YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE EĞİTİMİNDE KULLANILAN MATERYALLERİN AKADEMİK SÖZ VARLIĞI BAKIMINDAN DERLEM TABANLI İNCELENMESİ

Öz

Türkiye’nin içinde bulunduğu coğrafyada yaşanan siyasal, sosyal ve demografik aksiyonların neticeleri; çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarının organize ettiği uluslararası öğrenci organizasyonları ülkemizde Türkçe öğrenmeye yönelik talebi ciddi oranda artırmıştır. Genel amaçlar etrafında Türkçe öğrenen bireylerin son yıllarda lisans ve lisansüstü boyutta eğitim süreçlerine dâhil olması akademik amaçlarla Türkçe öğrenmeyi gerekli kılmıştır. Özellikle Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından burslandırılarak ülkemize lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim için gelen öğrenciler A1, A2, B1, B2, C1 düzeyinde Türkçe öğrendikten sonra akademik amaçlarla Türkçe eğitimi almaktadırlar. Bu araştırmada da genel amaçlarla Türkçe öğretiminde kullanılan İstanbul ve Yedi İklim yabancı dil olarak Türkçe öğretimi C1 düzeyi ders ve çalışma kitapları ile Sosyal Bilimler için Akademik Türkçe ders kitabının söz varlığı derlem tabanlı olarak incelenmiş; en sık kullanılan 1000 kelime ve bu kelimeler arasındaki terimler tespit edilmiş; materyaller bu veriler üzerinden kıyaslanmıştır. İstanbul ve Yedi İklim C1 düzeyi materyallerinde en sık kullanılan 1000 kelime bakımından ortaklık düzeylerinin neredeyse aynı olduğu tespit edilmiş ancak materyallerde frekans değeri kıstas alınan parametre değerinin üzerinde seyreden terimlerin İstanbul setinde daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca her iki materyalin bünyesinde yer alan terimler incelendiğinde sosyal bilimler alanına yönelik terimlerin sayısı bariz şekilde öne çıkarken fen ve sağlık bilimlerine yönelik terimlerin geri planda kaldığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Akademik Türkçe,
• Derlem
• Söz varlığı
• terim

A CORPUS-BASED EXAMINATION OF THE MATERIALS USED IN TEACHING TURKISH AS A FOREIGN LANGUAGE IN TERMS OF THE PRESENCE OF ACADEMIC WORDS

Öz

The consequences of the political, social and demographic actions in the Middle East; request for a Turkish-led learning with organizations of various public institutions and organizations which are controlled by Turkey have increased considerably. The inclusion of individuals who learn Turkish for general purposes in undergraduate and graduate education processes in recent years has made it necessary to learn Turkish for academic purposes. Especially the students who come to our country for undergraduate and graduate education by being granted scholarship by the Presidency of Turks Abroad and Related Communities, learn Turkish at A1, A2, B1, B2, C1 levels and then learn Turkish for academic purposes. In this study, the vocabulary of "Istanbul" and "Yedi İklim", which are used in Turkish teaching for general purposes, teaching Turkish as a foreign language C1 level course and workbooks and the academic Turkish textbook for Social Sciences were examined on a corpus basis; 1000 most frequently used words and terms between these words were determined; materials were compared on these data. It was determined that the partnership levels were almost the same in terms of the most frequently used 1000 words in Istanbul and Yedi İklim C1 level materials; However, it has been determined that the terms with frequency value f (3) and above in the materials are more in the Istanbul set. In addition, when the terms included in both materials were examined, it was found that the number of terms for the field of social sciences came to the forefront, while the terms for science and health sciences remained in the background.

Anahtar Kelimeler

• Academic Turkish
• Corpus
• Vocabulary
• Term

Kaynakça

1. Adzmi, N. A., Bidin, S. and Ibrahim, S. (2009). The academic English language needs of industrial design students in UITM Kedah, Malaysia. English Language Teaching, 2(4), 170-178.
2. Anttilla, R. (1989). Historical and comparative linguistics (2nd rev. ed.). Amsterdam: John Benjamins.
3. Barın, E., (1992). Yabancılara Türkçenin öğretiminde bir metod denemesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara
4. Baş, B. (2011). Söz varlığı ile ilgili çalışmalarda kullanılacak ölçütler. Türklük Bilimi Araştırmaları, 29(29), 27-61.
5. Demir, D. (2017). Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçları. Yayımlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türkiyat Araştırmaları Anabilim Dalı, Ankara.
6. Demir, D. ve Genç, A. (2018). Akademik Türkçe etkinliklerine yönelik öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 15(28), 91-104.
7. Demirel, Ö. (2005), Konu alanı ders kitabı inceleme. Ankara: PegemA Yayıncılık.
8. Demiriz, H. N., ve Okur, A. (2019). Türkçe öğretiminde yazma öğretimine akademik Türkçe aşamasında yabancı öğrenciler üzerinden bir bakış. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(2), 436-449.

9. Dolmacı, M. (2015). Akademik Türkçe kelime bilgisi üzerine bir derlem çalışması: yabancı dil olarak Türkçe öğretimine dair çıkarımlar. Yayınlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
10. Durmuş, M. (2013). İkinci/yabancı dil öğretiminde sadeleştirilmiş metin sorunları üzerine. Bilig, 65, 135-150.
11. Elena, T. B. (2001). Corpus linguistics at work. Studies in Corpus Linguistics, Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
12. Erdem, İ. (2009). Yabancılara Türkçe öğretimiyle ilgili bir kaynakça denemesi. Turkish Studies: International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 4(3), 888-937.
13. Grabe, W. (1991). Current developments in second language reading research. TESOL Quarterly, 25(3), 375-406.
14. Gries, S. T. (2016). Quantitative corpus linguistics with R: A practical introduction. Taylor & Francis.
15. Halitoğlu, V. (2018). Akademik Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi süreci içerisinde kavram edinimi ve buna yönelik bir eylem araştırması. Erciyes Journal of Education, 2(1), 39-63.
16. Heller, V. ve Morek, M. (2015). Academic discourse as situated practice: an introduction. Linguistic and Education. 31 ss: 174-186.
17. Karatay, H. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde söz varlığı ve geliştirilmesi. Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi El Kitabı (Halit Karatay, Ed.), 253-270, Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
18. Kurudayıoğlu, M. ve Dölek, O. (2019), Söz Varlığı ve Sözcük Öğretiminin Önemi. Türkçenin Sözcük Öğretimi (Alpaslan Okur ve Gökçen Göçen, Ed.), 19-36, Ankara: Nobel Yayınları.
19. Matsuoka, W. and Hirsh, D. (2010). Vocabulary learning through reading: does an elt course book provide good opportunities. Reading in a Foreign Language, 22(1), 56-70.
20. Moralı, G. (2019). Uluslararası öğrencilere yönelik akademik türkçe okuma metinlerinin ve etkinliklerinin değerlendirilmesi: bir doküman incelemesi. Aydın Tömer Dil Dergisi, 4(2), 57-72.
21. Moralı, G., Halitoğlu, V., Acar, Y. ve Gökduman, E. (2018). Uluslararası öğrenciler için akademik Türkçe sosyal bilimler. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi.
22. Nation, P. and Newton, J. (1997). Teaching vocabulary. Second Language Vocabulary Acquisition 238-255 (H. Coady and T. Huckin. Ed.), Cambridge.
23. Özcan, E., Eroğlu, S. ve Demirdöven, G. H. (2018). Akademik Türkçe dersi alan yabancı öğrencilerin okuduğunu özetleme becerilerinin incelenmesi. ICPESS - International Congress on Politic, Economic and Social Studies, 4.
24. Şimşek, R. ve Erdem, İ. (2020). Subliminal bir güç göstergesi: yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ders kitapları. Söylem Filoloji Dergisi, 5(1), 252-277.
25. Tüfekçioğlu, B. (2018). Yabancı dil olarak akademik Türkçe: sosyal bilimlerde akademik ve teknik söz varlığı. Yayınlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Ankara.
26. Weisser, M. (2016). Practical corpus linguistics: an introduction to corpus-based language analysis. John Wiley & Sons.
27. Yang, M.-N. (2015). A nursing academic word list. English for Specific Purposes, 37, 27–38.
28. Yılmaz, T. ve Doğan, Y. (2014). 7. sınıf öğrencilerinin anlamını bilmedikleri kelime sözcükler ve Türkçe ders kitaplarındaki kelime sözcük çalışmaları bağlamında kelime sözcük öğretimi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25), 279-295.