Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Yüksek ve Düşük Verimli Siyah Alaca Ineklerde Erken Laktasyon Dönem Kan Parametreleri Değerlendirmesi

Yıl 2025, Cilt: 40 Sayı: 2, 252 - 259, 30.12.2025

Öz

Yüksek ve düşük verimli Siyah Alaca ineklerde erken laktasyon döneminde kan parametrelerinin değerlendirilmesi, enerji dengesi, metabolik sağlık, beslenme yönetimi ve üreme performansı açısından kritik bir öneme sahiptir. Erken laktasyon dönemi, ineklerin enerji ihtiyacının en yüksek olduğu dönemlerden biri olup, özellikle yüksek verimli ineklerde negatif enerji dengesi, ketozis ve diğer metabolik hastalıklar daha sık görülür.Yüksek verimli inekler, artan süt üretimi nedeniyle negatif enerji dengesi, ketozis ve diğer metabolik hastalıklara daha yatkın olduğundan, glukoz, NEFA ve BHBA gibi parametrelerin izlenmesi, besleme stratejilerinin optimize edilmesini sağlar. Kan parametrelerinin değerlendirilmesi, bu hastalıkların erken teşhis edilmesini ve önlenmesini sağlayarak hayvan refahını artırır. Ayrıca, beslenme programlarının iyileştirilmesine yardımcı olarak süt verimi ve kalitesini artırırken üreme performansını da olumlu yönde etkiler.
Bu çalışmada yüksek ve düşük verimli siyah alaca ineklerde erken laktasyon dönem kan parametreleri değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Kaynakça

  • Avidar Y. Davidson M. Israeli B. Bogin E.1981. Factors affecting the levels of blood constituents of Israeli dairy cows. Zbl. Vet. Med. A. 1981; 28: 373-380.
  • Babaei H.. Mansuori-Najand L.. Molaei M.M.. Kheradmand A.. Sharifan M. Assessment of lactate dehydrogenase. alkaline phosphatase and aspartate aminotransferase activities in cow’s milk as an indicator of subclinical mastitis. Vet. Res. Commun. 2007;31:419–425.
  • Belić B.. Cincović M.. Lakić I.. Đoković R.. Petrović M.. Ježek J.. Starič J. Metabolic status of dairy cows grouped by anabolic and catabolic indicators of metabolic stress in early lactation. Acta Sci. Vet. 2018;46:9. doi: 10.22456/1679-9216.89179.
  • Butler WR (2000): Nutritional interactions with reproductive performance in dairy cattle. Anim Reprod Sci. 60: 449- 457.
  • Butler WR. Calaman JJ. Beam SW (1996): Plasma and milk urea nitrogen in relation to pregnancy rate in lactating dairy cattle. J Anim Sci. 74: 858-865.
  • Butler, W. R. (1998). Effect of protein nutrition on ovarian and uterine physiology in dairy cattle. Journal of Dairy Science, 81(9), 2533–2539. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(98)70146-8
  • Butler WR. Smith RD (1989): Interrelationship between energy balance and postpartum reproductive function in dairy cattle. J Dairy Sci. 72: 767-783.
  • Coroian CO. Miresan V. Coroian A. Raducu C. Andronie L. Marchis Z. TerhesS. Muntean MV. 2017. Biochemical and haematological blood par-ameters at different stages of lactation in cows. BUASVMCN-ASB. 74(1):31
  • Djokovic R.. Cincovic M.. Belic B.. Toholj B.. Davidov I.. Hristovska T. Relationship between blood metabolic hormones. metabolites and energy balance in Simmental dairy cows during peripartum period and lactation. Pak. Vet. J. 2015;35:163–167.
  • Ferguson JD (2005): Nutrition and reproduction in dairy herds. Vet Clin North Am Food Anim Pract. 21: 325-347.
  • Ferguson JD. Chalupa W (1989): Impact of protein nutrition on reproduction in dairy cows. J Dairy Sci. 72: 746- 766.
  • Ghadaa E.M. Investigation of some enzymes level in blood and milk serum in two stages of milk yield dairy cows at Assiut city. Assiut Vet. Med. J. 2014;60:110–120.
  • Giannuzzi D.. Tessari R.. Pegolo S.. Fiore E.. Gianesella M.. Trevisi E.. Ajmone Marsan P.. Premi M.. Piccioli-Cappelli F.. Tagliapietra F.. et al. Associations between ultrasound measurements and hematochemical parameters for the assessment of liver metabolic status in Holstein–Friesian cows. Sci. Rep. 2021;11:16314. doi: 10.1038/s41598-021-95538-x.
  • Gueorguieva TM. Gueorguieva IP. 1997. Serum cholesterol concentration around parturition and in early lactation in dairy cows. Revue de Medecine Veterinaire. 1997; 148 (3): 241-244.
  • Katsoulos P.D.. Christodoulopoulos G.. Minas A.. Karatzia M.A.. Pourliotis K.. Kritas S.K. The role of lactate dehydrogenase. alkaline phosphatase and aspartate aminotransferase in the diagnosis of subclinical intramammary infections in dairy sheep and goats. J. Dairy Res. 2010;77:107–111.
  • Kweon Ok. Ono H. Osasa K. Onda M. Oboshi K. Uchisugi H. Kurosawa S. Yamashina H. Kanagawa H. Factors affecting serum total cholesterol level of lactating Holstein cows. Jpn. J. Vet. Sci.. 1986; 48 (3): 481486. Le Blanc S.J. 2010. Monitoring metabolic health of dairy cattle in transition period. J. Reprod. Dev. 2010;56:29–35. doi: 10.1262/jrd.1056S29
  • Liu P.. He B.X.. Yang X.L.. Hou X.L.. Han J.B.. Han Y.H.. Nie P.. Deng H.F.. Du X.H. Bioactivity evaluation of certain hepatic enzymes in blood plasma and milk of Holstein cows. Pak. Vet. J. 2012;32:601–604.
  • Liu P.. Hou L.X.. Nie P.. Aahan H.Y.. Hoang F.Y.. Zoun X.Z.. Deng F.H.. Song P.. Li M.. Xiang H.B. Dynamic Monitoring of ALT and correlation analysis in blood plasma and milk of Holstein cows. Agric. J. 2013;8:51–55.
  • Lubojacka V.. Pechova A.. Dvorak R.. Drastich P.. Kummer V.. Poul J. Liver steatosis following supplementation with fat in dairy cows diets. Acta Vet. Brno. 2005;74:217–224. doi: 10.2754/avb200574020217.
  • Lucy MC (2000): Regulation of ovarian follicular growth by somatotropin and insulin-like growth factors in cattle. J Dairy Sci. 83: 1635-1647.
  • Petrović M.Ž.. Cincović M.. Starič J.. Djoković R.. Belić B.. Radinović M.. Majkić M.. Ilić Z.Ž. The Correlation between Extracellular Heat Shock Protein 70 and Lipid Metabolism in a Ruminant Model. Metabolites. 2022;12:19. doi: 10.3390/metabo12010019.
  • Polat. Ü. Çetin. M.. Yalçın. A.. 2002. Yüksek verimli süt ineklerinde laktasyonun çeşitli evrelerinde kandaki bazı biyokimyasal parametreler ile süt verimi arasındaki ilişkiler . Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 21(1-2-3). 65-69.
  • Schären M.. Riefke B.. Slopianka M.. Keck M.. Gruendemann S.. Wichard J.. Brunner N.. Klein S.. Snedec T.. Theinert K.B.. et al. Aspects of transition cow metabolomics—Part III: Alterations in the metabolome of liver and blood throughout the transition period in cows with different liver metabotypes. J. Dairy Sci. 2021;104:9245–9262. doi: 10.3168/jds.2020-19056.
  • Staples CR. Thatcher WW. Clark JH (1990): Relationship between ovarian activityand energy status during the early postpartum perion of high producing dairy cows. J Dairy Sci. 73: 938-947.
  • Uzun. F.. 2010. IV. Analizler (1. Kuru madde analizi. 2. Azot analizi (Kjeldahl yöntemi). 6. Kül analizi). In: Uzun. F. (Ed.). Tarla Bitkilerinde Laboratuvar Analizleri (Uygulama Ders Notu). Ondokuz Mayıs Üniversitesi. Ziraat Fakültesi. Uygulama Ders Notu No:1. s: 25-49.
  • Van Soest, P. J., Robertson, J. B., & Lewis, B. A. (1991). Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and nonstarch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science, 74(10), 3583–3597. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(91)78551-2
  • Villa-Godoy ve ark., 1988. “Association Between Energy Balance and Luteal Function of Lactating Dairy Cows.” Journal of Dairy Science, 1988.
  • Lucy ve ark., 1992. “Factors That Affect Ovarian Follicular Dynamics in Cattle.” Journal of Animal Science, 70(11): 3615–3626, 1992.
  • Andjelić ve ark., 2022 “Relationships between Milk and Blood Biochemical Parameters and Metabolic Status in Dairy Cows during Lactation.” Metabolites, 12(8): 733, 2022. doi:10.3390/metabo12080733

Evaluation of Early Lactation Blood Parameters in High and Low Yielding Holstein Cows

Yıl 2025, Cilt: 40 Sayı: 2, 252 - 259, 30.12.2025

Öz

The evaluation of blood parameters in high and low yielding Holstein cows in the early lactation period is of critical importance in terms of energy balance, metabolic health, nutritional management and reproductive performance. The early lactation period is one of the periods when the energy needs of cows are the highest, and negative energy balance, ketosis and other metabolic diseases are more common, especially in high yielding cows. Since high yielding cows are more prone to negative energy balance, ketosis and other metabolic diseases due to increased milk production, monitoring parameters such as glucose, NEFA and BHBA allows optimization of feeding strategies. The evaluation of blood parameters increases animal welfare by providing early diagnosis and prevention of these diseases. In addition, it helps improve feeding programs, increases milk yield and quality, and positively affects reproductive performance.
This study aimed to evaluate early lactation blood parameters in high and low yielding Holstein cows.

Kaynakça

  • Avidar Y. Davidson M. Israeli B. Bogin E.1981. Factors affecting the levels of blood constituents of Israeli dairy cows. Zbl. Vet. Med. A. 1981; 28: 373-380.
  • Babaei H.. Mansuori-Najand L.. Molaei M.M.. Kheradmand A.. Sharifan M. Assessment of lactate dehydrogenase. alkaline phosphatase and aspartate aminotransferase activities in cow’s milk as an indicator of subclinical mastitis. Vet. Res. Commun. 2007;31:419–425.
  • Belić B.. Cincović M.. Lakić I.. Đoković R.. Petrović M.. Ježek J.. Starič J. Metabolic status of dairy cows grouped by anabolic and catabolic indicators of metabolic stress in early lactation. Acta Sci. Vet. 2018;46:9. doi: 10.22456/1679-9216.89179.
  • Butler WR (2000): Nutritional interactions with reproductive performance in dairy cattle. Anim Reprod Sci. 60: 449- 457.
  • Butler WR. Calaman JJ. Beam SW (1996): Plasma and milk urea nitrogen in relation to pregnancy rate in lactating dairy cattle. J Anim Sci. 74: 858-865.
  • Butler, W. R. (1998). Effect of protein nutrition on ovarian and uterine physiology in dairy cattle. Journal of Dairy Science, 81(9), 2533–2539. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(98)70146-8
  • Butler WR. Smith RD (1989): Interrelationship between energy balance and postpartum reproductive function in dairy cattle. J Dairy Sci. 72: 767-783.
  • Coroian CO. Miresan V. Coroian A. Raducu C. Andronie L. Marchis Z. TerhesS. Muntean MV. 2017. Biochemical and haematological blood par-ameters at different stages of lactation in cows. BUASVMCN-ASB. 74(1):31
  • Djokovic R.. Cincovic M.. Belic B.. Toholj B.. Davidov I.. Hristovska T. Relationship between blood metabolic hormones. metabolites and energy balance in Simmental dairy cows during peripartum period and lactation. Pak. Vet. J. 2015;35:163–167.
  • Ferguson JD (2005): Nutrition and reproduction in dairy herds. Vet Clin North Am Food Anim Pract. 21: 325-347.
  • Ferguson JD. Chalupa W (1989): Impact of protein nutrition on reproduction in dairy cows. J Dairy Sci. 72: 746- 766.
  • Ghadaa E.M. Investigation of some enzymes level in blood and milk serum in two stages of milk yield dairy cows at Assiut city. Assiut Vet. Med. J. 2014;60:110–120.
  • Giannuzzi D.. Tessari R.. Pegolo S.. Fiore E.. Gianesella M.. Trevisi E.. Ajmone Marsan P.. Premi M.. Piccioli-Cappelli F.. Tagliapietra F.. et al. Associations between ultrasound measurements and hematochemical parameters for the assessment of liver metabolic status in Holstein–Friesian cows. Sci. Rep. 2021;11:16314. doi: 10.1038/s41598-021-95538-x.
  • Gueorguieva TM. Gueorguieva IP. 1997. Serum cholesterol concentration around parturition and in early lactation in dairy cows. Revue de Medecine Veterinaire. 1997; 148 (3): 241-244.
  • Katsoulos P.D.. Christodoulopoulos G.. Minas A.. Karatzia M.A.. Pourliotis K.. Kritas S.K. The role of lactate dehydrogenase. alkaline phosphatase and aspartate aminotransferase in the diagnosis of subclinical intramammary infections in dairy sheep and goats. J. Dairy Res. 2010;77:107–111.
  • Kweon Ok. Ono H. Osasa K. Onda M. Oboshi K. Uchisugi H. Kurosawa S. Yamashina H. Kanagawa H. Factors affecting serum total cholesterol level of lactating Holstein cows. Jpn. J. Vet. Sci.. 1986; 48 (3): 481486. Le Blanc S.J. 2010. Monitoring metabolic health of dairy cattle in transition period. J. Reprod. Dev. 2010;56:29–35. doi: 10.1262/jrd.1056S29
  • Liu P.. He B.X.. Yang X.L.. Hou X.L.. Han J.B.. Han Y.H.. Nie P.. Deng H.F.. Du X.H. Bioactivity evaluation of certain hepatic enzymes in blood plasma and milk of Holstein cows. Pak. Vet. J. 2012;32:601–604.
  • Liu P.. Hou L.X.. Nie P.. Aahan H.Y.. Hoang F.Y.. Zoun X.Z.. Deng F.H.. Song P.. Li M.. Xiang H.B. Dynamic Monitoring of ALT and correlation analysis in blood plasma and milk of Holstein cows. Agric. J. 2013;8:51–55.
  • Lubojacka V.. Pechova A.. Dvorak R.. Drastich P.. Kummer V.. Poul J. Liver steatosis following supplementation with fat in dairy cows diets. Acta Vet. Brno. 2005;74:217–224. doi: 10.2754/avb200574020217.
  • Lucy MC (2000): Regulation of ovarian follicular growth by somatotropin and insulin-like growth factors in cattle. J Dairy Sci. 83: 1635-1647.
  • Petrović M.Ž.. Cincović M.. Starič J.. Djoković R.. Belić B.. Radinović M.. Majkić M.. Ilić Z.Ž. The Correlation between Extracellular Heat Shock Protein 70 and Lipid Metabolism in a Ruminant Model. Metabolites. 2022;12:19. doi: 10.3390/metabo12010019.
  • Polat. Ü. Çetin. M.. Yalçın. A.. 2002. Yüksek verimli süt ineklerinde laktasyonun çeşitli evrelerinde kandaki bazı biyokimyasal parametreler ile süt verimi arasındaki ilişkiler . Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 21(1-2-3). 65-69.
  • Schären M.. Riefke B.. Slopianka M.. Keck M.. Gruendemann S.. Wichard J.. Brunner N.. Klein S.. Snedec T.. Theinert K.B.. et al. Aspects of transition cow metabolomics—Part III: Alterations in the metabolome of liver and blood throughout the transition period in cows with different liver metabotypes. J. Dairy Sci. 2021;104:9245–9262. doi: 10.3168/jds.2020-19056.
  • Staples CR. Thatcher WW. Clark JH (1990): Relationship between ovarian activityand energy status during the early postpartum perion of high producing dairy cows. J Dairy Sci. 73: 938-947.
  • Uzun. F.. 2010. IV. Analizler (1. Kuru madde analizi. 2. Azot analizi (Kjeldahl yöntemi). 6. Kül analizi). In: Uzun. F. (Ed.). Tarla Bitkilerinde Laboratuvar Analizleri (Uygulama Ders Notu). Ondokuz Mayıs Üniversitesi. Ziraat Fakültesi. Uygulama Ders Notu No:1. s: 25-49.
  • Van Soest, P. J., Robertson, J. B., & Lewis, B. A. (1991). Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and nonstarch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science, 74(10), 3583–3597. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(91)78551-2
  • Villa-Godoy ve ark., 1988. “Association Between Energy Balance and Luteal Function of Lactating Dairy Cows.” Journal of Dairy Science, 1988.
  • Lucy ve ark., 1992. “Factors That Affect Ovarian Follicular Dynamics in Cattle.” Journal of Animal Science, 70(11): 3615–3626, 1992.
  • Andjelić ve ark., 2022 “Relationships between Milk and Blood Biochemical Parameters and Metabolic Status in Dairy Cows during Lactation.” Metabolites, 12(8): 733, 2022. doi:10.3390/metabo12080733
Toplam 29 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Ziraat Mühendisliği (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Ercan Mevliyaoğulları 0000-0003-3333-1490

Serap Göncü 0000-0002-0360-2723

Gönderilme Tarihi 7 Nisan 2025
Kabul Tarihi 11 Eylül 2025
Yayımlanma Tarihi 30 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Mevliyaoğulları, E., & Göncü, S. (2025). Yüksek ve Düşük Verimli Siyah Alaca Ineklerde Erken Laktasyon Dönem Kan Parametreleri Değerlendirmesi. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 40(2), 252-259.
AMA Mevliyaoğulları E, Göncü S. Yüksek ve Düşük Verimli Siyah Alaca Ineklerde Erken Laktasyon Dönem Kan Parametreleri Değerlendirmesi. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. Aralık 2025;40(2):252-259.
Chicago Mevliyaoğulları, Ercan, ve Serap Göncü. “Yüksek ve Düşük Verimli Siyah Alaca Ineklerde Erken Laktasyon Dönem Kan Parametreleri Değerlendirmesi”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 40, sy. 2 (Aralık 2025): 252-59.
EndNote Mevliyaoğulları E, Göncü S (01 Aralık 2025) Yüksek ve Düşük Verimli Siyah Alaca Ineklerde Erken Laktasyon Dönem Kan Parametreleri Değerlendirmesi. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 40 2 252–259.
IEEE E. Mevliyaoğulları ve S. Göncü, “Yüksek ve Düşük Verimli Siyah Alaca Ineklerde Erken Laktasyon Dönem Kan Parametreleri Değerlendirmesi”, Çukurova Tarım Gıda Bil. Der., c. 40, sy. 2, ss. 252–259, 2025.
ISNAD Mevliyaoğulları, Ercan - Göncü, Serap. “Yüksek ve Düşük Verimli Siyah Alaca Ineklerde Erken Laktasyon Dönem Kan Parametreleri Değerlendirmesi”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 40/2 (Aralık2025), 252-259.
JAMA Mevliyaoğulları E, Göncü S. Yüksek ve Düşük Verimli Siyah Alaca Ineklerde Erken Laktasyon Dönem Kan Parametreleri Değerlendirmesi. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 2025;40:252–259.
MLA Mevliyaoğulları, Ercan ve Serap Göncü. “Yüksek ve Düşük Verimli Siyah Alaca Ineklerde Erken Laktasyon Dönem Kan Parametreleri Değerlendirmesi”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, c. 40, sy. 2, 2025, ss. 252-9.
Vancouver Mevliyaoğulları E, Göncü S. Yüksek ve Düşük Verimli Siyah Alaca Ineklerde Erken Laktasyon Dönem Kan Parametreleri Değerlendirmesi. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 2025;40(2):252-9.

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi” yayın hayatına 1 Ocak 2016 tarihi itibariyle “Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi” adıyla devam etmektedir.


logo_224x57_white.gif       ResearchBib User Pictureroot indexing ile ilgili görsel sonucu