Prof. Dr. Beyza Bilgin and her Contributions to Religious Education

Öz

Prof. Dr. Beyza Bilgin was a religious educator who continued her “theology” career, which she started in 1956, in the field of “religious education” and crowned this journey as the first professor of her field. In this article, the life and works of Beyza Bilgin, who has made significant contributions to the scientific research she has done in the field of religious education in Turkey, are mentioned and her contributions to religious education are discussed and evaluated. In this direction, the main focus of the article is on the question of what is the contribution of Beyza Bilgin, a very influential name for the science of religious education, to the science of religious education and the dimensions of religious education. Therefore, the aim of the study is to try to reveal the effects and contributions of the intellectual and academic productions of Beyza Bilgin who extend beyond her own time through her contributions to the journey of scientific religious education, to the field of religious education from a descriptive point of view. In order to achieve this goal, Bilgin’s life story, which includes his family, education and professional life, was reached as a result of an interview with her on 15.09.2020. Apart from biographical data, Bilgin’s publications with intellectual projections are also discussed in the article in order to make her influence and contribution to the field more obvious. It has been tried to be answered by the method of descriptive content analysis with a situation pattern of questions about the dimensions and how Beyza Bilgin, who has signed many firsts in the field of religious education, contributed to religious education. As a result of this stage, Beyza Bilgin has deeply influenced the scientificization and institutionalization of religious education, formal religious education and training, as well as non-formal religious education with its theoretical and practical dimensions, that she is a pioneer of developments in the field, and it has been found that her works set a fresh horizon for future studies and applications.

Anahtar Kelimeler

• Beyza Bilgin
• Religious Education
• Formal Religious Education
• Compulsory Religious Courses
• Non-Formal Religious Education

PROF. DR. BEYZA BİLGİN VE DİN EĞİTİMİNE KATKILARI

Öz

Prof. Dr. Beyza Bilgin, 1956 yılında başladığı “ilahiyat” kariyerini “din eğitimi” alanında sürdüren ve alanının ilk profesörü olarak bu yolculuğunu devam ettiren bir din eğitimcisidir. Bu makalede, Türkiye’de din eğitimi alanında yaptığı bilimsel araştırmalarla önemli katkılar sağlayan Beyza Bilgin’in hayatı ve çalışmaları tanıtılarak din eğitimine katkıları ele alınıp değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda makalenin temel problematiği, din eğitimi bilimi için oldukça etkili bir isim olan Beyza Bilgin’in çalışma ve çabalarının din eğitimi bilimine ve din eğitiminin boyutlarına olan katkısının neler olduğu sorusu ekseninde kurgulanmıştır. Dolayısıyla çalışmanın amacı, din eğitiminin bilimselleşme yolculuğundaki katkılarıyla kendi zamanının ötesine uzanan Bilgin’in zihinsel ve akademik üretimlerinin, din eğitimi alanına olan etki ve katkılarını betimsel bir bakış açısıyla ortaya koymaya çalışmaktır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için Bilgin’in aile, eğitim ve meslek hayatını içeren yaşam öyküsüne, 15.09.2020 tarihinde kendisi ile yapılan mülakat sonucunda ulaşılmıştır. Biyografik veriler haricinde Bilgin’in düşünsel projeksiyonları olan yayınları da alana olan etkisini ve katkısını daha belirgin hale getirmek maksadıyla ayrıca makalede ele alınmıştır. Din eğitimi alanında birçok ilke imza atan Beyza Bilgin’in din eğitimine katkılarının hangi boyutlarda ve nasıl olduğu soruları, durum desenli betimleyici içerik analizi yöntemi ile cevaplanmaya çalışılmıştır. Makalenin sonucunda, Beyza Bilgin’in din eğitiminin bilimselleşmesi ve kurumsallaşmasının yanı sıra alandaki teorik ve pratik gelişmelerin öncüsü olduğuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Beyza Bilgin
• Din Eğitimi
• Örgün Din Eğitimi
• Zorunlu Din Dersleri
• Yaygın Din Eğitimi

Kaynakça

1. Aşıkoğlu, N. Y. (1994). “Din Eğitimi Bilimi’nin Türkiye’de Bağımsız Bir Bilimsel Disiplin Olarak Doğuşu ve Gelişimi”. Diyanet İlmî Dergi. 30(3): 85-92.
2. Bilgin, B. (1980). Türkiye’de Din Eğitimi ve Liselerde Din Dersleri. Ankara: Emel Matbaacılık.
3. Bilgin, B. (1981). “Din Eğitiminin Genel Eğitimdeki Yeri”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 24: 469-483.
4. Bilgin, B. (1982). “İlkokullarda Din Bilgisi Dersleri”. İslam İlimleri Enstitüsü Dergisi. 5:157-166.
5. Bilgin, B. (1986a). “Okul Öncesi Çağı Çocuğunda Din Duygusu”. Okul Öncesi Eğitim Dergisi. 30:4-13.
6. Bilgin, B. (1986b). “Okul Öncesi Çağı Çocuğunda Dini Kavramlar”. Din Öğretimi Dergisi. 8- 9: 21-29.
7. Bilgin, B. (1989). “Atatürk ve Türk Kadını”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 31: 85-94.
8. Bilgin, B. (1994). “Ahlak Terbiyesinde Dini Hikâyeler”. Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi. 1:51-74.

9. Bilgin, B. (1995a). Eğitim Bilimi ve Din Eğitimi. Ankara: Yeni Çizgi Yayınları.
10. Bilgin, B. (1995b). “Çocuklarımızın Duyguları ve Duaları”. Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi. 2:69-78.
11. Bilgin, B. (1996). “İrşatta Evrensel Sorumluluk”. I. Din Şurası Tebliğ ve Müzakereleri . Ed. A. Güney ve diğerleri. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları :171-179.
12. Bilgin, B. (1997). “İslam'da ve Türkiye’de Kadınlar”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 36: 29-43.
13. Bilgin, B. (1999a). “İslam’ı Yeniden Anlamak ve Anlatmak”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (Cumhuriyet’in 75. Yıl Özel Sayı): 9-54.
14. Bilgin, B. (1999b). “Mezhepler ve Dinler Arası Eğitim ve İşbirliği”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 39: 1-25.
15. Bilgin, B. (2003a). “1980 Sonrası Türkiye’de Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersinin Zorunlu Oluşu ve Program Anlayışları”. Din Öğretiminde Yeni Yöntem Arayışları Bildiri ve Tartışmalar. Ankara: MEB Yayınları: 671-693.
16. Bilgin, B. (2003b). “Dinin Farklı Yorumlanmasından Kaynaklanan Kadınlarla İlgili Problemler ve Çözüm Yolları”II. Din Şurası Tebliğ ve Müzakereleri, I: 245-253. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
17. Bilgin, B. (2014). İslam’da Kadının Rolü Türkiye’de Kadın. Ankara: Sinemis Yayınları.
18. Bilgin, B. & Selçuk, M. (1991). Din Öğretimi Özel Öğretim Yöntemleri. Ankara: Akid Yayınları.
19. Çapcıoğlu, F. (2019). “Öğrencilerin Gözünden Prof. Dr. Beyza Bilgin: Hocaların Hocası”. Prof. Dr. Beyza Bilgin’e Armağan. Ed. M. Selçuk, C. Tosun ve R. Doğan. Ankara: Grafiker Yayınları: 49-83.
20. Önder, M. (1997). Prof. Dr. Beyza Bilgin ve Din Eğitiminde Yeni Yöntem Çalışmaları. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara.
21. Tosun, C. (2009). “Bir Anabilim Dalı Olarak Türkiye’de Din Eğitiminin Doğuşu, Gelişmesi ve Alanına Katkıları”. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi. 2 (1): 293-303.
22. Tosun, C. (2019). “Din Eğitiminin Bilimselleşmesi ve Prof. Dr. Beyza Bilgin”. Prof. Dr. Beyza Bilgin’e Armağan. Ed. M. Selçuk, C. Tosun ve R. Doğan. Ankara: Grafiker Yayınları:109-128.
23. Uğurlu, H. S. (2019). “Prof. Dr. Beyza Bilgin’in Yaygın Din Eğitimi Ufku”. Prof. Dr. Beyza Bilgin’e Armağan. Ed. M. Selçuk, C. Tosun ve R. Doğan. Ankara: Grafiker Yayınları:225-251.