Araştırma Makalesi

Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974)

Cilt: 23 Sayı: 48 23 Kasım 2023
  • Hazel Biber
  • Ulvi Keser
PDF İndir
EN TR

Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974)

Öz

1 Nisan 1955 tarihinde Kıbrıs Rum asıllı Georgios Grivas (1887-1974) tarafından Kıbrıs’ta başlatılan adayı Yunanlaştırmaya yönelik terör girişimlerinin ardından Kıbrıslı Türkler de kendilerini korumak ve tamamen müdafaa amaçlı Volkan, 9 Eylül, Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT) gibi örgütlenmelere giderler. 1955-1960 sürecinde İngiliz dönemi, 1960-1963 sürecinde Kıbrıs Cumhuriyeti dönemi ve 21 Aralık 1963 tarihinde Kıbrıs Cumhuriyeti’nin fiilen yıkılmasının ardından 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı’na kadar geçecek dönemde adadaki İngiliz yönetimiyle EOKA ve TMT arasında tam anlamıyla istihbarat savaşlarına sahne olur. 1960’a kadar İngiltere bir yandan TMT ve EOKA arasında bocalarken özellikle gizini ve ketumiyetini çözemediği TMT’yi anlamaya ve mevcudiyetini ispatlamaya çalışır. 1960 sonrası süreç ise eski bir gerilla subayı olan Grivas ve ekibiyle özellikle 1950 sonrasında Kore Harbi’nde yeraltı savaşları konusunda deneyim kazanmış Seferberlik Tetkik Kurulu (şimdiki Özel Kuvvetler Komutanlığı) mensubu askeri personel ve TMT’ciler arasında tam anlamıyla bir istihbarat savaşına dönüşür. Kod isimler, şifrelemeler, istihbarat ve istihbarata karşı koyma girişimleri, savaş aldatmaları, bilgi kirliliği, psikolojik harp unsurları bu dönemde sıkça kullanılan yöntemlerdir. Bu çalışma kapsamında dönem içerisindeki İngilizlere, EOKA’cılara ve TMT’ye ait istihbarat faaliyetleri irdelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA)Amerikan Merkezi haberalma Teşkilatı CIA. Archive, Nationalist Violence on Cyprus File, Current Intelligence Weekly Review Kıbrıs Türk Milli Arşivi (KTMA).
  2. National Archive (UK). [İngiltere Foreign Office Arşivi (FO)].
  3. ABD Dışişleri Bakanlığı (Department of State), Central Files, POL 23-8 Cyprus Arşivi.
  4. ABD Johnson Library, National Security Files.
  5. Kıbrıs Yunan Kuvvetleri Alay Komutanlığı (KYKAK) Arşivi

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer), Avrupa, Akdeniz ve Levant Arkeolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Kasım 2023

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2023

Kabul Tarihi

11 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 23 Sayı: 48

Kaynak Göster

APA
Biber, H., & Keser, U. (2023). Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974). Kıbrıs Araştırmaları Dergisi, 23(48), 31-69. https://izlik.org/JA44UJ66GF
AMA
1.Biber H, Keser U. Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974). JCS. 2023;23(48):31-69. https://izlik.org/JA44UJ66GF
Chicago
Biber, Hazel, ve Ulvi Keser. 2023. “Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974)”. Kıbrıs Araştırmaları Dergisi 23 (48): 31-69. https://izlik.org/JA44UJ66GF.
EndNote
Biber H, Keser U (01 Kasım 2023) Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974). Kıbrıs Araştırmaları Dergisi 23 48 31–69.
IEEE
[1]H. Biber ve U. Keser, “Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974)”, JCS, c. 23, sy 48, ss. 31–69, Kas. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44UJ66GF
ISNAD
Biber, Hazel - Keser, Ulvi. “Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974)”. Kıbrıs Araştırmaları Dergisi 23/48 (01 Kasım 2023): 31-69. https://izlik.org/JA44UJ66GF.
JAMA
1.Biber H, Keser U. Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974). JCS. 2023;23:31–69.
MLA
Biber, Hazel, ve Ulvi Keser. “Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974)”. Kıbrıs Araştırmaları Dergisi, c. 23, sy 48, Kasım 2023, ss. 31-69, https://izlik.org/JA44UJ66GF.
Vancouver
1.Hazel Biber, Ulvi Keser. Kıbrıs’ta İntelijans ve Kontr-Espiyonaj Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme (1955-1974). JCS [Internet]. 01 Kasım 2023;23(48):31-69. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44UJ66GF

Kıbrıs Araştırmaları Dergisi

Kıbrıs Araştırmaları Merkezi

Doğu Akdeniz Üniversitesi

Gazimağusa, Kuzey Kıbrıs, Mersin 10, Turkey