TR
EN
Türkiye’nin Çukurova Bölgesi Turunçgillerinde Yeni Zararlı Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae)’in Dağılımı ve Zararı
Öz
Biber tripsi veya Sarı çay tripsi, Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae) oldukça geniş bir konukçu dizisine sahip olup istilacı bir tür konumundadır. Zararlının kökeninin Güney ve Doğu Asya olmasına rağmen, Amerika, Afrika ve Avrupa (bazı ülkelerde) kıtalarında dağılım göstermektedir. Bu çalışmada, Çukurova Bölgesi’nde turunçgil yetiştiricilerinden gelen şikayetler üzerine gözlemler yapılmış ve zararlının tür tespiti ve dağılımının belirlenmesi amaçlanmıştır. Şikayet gelen alanlarda bulunan türün, morfolojik tespitinin yanında, Mitokondriyal gen sitokrom oksidaz altbirim I (mtCOI) bölgesine göre S. dorsalis olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada S. dorsalis’in Çukurova Bölgesi turunçgillerinde zarar yaptığı ilk defa rapor edilmiştir. Zararlının turunçgiller dışında biber, ejder meyvesi, karpuz ve narda da bulunduğu tespit edilmiştir. Zararlı popülasyonunun turunçgil sürgünlerinde özellikle sonbahara yaklaştıkça artış gösterdiği, sürgünlerde yaprak kıvrılmaları ve deformasyonlara neden olduğu gözlemlenmiştir. Zararlı dağılımının Adana, Hatay, Mersin ve Osmaniye illeri içerisinde oldukça büyük bir alana yayıldığı belirlenmiştir. Bu istilacı zararlının dağılımının her geçen gün artacağı öngörülmektedir ve dağılımın önüne geçilmesi amacıyla tedbirler alınması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arthurs, S., McKenzie, C. L., Chen, J., Dogramaci, M., Brennan, M., Houben, K., Osborne, L. (2009) Evaluation of Neoseiulus cucumeris and Amblyseius swirskii (Acari: Phytoseiidae) as biological control agents of chilli thrips, Scirtothrips dorsalis (Thysanoptera: Thripidae) on pepper. Biol Control 49(1):91-96.
- Atakan, E., Pehlivan, S. (2021a) First report of the chilli thrips, Scirtothrips dorsalis Hood, 1919 (Thysanoptera: Thripidae) in Turkey. Turk J Zool 45(2):156-160.
- Atakan, E., Pehlivan, S. (2021b). A new harmful thrips species in orange in Antalya Province: Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae). Mediterr Agric Sci 34(3):273-277.
- BKÜ, (2024). Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı. https://bku.tarimorman.gov.tr/ (Erişim tarihi: 20/10/2024). Cao, Y., Yang, Y., Wang, C., Li, M., Chen, L., Xie, H., Wang, L., Reitz, S. R., Li, C. (2024) Development and reproduction of Scirtothrips dorsalis (Thysanoptera: Thripidae) on six host plant species. J Econ Entomol 117(4):1439-1446.
- Chu, C. C., Ciomperlik, M. A., Chang, N. T., Richards, M., Henneberry, T. J. (2006) Developing and evaluating traps for monitoring Scirtothrips dorsalis (Thysanoptera: Thripidae). Fla Entomol 89(1):47-55.
- Dickey, A. M., Kumar, V., Hoddle, M. S., Funderburk, J. E., Morgan, J. K., Jara-Cavieres, A., Jr. Shatters, R. G., Osborne, L. S., McKenzie, C. L. (2015) The Scirtothrips dorsalis species complex: endemism and invasion in a global pest. PLoS One 10(4):e0123747.
- Doğramacı, M., Arthurs, S. P., Chen, J., McKenzie, C., Irrizary, F., Osborne, L. (2011) Management of chilli thrips Scirtothrips dorsalis (Thysanoptera: Thripidae) on peppers by Amblyseius swirskii (Acari: Phytoseiidae) and Orius insidiosus (Hemiptera: Anthocoridae). Biol Control 59(3):340-347.
- Durna, Ü. (2024) Adana İli Yüreğir İlçesinde Limon ve Portakal Bahçelerinde Thrips (Thysanoptera) Türleri, Popülasyon Değişimleri ve Zararının Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çukurova Üniversitesi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
26 Ekim 2024
Kabul Tarihi
7 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 39 Sayı: 2
APA
Satar, S., & Kalkan, Ç. (2024). Türkiye’nin Çukurova Bölgesi Turunçgillerinde Yeni Zararlı Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae)’in Dağılımı ve Zararı. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 39(2), 436-450. https://izlik.org/JA47LW65WS
AMA
1.Satar S, Kalkan Ç. Türkiye’nin Çukurova Bölgesi Turunçgillerinde Yeni Zararlı Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae)’in Dağılımı ve Zararı. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 2024;39(2):436-450. https://izlik.org/JA47LW65WS
Chicago
Satar, Serdar, ve Çağlar Kalkan. 2024. “Türkiye’nin Çukurova Bölgesi Turunçgillerinde Yeni Zararlı Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae)’in Dağılımı ve Zararı”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 39 (2): 436-50. https://izlik.org/JA47LW65WS.
EndNote
Satar S, Kalkan Ç (01 Aralık 2024) Türkiye’nin Çukurova Bölgesi Turunçgillerinde Yeni Zararlı Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae)’in Dağılımı ve Zararı. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 39 2 436–450.
IEEE
[1]S. Satar ve Ç. Kalkan, “Türkiye’nin Çukurova Bölgesi Turunçgillerinde Yeni Zararlı Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae)’in Dağılımı ve Zararı”, Çukurova Tarım Gıda Bil. Der., c. 39, sy 2, ss. 436–450, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47LW65WS
ISNAD
Satar, Serdar - Kalkan, Çağlar. “Türkiye’nin Çukurova Bölgesi Turunçgillerinde Yeni Zararlı Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae)’in Dağılımı ve Zararı”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 39/2 (01 Aralık 2024): 436-450. https://izlik.org/JA47LW65WS.
JAMA
1.Satar S, Kalkan Ç. Türkiye’nin Çukurova Bölgesi Turunçgillerinde Yeni Zararlı Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae)’in Dağılımı ve Zararı. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 2024;39:436–450.
MLA
Satar, Serdar, ve Çağlar Kalkan. “Türkiye’nin Çukurova Bölgesi Turunçgillerinde Yeni Zararlı Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae)’in Dağılımı ve Zararı”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, c. 39, sy 2, Aralık 2024, ss. 436-50, https://izlik.org/JA47LW65WS.
Vancouver
1.Serdar Satar, Çağlar Kalkan. Türkiye’nin Çukurova Bölgesi Turunçgillerinde Yeni Zararlı Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae)’in Dağılımı ve Zararı. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. [Internet]. 01 Aralık 2024;39(2):436-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47LW65WS


