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen farklı sınıf düzeyi ve yaş aralıklarında bulunan 19-29 yaşları arasında 228 kadın ve 215 erkek olmak üzere 443 kişilik bir örneklem grubu belirlenmiştir. Araştırmanın amacı ve hipotezleri temel alınarak iki bağımsız örneklemli t testine göre anlamlılık seviyeleri saptanmıştır. Tek ve çift yönlü varyans analizleri, çoklu regresyon analizi, pearson çarpım moment korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kadınlar ve erkeler arasında üstbilişsel farkındalık açısından kadınların lehine istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Kadınların üstbilişsel farkındalık puanları erkeklerden fazladır. Yapılan tek yönlü varyans analizi sonucuna göre, 3 ayrı gruba ayrılan yaş değişkeninde, bu grupların üstbilişsel farkındalık toplam puanları açısından aralarında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Düşünme ihtiyacı ve üstbilişsel farkındalık arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Düşünme ihtiyacı ve sosyal bilişin üstbilişsel farkındalığı yordayıcılığında, düşünme ihtiyacı ters orantılı bir şekilde yordarken, sosyal bilişin üstbilişsel farkındalık üzerinde yordayıcı etkisine rastlanılmamıştır. Çalışma, zihin kuramı, sosyal davranış ile düşünüş ve üstbilişsel araştırmaların birleşerek yaşam boyu üstbiliş gelişimi çalışmalarının oluşumuna katkı sağlayacağı düşünüldüğü için önem taşımaktadır. ABSTRACT In this study, it was aimed to investigate the possible factors (social cognition and need for thinking) effect metacognitive awareness as developmental with demographics variables such as gender and education process (emerging adults and young adults). A sample group of 443 persons who were different grade levels and age ranges 228 women and 215 men, between 19-29 years of age, who were selected as random sampling method from the Kültür University. In analyzing the data Independent Samples t Test, Correlation Analysis, one and two way ANOVA, Multi-Regression Analysis were used; according to Two-Way t Test at p < .05 significance level. According to the results of the research, a difference was found between women and men in favor of women in scores of metacognitive awareness. According to the results of one way ANOVA, there was no significant difference in total cognitive awareness scores between these 3 different groups of age. There was a significant negative relationship between the need for thinking and matecognitive awareness. The need for thinking has negative predictive effect on metacognitive awareness. The study is important that contributes to mind theory, social behavior - thinking and metacognitive researches as lifespend cognitive development studies.
üstbiliş, düşünme ihtiyacı, sosyal biliş
  • Akın, A. ve Abacı, R. (2011). Biliş Ötesi. İstanbul: Nobel Yayıncılık.
  • Akpunar, B. (2011). Biliş ve Üstbiliş (Metabiliş) Kavramlarının Zihin Felsefesi Açısından Analizi. Electronic Turkish Studies. 6(4), 353-365.
  • Akturk, A.O. ve Şahin, I. (2011). Literature review on metacognition and its measurement. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 15, 3731-3736.
  • Aydemi̇r, H. ve Kubanç, Y. (2014). “Problem Çözme Sürecinde Üstbilişsel Davranışların İncelenmesi.” Electronic Turkish Studies. 9(2), 203-219.
  • Baron-Cohen S, Wheelwright S, Hill J, Raste Y. & Plumb I. (2001). The Reading the mind in the eyes' test revised version: A study with normal adults, and adults with Asperger syndrome or high-functioning autism. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 42(2), 241- 251.
  • Bartsch, K. & Estes, D. (1996). Individual differences in children's developing theory of mind and implications for metacognition. Learning And İndividual Differences. 8(4), 281-304.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-3054-2014
Yazar: Ece Naz ERMİŞ (Sorumlu Yazar)
Kurum: İstanbul Kültür Üniversitesi
Ülke: Andorra


Orcid: 0000-0003-3993-2211
Yazar: Müge ARTAR
Kurum: Ankara Üniversitesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Nisan 2021

Bibtex @araştırma makalesi { cusosbil762552, journal = {Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1304-8880}, eissn = {1304-8899}, address = {}, publisher = {Çukurova Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {30}, pages = {68 - 82}, doi = {10.35379/cusosbil.762552}, title = {SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ}, key = {cite}, author = {Ermiş, Ece Naz and Artar, Müge} }
APA Ermiş, E , Artar, M . (2021). SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ . Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 30 (1) , 68-82 . DOI: 10.35379/cusosbil.762552
MLA Ermiş, E , Artar, M . "SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ" . Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 30 (2021 ): 68-82 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/cusosbil/issue/62178/762552>
Chicago Ermiş, E , Artar, M . "SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ". Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 30 (2021 ): 68-82
RIS TY - JOUR T1 - SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ AU - Ece Naz Ermiş , Müge Artar Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.35379/cusosbil.762552 DO - 10.35379/cusosbil.762552 T2 - Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 68 EP - 82 VL - 30 IS - 1 SN - 1304-8880-1304-8899 M3 - doi: 10.35379/cusosbil.762552 UR - https://doi.org/10.35379/cusosbil.762552 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ %A Ece Naz Ermiş , Müge Artar %T SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ %D 2021 %J Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1304-8880-1304-8899 %V 30 %N 1 %R doi: 10.35379/cusosbil.762552 %U 10.35379/cusosbil.762552
ISNAD Ermiş, Ece Naz , Artar, Müge . "SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ". Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 30 / 1 (Nisan 2021): 68-82 . https://doi.org/10.35379/cusosbil.762552
AMA Ermiş E , Artar M . SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021; 30(1): 68-82.
Vancouver Ermiş E , Artar M . SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021; 30(1): 68-82.
IEEE E. Ermiş ve M. Artar , "SOSYAL BİLİŞ VE DÜŞÜNME İHTİYACİ KAVRAMLARININ ÜST BİLİŞSEL FARKINDALIĞI YORDAYICI ETKİLERİNİN GELİŞİMSEL OLARAK İNCELENMESİ", Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 30, sayı. 1, ss. 68-82, Nis. 2021, doi:10.35379/cusosbil.762552