TR
EN
KENTSEL MEKÂNDA KAMUSALLIĞI YENİDEN KURAN TASARIM YAKLAŞIMLARI: TAKTİKSEL ŞEHİRCİLİK, KENTSEL AKUPUNKTUR VE KENTSEL KÜRASYON
Öz
Endüstrileşme ve göçle büyüyen kentlerde yeni mimari unsurlar ortaya çıkmış; modernizmin etkisiyle 20. yüzyılın başlarında, fonksiyonellik ve minimalizm vurgulanarak planlama yaklaşımları değişmiştir. Kentin fiziksel dönüşümüyle birlikte toplumsal ve ekonomik yapısı da bireyselleşme ve özelleşme üzerinden dönüşmüştür. Günümüzde özelleşmenin, mekânı farklı kitlelerin kullanımı için bölümlemesi ve farklı sebeplerle kentin geri kalanında göz ardı edilen, sıradanlaşan, tanımsız mekânlar oluşmakta; kapsayıcı kamusal mekânlar azalmaktadır. Son yirmi yılda mevcut planlamanın boşluklarını dolduran farklı tasarım yaklaşımları ortaya çıkmıştır. Yeni yaklaşımlar sorunlu alanlarda aşağıdan yukarı, pratik ve küçük müdahalelerle insan ölçeğinde etkiler yaratmaktadır. Çalışmada bu yaklaşımların kuramsal yapıları, sistematik bir yöntemle örnekleriyle birlikte incelenmiştir. Lydon ve Garcia'nın (2015) kavramsallaştırdığı yerel farkındalık ve katılımla ortaya çıkan taktiksel şehircilik De Solà-Morales’in (1980) geliştirdiği, kente noktasal müdahalelerle yaklaşan kentsel akupunktur; çeşitli sanatçı ve ofislerin geliştirdiği, kentin ilişkisel süreçlerini ve mekân kurgularını araştıran kentsel kürasyon yaklaşımları üzerinden ilerlenmiştir. Tartışma bölümünde yaklaşımların birbirlerini nasıl beslediği, benzerlik ve farklılıkları irdelenmiş; sonuçta ulaşılan ilişkiler, güncel tasarım yaklaşımlarının taşıdığı bakış açılarının planlama süreçleri için denemeler ve yöntemler sunma potansiyelini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Makale için Etik Kurul onayına gerek yoktur.
Kaynakça
- Archdaily. (2020). Rejuvenation of Shajing Ancient Fair / ARCity Office. 4 Ocak 2024’de https://www.archdaily.com/951504/rejuvenation-of-shajing-ancient-fair-arcity-office adresinden alındı.
- Archdaily. (2021). Jinjiang District Yucheng Street Renovation / Fanzhu Design. Archdaily. 4 Ocak 2024’de https://www.archdaily.com/960680/jinjiang-district-yucheng-street-renovation-fanzhu-design adresinden alındı. Archdaily. (2018). Nantou Eski Kentinin Kentsel Tasarımı ve Araştırması + UABB Mekânı / URBANUS'un Mimari Tasarımı. Archdaily. 4 Haziran 2024’de https://www.archdaily.cn/cn/899381/nan-tou-gu-cheng-cheng-shi-she-ji-yu-yan-jiu-plus-shuang-nian-zhan-zhan-chang-gai-zao-urbanusdu-shi-shi-jian adresinden alındı.
- Architects, G., & DOT, NYC. (2013). world class streets: Remaking New York citys public realm. New York, disponibel en: http://gehlarchitects. com/cases/new-york-usa.
- Arlt, P. (2013). What city planners can learn from temporary users. Oswald et al.(Eds.), Urban Catalyst: The Power of Temporary Use, 80-87.
- Atay Kaya, İ., & Kut Görgün, E. (2017). Do it yourself (DIY) movement in urban space production. Planlama-Planning, 27(1).
- Benner, S. M. (2013). Tactical urbanism: from civil disobedience to civic improvement (Doctoral dissertation). https://repositories.lib.utexas.edu/handle/2152/23995, (29.03. 2023) Bishop, P., & Williams, L. (2012). The temporary city. Routledge.
- Campo, D. (2014). Iconic eyesores: Exploring do-it-yourself preservation and civic improvement at abandoned train stations in Buffalo and Detroit. Journal of Urbanism: International Research on Placemaking and Urban Sustainability, 7(4), 351-380.
- Casagrande, M. (2014). Paracity: Urban Acupuncture. Proceedings of the Public Spaces Bratislava, Bratislava, Slovakia, s. 4-5. https://www.researchgate.net/publication/279058320_Paracity_Urban_Acupuncture
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kentsel Analiz ve Geliştirme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
20 Ekim 2024
Gönderilme Tarihi
29 Şubat 2024
Kabul Tarihi
24 Temmuz 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 33 Sayı: 2
APA
Kızıltaş, F. Z., & Ersine Masatlıoğlu, C. S. (2024). KENTSEL MEKÂNDA KAMUSALLIĞI YENİDEN KURAN TASARIM YAKLAŞIMLARI: TAKTİKSEL ŞEHİRCİLİK, KENTSEL AKUPUNKTUR VE KENTSEL KÜRASYON. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33(2), 830-853. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1444585
AMA
1.Kızıltaş FZ, Ersine Masatlıoğlu CS. KENTSEL MEKÂNDA KAMUSALLIĞI YENİDEN KURAN TASARIM YAKLAŞIMLARI: TAKTİKSEL ŞEHİRCİLİK, KENTSEL AKUPUNKTUR VE KENTSEL KÜRASYON. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;33(2):830-853. doi:10.35379/cusosbil.1444585
Chicago
Kızıltaş, Fatma Zeynep, ve Cemile Sanem Ersine Masatlıoğlu. 2024. “KENTSEL MEKÂNDA KAMUSALLIĞI YENİDEN KURAN TASARIM YAKLAŞIMLARI: TAKTİKSEL ŞEHİRCİLİK, KENTSEL AKUPUNKTUR VE KENTSEL KÜRASYON”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33 (2): 830-53. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1444585.
EndNote
Kızıltaş FZ, Ersine Masatlıoğlu CS (01 Ekim 2024) KENTSEL MEKÂNDA KAMUSALLIĞI YENİDEN KURAN TASARIM YAKLAŞIMLARI: TAKTİKSEL ŞEHİRCİLİK, KENTSEL AKUPUNKTUR VE KENTSEL KÜRASYON. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33 2 830–853.
IEEE
[1]F. Z. Kızıltaş ve C. S. Ersine Masatlıoğlu, “KENTSEL MEKÂNDA KAMUSALLIĞI YENİDEN KURAN TASARIM YAKLAŞIMLARI: TAKTİKSEL ŞEHİRCİLİK, KENTSEL AKUPUNKTUR VE KENTSEL KÜRASYON”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 33, sy 2, ss. 830–853, Eki. 2024, doi: 10.35379/cusosbil.1444585.
ISNAD
Kızıltaş, Fatma Zeynep - Ersine Masatlıoğlu, Cemile Sanem. “KENTSEL MEKÂNDA KAMUSALLIĞI YENİDEN KURAN TASARIM YAKLAŞIMLARI: TAKTİKSEL ŞEHİRCİLİK, KENTSEL AKUPUNKTUR VE KENTSEL KÜRASYON”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33/2 (01 Ekim 2024): 830-853. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1444585.
JAMA
1.Kızıltaş FZ, Ersine Masatlıoğlu CS. KENTSEL MEKÂNDA KAMUSALLIĞI YENİDEN KURAN TASARIM YAKLAŞIMLARI: TAKTİKSEL ŞEHİRCİLİK, KENTSEL AKUPUNKTUR VE KENTSEL KÜRASYON. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;33:830–853.
MLA
Kızıltaş, Fatma Zeynep, ve Cemile Sanem Ersine Masatlıoğlu. “KENTSEL MEKÂNDA KAMUSALLIĞI YENİDEN KURAN TASARIM YAKLAŞIMLARI: TAKTİKSEL ŞEHİRCİLİK, KENTSEL AKUPUNKTUR VE KENTSEL KÜRASYON”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 33, sy 2, Ekim 2024, ss. 830-53, doi:10.35379/cusosbil.1444585.
Vancouver
1.Fatma Zeynep Kızıltaş, Cemile Sanem Ersine Masatlıoğlu. KENTSEL MEKÂNDA KAMUSALLIĞI YENİDEN KURAN TASARIM YAKLAŞIMLARI: TAKTİKSEL ŞEHİRCİLİK, KENTSEL AKUPUNKTUR VE KENTSEL KÜRASYON. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ekim 2024;33(2):830-53. doi:10.35379/cusosbil.1444585