İSLAM KÜLTÜRÜNDE ÇEVRE DUYARLILIĞININ ARTIRILMASINDA RESMİN ÖNEMİ

Öz

Günümüzün sorunlarının en başında kuşkusuz çevre sorunları gelmektedir. Çevre sorunlarıyla baş edebilmenin en önemli yollarından birisi de bu konudaki duyarlılığı artırmaktır. İnsanlar çevre sorunlarına karşı daha duyarlı hale geldikleri takdirde sorunların önemli bir kısmı tam olarak çözüme kavuşmasa bile çözüm konusunda ciddi adımlar atılmasına vesile olacaktır. “İnsanın kendi elleriyle işledikleri yüzünden karada ve denizde hayat fesada uğradı.” (Rum 30/41) ayetinde olduğu gibi genel olarak İslam kültüründe insanın çevreye olumsuz yaklaşımlarının felakete yol açacağına işaret edilmiştir. Özelde Kur’an ve hadislerdeki bu tarz ifadelerin genelde ise İslam kültüründeki yaklaşımların öne çıkarılmasının çevre duyarlılığının artırılmasında olumlu katkısı olacaktır. Duyarlılığı artırma noktasında ise ayet, hadis ve kültürel malzemenin grafiksel çizim/tablo/resim vb. ile desteklenmesinin insanlar üzerinde daha kalıcı ve çarpıcı etki bırakacağı kesindir. Bu makalede çevre duyarlılığın artırılmasında İslam kültürünün önemi üzerinde durularak seçilen örnek ayet ve hadislerden yola çıkılarak oluşturulacak resim vb. görsel malzemeler hazırlanacak ve bu malzeme değerlendirilecektir. Buna ek olarak, mümkünse gelecek zamanlarda bu ürünlerin sergilenmesi planlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İslam ve çevre
• resim
• çevre bilinci
• İslami kültür
• çevre sorunları

Öz

Environmental problems certainly come at the beginning of today’s problems. One of the ways to overcome environmental problems is increasing the awareness on this subject. Although the significant part of the problem is not exactly solved, it will conduce to be taken serious steps for solution, if people become more sensitive to environmental issues. “Corruption has appeared throughout the land and sea by [reason of] what the hands of people have earned”. It is pointed out generally in Islamic culture that negative approaches of people to environment will cause disaster as in verse (Rum 30/41). Bringing forward such kind of phrases in Quran and Hadiths in private and the approaches in Islamic culture in general, will provide positive contribution to increase the environmental awareness. It is certain that supporting Verse, Hadith and cultural material by digital pattern, digital drawing/design etc. will leave more permanent and stunning impression on people in the point of increasing the awareness. In this paper, visual materials such as digital pattern and designs, which are created by starting with selected sample Verse, Hadith and approaches of Islamic scholars by emphasizing the importance of Islamic culture in increasing the environmental awareness, will be produced. In addition, it is planned to exhibit these products during the future time if it is possible.

Kaynakça

1. Arthur Stanley Eddington, The Nature of The Physical World, Macmillan, New York, 1929.
2. Aslan, Tamer, Kültürel Yeniden Üretim Süreçlerine Etkisinde Postmodern Tüketim Esteti-ği, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eği-timi Anabilim Dalı, Yayımlanmış Sanatta Yeterlik Tezi, 2010. Batuk, Cengiz, Assisili Francis ve Hıristiyan Mistisizmi, İstanbul: İz Yayıncılık 2012.
3. Erinç, Sıtkı M., Resmin Eleştirisi Üzerine, İstanbul: Hill Yayınları, 1995.
4. Gardner, Iain & Lieu, Sauel N.C. (eds.), Manichaean Texts From the Roman Empire, Cambridge: Cambridge University Press, 2004.
5. Guiraud, Pierre, Göstergebilim, Ankara: İmge Yayınları, 1994.
6. Günay, V. Doğan, Göstergebilim Yazıları, İstanbul: Multilingual, 2002.
7. Kaiser, Rudolph, Tanrı Taşta Uyur,Kızılderililerin ve Avrupalıların Çelişen Dünya Görüş-leri, çev. Ersel Kayaoğlu, İstanbul: Dharma Yay. 2001.
8. Nasr, Seyyid Hüseyin, İslam ve Tabiat, İstanbul: İnsan Yayınları, 1991.

9. Rifkin, Jeremy & Howard, Ted, Entropi Dünyaya Yeni Bir Bakış, İstanbul: İz Yayıncılık, 1997.
10. Sarı, İ., Kızıldereliler, İstanbul: Nokta E- Kitap, 2016.
11. Serdar, Ziyaüddin, Hilal Doğarken, İslam’da Bilgi v eÇevrenin Geleceği, çev. Ş. Yalçın, İstanbul: İnsan Yayınları, 1994.
12. Tomak, A., A. Seylan, T. Yazar ve A. Turkaya, “Tüketim Çağında Özne Nesne Diyalekti-ği ve Değişen Anlam” Medeniyet Sanat, İMÜ Sanat ve Tasarım Fakültesi Dergisi, c.1, S.2, 2015, ss.65-74.
13. Zhihua, Yin, “Taoist Philosophy on Environmental Protection” Taoism Mou Zhongjian (ed.), Leiden & Boston: Brill, 2012.