En İyi Müze Ödüllü Efes Deneyim Müzesi Ziyaretçi Yorumlarının İncelenmesi

Öz

Günümüzde müzeler ziyaretçilere yeni ve farklı bir deneyim sunmak için daha etkili ve ilgi çekici olan yollara başvurmaktadır. Teknolojik gelişmelerle birlikte müzelerde ziyaretçilere aktarılan olayların duyulara hitap etmesini sağlayan, hissedilebilir deneyimler etkileyici olabilmekte ve kalıcılığı arttırabilmektedir. Bu deneyim müzelerinden biri de UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Efes Antik Kenti’nin bir parçası olarak hizmet veren Efes Deneyim Müzesi’dir. Tüm duyulara hitap ederek aktarılan bu hikayeleri deneyimlemek isteyen ziyaretçilerin sayısı artmaktadır. 2023 yılında hizmete başlayan müze, 2024 yılında “En İyi Müze” ödülünün de sahibi olmuştur. Bu araştırmanın amacı, Efes Deneyim Müzesi ziyaretçilerinin deneyimlerini paylaştıkları yorumları analiz ederek deneyim müzeleri hakkındaki görüşlerin ortaya konulması ve öneriler sunmaktır. Bu kapsamda nitel veri analiz yöntemlerinden içerik analizi ile Google yorumlardan 802 yorum incelenmiştir. MAXQDA programı aracılığıyla çözümlenen veriler doğrultusunda değerlendirmelerde bulunulmuştur. Araştırma sonucunda Efes Deneyim Müzesi ziyaretçilerinin genel olarak olumlu değerlendirmelerde bulunduğu, olumsuz yorumlarda en fazla ücret unsurunun ön plana çıktığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İzmir
• Efes
• Müze
• Ziyaretçiler
• Google Yorunmlar

An Examination of Visitor Comments on The Ephesus Experience Museum, Winner of The Best Museum Award

Öz

Today, museums are increasingly employing more effective and engaging methods to offer visitors unique and diverse experiences. With technological advancements, museums are creating immersive experiences that appeal to the senses, making the conveyed stories more impactful and memorable. One such experience museum is the Ephesus Experience Museum, which serves as part of the UNESCO World Heritage Site, the Ephesus Ancient City. The number of visitors eager to experience these sensory-rich narratives has been growing steadily. Established in 2023, the museum was awarded the "Best Museum" title in 2024. This study aims to analyze visitor reviews of the Ephesus Experience Museum to highlight perspectives on experience museums and provide recommendations. A total of 802 reviews from Google were analyzed using qualitative data analysis methods, specifically content analysis. The data, analyzed through the MAXQDA software, were evaluated and interpreted. The research findings indicate that visitors to the Ephesus Experience Museum generally provided positive evaluations, while negative comments primarily highlighted the issue of admission fees.

Anahtar Kelimeler

• İzmir
• Ephesus
• Museum
• Visitors
• Google Reviews

Kaynakça

1. Akdeniz, P. C. ve Özbölük, T. (2019) Online yorumların tüketici satın alma kararına etkisi: kullanıcı özellikleri açısından bir değerlendirme. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(4), 3104-3119. DOI: 10.20491/isarder.2019.798
2. Akgöz, E., Karagöz, B. S., El, M. N. ve Akın, B. (2024). Interpreting EWOM evaluations using AHP and TOPSIS methods and determining the most suitable Cyprus hotel. Journal of Business Academy, 5(3), 224-240. DOI: 10.26677/TR1010.2024.1458
3. Akkılıç, M. E. ve Özbek, V. (2012). İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde ürüne yönelik yorumların tüketici satın alma kararı üzerindeki etkisi. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, (10) 1-14.
4. Aylan, S. ve Kaya, İ. (2020). Bir hüzün turizmi destinasyonu olarak Ulucanlar Cezaevi Müzesi ziyaretçilerinin elektronik yorumlarının içerik analizi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 488-504. DOI: 10.26677/TR1010.2020.325
5. Bekar Şimşek, G. ve Ayyıldız, A. Y. (2023). Gastronomi temalı müzelerdeki ziyaretçi deneyimlerinin hizmet hataları yönünden incelenmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(2), 266–283. DOI: 10.26677/TR1010.2023.1241
6. Buyurgan, S. (2017). Verimli bir müze ziyaretini nasıl gerçekleştirebiliriz?. Milli Eğitim Dergisi, 46(214), 317-343. https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/36135/405940
7. Çelik, F. ve Kahraman, M. E. (2024). Müzelerde deneyim odaklı sergileme teknikleri: Ayasofya Tarih ve Deneyim Müzesi örneği. The Journal of Social Sciences, 11(69), 244-258. DOI: 10.29228/SOBIDER.75254
8. Çuhadar, Y. (2024). Eskişehir Lületaşı Müzesi ziyaretçilerinin deneyimlerinin incelenmesi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(1), 154-175. DOI: 10.32572/guntad.1337344

9. DEM. (2024). Efes Deneyim Müzesi. https://www.demmuseums.com/tr/muzeler/efes-deneyim-muzesi/ Dereli, A. B. (2023). Maxqda: yaratıcı veri analizi üzerine notlar. Karadeniz İletişim Araştırmaları Dergisi, 13(1), 149-152. DOI: 10.53495/e-kiad.1319405
10. Eser, S. (2021). Ziyaretçi deneyimleri üzerine nitel bir araştırma: Göbekli Tepe örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 18(2), 478-495. DOI: 10.24010/soid.930862
11. Euronews. (2024, 15 Haziran). İzmir'deki Efes Deneyim Müzesi dünyanın en iyi müzesi ödülüne layık görüldü. https://tr.euronews.com/kultur/2024/06/15/efes-deneyim-muzesi-dunyanin-en-iyi-muzesi-odulune-layik-goruldu#:~:text=2023%20y%C4%B1l%C4%B1nda%20ayn%C4%B1%20kategoride%20birincili%C4%9Fi,ta%20yeniden%20kap%C4%B1lar%C4%B1n%C4%B1%20ziyaret%C3%A7ilere%20a%C3%A7m%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1
12. Gök, H. S. ve Şalvarcı, S. (2021). Türkiye’deki gastronomi temalı müzelere yönelik çevrimiçi ziyaretçi deneyimlerinin incelenmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 18(1), 120-140. DOI: 10.24010/soid.810798
13. Güneş, E., Pekerşen, Y., Alagöz, G. ve Sivrikaya, K. K. (2019). Müze ziyaretçilerinin hizmet kalitesine yönelik algılamaları: Mevlana Müzesi örneği. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 11(21), 591-612. DOI: 10.20990/kilisiibfakademik.534457
14. ICOM. (2022). Museum Definition. https://icom.museum/en/resources/standards-guidelines/museum-definition/
15. İşçi, C. ve Güzel, B., Canko, D. M., İşçi, T. ve Moroğlu, F. (2020). Müze deneyimi: yönetim ve ziyaretçi perspektiflerinin karşılaştırılması. Turizm Akademik Dergisi, 7(1), 29-45. https://dergipark.org.tr/tr/pub/touraj/issue/54951/624040
16. İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2024). Efes (Selçuk). https://izmir.ktb.gov.tr/TR-77418/efes-selcuk.html Jolliffe, L. ve Smith, R. (2001). Heritage, tourism and museums: the case of the North Atlantic Islands of Skye, Scotland and Prince Edward Island, Canada. International Journal of Heritage Studies, 7(2), 149–172. DOI: 10.1080/13527250119047
17. Karaca, Ş. ve Gümüş, N. (2020). Tüketicilerin online yorum ve değerlendirme puanlarına yönelik tutumlarının online satın alma davranışlarına etkisi. Sakarya İktisat Dergisi, 9(1), 52-69. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sid/issue/53169/704817
18. Keskin, M. ve Keskin, M. K. (2020). Müze ziyaretçilerinin hizmet kalitesi algılarının ölçülmesi: Hatay Arkeoloji Müzesi Örneği. ÇATALHÖYÜK International Journal of Tourism and Social Research, 5, 84-98.
19. Korkmaz, H. (2020). Troya Müzesi elektronik ziyaretçi yorumlarının hizmet özellikleri, memnuniyet ve tavsiye açısından incelenmesi. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 4(1), 43-56. DOI: 10.32958/gastoria.708307
20. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2024, 15 Haziran). Dünyanın en iyisi "Efes Deneyim Müzesi". https://basin.ktb.gov.tr/TR-373944/dunyanin-en-iyisi-efes-deneyim-muzesi.html
21. Kwon, J. M., Bae, J. I. ve Phelan, K. (2011). Online consumer herding behaviors in the hotel industry. 16th Graduate Students Research Conference, Houston, Texas. https://hdl.handle.net/20.500.14394/29952
22. Luli V. D. D. ve Kawano, N. (2020). Online Tourist Reviews and Accidental Conveyors of Memories of the Atomic Bomb. Journal of Tourism and Cultural Change, 18(5), 514-531. DOI: 10.1080/14766825.2019.1702048
23. Müze. (2024). Efes Örenyeri. https://muze.gov.tr/muze-detay?SectionId=EFS01&DistId=EFS
24. Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323–343.
25. Pine, B.J.II ve Gilmore, J.H. (1998). Welcome to the Experience Economy. Harvard Business Review, 76(4), 97-105.
26. Radder, L. ve Han, X. (2015). An examination of the museum experience based on pine and gilmore’s experience economy realms. Journal of Applied Business Research, 31(2), 455-470. DOI: 10.19030/JABR.V31I2.9129
27. Rädiker, S. ve Kuckartz, U. (2020). Focused analysis of qualitative interviews with MAXQDA. MAXQDA Press.
28. Riva, P. ve Agostino, D. (2022). Latent dimensions of museum experience: assessing cross-cultural perspectives of visitors from TripAdvisor reviews. Museum Management and Curatorship, 37(6), 616-640. DOI: 10.1080/09647775.2022.2073560
29. Sezgin, M. ve Karagöz, B. (2021). Turizmde robotlaşma teknolojisinin kullanımı. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), 946-960.
30. Shen, H., Wu, M. Y., Wall, G. ve Tong, Y. (2020). Craft museum visitors’ ınteractive experiences, benefits and behavioural ıntentions: perspectives of chinese parents, Leisure Studies, 39(3), 355-371. DOI: 10.1080/02614367.2019.1696390
31. Shengli, L. ve Fan, L. (2019). The ınteraction effects of online reviews and free samples on consumers’ downloads: an empirical analysis. Information Processing & Management, 56(6), 102071. DOI: 10.1016/j.ipm.2019.102071
32. Silberberg, T. (1995). Cultural tourism and business opportunities for museums and heritage sites. Tourism Management, 16(5), 361–365. DOI:10.1016/0261-5177(95)00039-q
33. Sop, S. A., Ongun, U. ve Abalı, R. (2020). Müze deneyimini etkileyen unsurlar: çevrimiçi yorumlar üzerine nitel bir araştırma, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 1123-1138. DOI: 10.26677/TR1010.2020.386
34. Soylu, B. Ç. (2024). Efes Deneyim Müzesi ziyaretçi yorumlarının unutulmaz müze deneyimi ve davranışsal niyetler kapsamında incelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(3), 2030-2048. DOI: 10.21325/jotags.2024.1474
35. TÜİK. (2024, 6 Eylül). Kültürel miras istatistikleri, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Kulturel-Miras-Istatistikleri-2023-53640
36. Yeşilyurt, H. ve Arıca, R. (2018). Mutfak müzesi ziyaretçilerinin deneyimlerinin incelenmesi: Emine Göğüş Mutfak Müzesi örneği, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 60- 70. DOI: 10.26677/tutad.2018.24
37. Yıldırım, G. ve Özbek, Ö. (2019). Müzelerde turist rehberliği ve interaktif teknolojiler. Dijital Turizm: Sektörün Yeni Geleceği (1. Baskı) içinde (ss. 167-176). Konya: Eğitim Yayınevi.
38. Yıldız S. B. ve Diken B. (2021). Müze ziyaretçilerinin hizmet kalitesi algılamalarının memnuniyetleri üzerindeki etkisi: Topkapı Sarayı Müzesi örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 12(3), 848-859.