Sources Related to the Science of Hadith in Molla Kūrānī’s Work Titled al-Kawthar al-Jārī

Öz

Mullah Kūrānī completed his scholarly education by taking courses from prominent

teachers of the period such as Ibn Hajar and Makrîzî in regions which are now

covered by Iraq, Turkey, Syria and Egypt. He got an important position staying by Kemaleddin

Ibn al-Bârizî, one of the contemporary privy secretaris in Egypt, and became

one of the courtiers of Zâhir Çakmak, a Mamluk sultan. Then, coming to Anatolia, Mullah Kūrānī became the teacher of Sultan Mehmed the Conqueror, and promoting

from kadi-ul askerhood to shaykh al-islamhood, he continued his eight years work until

he died. Having an important place in the Ottoman science and state offi cials, Mullah

Kūrānī is a distinguished scholar with his studies on recitation, exegesis, fi qh procedures

and hadith. His work called al-Kawthar al-Jārī ilá Riyā_ Ahādīth al-Bukhari

is the fi rst commentary of Bukhari written in Anatolia. al-Kawthar al-Jārī, written in

the second half of the XV century, is important as it sheds light on hadith references

common in scientifi c circles in and around Istanbul of the period, though partly.

Primarily narrative books, this work introduces Gürânî’s Garîbu’l-Hadith, his

hadith methodology, Rijal sources as well as his method of utilizing from previous sources

and primary works he applied. On the other hand, Gürânî compiled al-Kawthar

al-Jārī soon after Ibn Hajar’s Fath al-Bârî and Aynî’s Umdetü’l-Kârî. Comparing al-

Kawthar al-Jārī’s sources to those of Fath al-Bârî and Umdetü’l-Kârî is important

in terms of determining the specifi c sources that Gürânî used. In this context, sources

frequently cited by the author are compared to the commentaries of Ibn Hajar and

Aynî from time to time. Also, the sources of 186 hadiths cited by Gürânî in the parts of

works titled Adab, İsti’zân and Rikâk are compared with Fath al-Bârî, and hence, this

study tries to fi nd out whether Gürânî applied for the hadiths to Fath al-Bârî instead

of narrative sources.

Anahtar Kelimeler

• Mullah Kūrānī,al-Kawsar al-Jârî,Commentary,Ottoman,Hadith,References

Molla Gürânî'nin el-Kevseru'l-Cârî Adlı Şerhinde Hadis İlimlerine Dair Kaynakları

Öz

Molla Gürânî, ilmî tahsilini bugünkü Irâk, Türkiye, Suriye ve Mısır bölgelerinde

aralarında İbn Hacer ve Makrîzî gibi devrinin önde gelen hocalarından ders alarak tamamlamıştır.

Mısır’da dönemin sır kâtiplerinden Kemaleddin İbnü’l-Bârizî’nin yanında

önemli bir mevki elde etmiş ve Memlük sultanlarından Zâhir Çakmak’ın nedîmleri

arasına girmiştir. Daha sonrasında Anadolu’ya gelen Molla Gürânî, Fatih Sultan

Mehmed’e hocalık yapmış ve Fatih döneminde kazaskerlikten şeyhülislamlığa kadar

yükselerek sekiz yıl devam ettiği bu görevi sırasında vefat etmiştir. Osmanlı ilmî hayatında

ve devlet ricâli arasında önemli bir yere sahip olan Molla Gürânî; kıraat, tefsir,

fıkıh usûlü ve hadis alanındaki çalışmaları ile temâyüz etmiş bir alimdir. Müellifi n el-

Kevseru’l-cârî ilâ Riyâdı ehâdîsi’l-Buhârî isimli şerhi, Anadolu’da kaleme alınan ilk

Buhârî şerhidir. XV. asrın ikinci yarısında kaleme alınan el-Kevseru’l-cârî, yazıldığı

dönem itibarı ile İstanbul ve civarındaki ilmî muhîtte yaygın olan hadis kaynaklarına

kısmî de olsa ışık tutması açısından önem arz etmektedir.

 

Anahtar Kelimeler

• Molla Gürânî,el-Kevseru’l-Cârî,Şerh,Osmanlı,Hadis