Araştırma Makalesi

İlk Dönem Endülüs Denizciliği ve Endülüs Donanmasının Teşekkülü

Cilt: 25 Sayı: 1 31 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

İlk Dönem Endülüs Denizciliği ve Endülüs Donanmasının Teşekkülü

Öz

Endülüs’ün fethinin ardından Müslümanlar yarımadada kalıcı olmak için giriştikleri yoğun çabalardan ve iç karışıklıkların neden olduğu siyasî istikrarsızlıklardan dolayı erken dönemde donanma hususuna önem verememişlerdir. Aynı zamanda bir ada ülkesi olması, Abbasîlerle meydana gelebilecek bir mücadelenin önüne geçmiştir. Diğer yandan, Akdeniz’de milâdi 7. yüzyıldan itibaren başlayan siyasi çekişmelerin de Endülüs’ün denizden ciddi bir tehditle karşı karşıya kalmasının önüne geçtiği ifade edilebilir. Bu süreçte Endülüs’teki yerli halk ve Müslümanlardan oluşan denizci gruplar, Batı Akdeniz’deki ticarî ve askerî faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. 229/844 yılındaki Viking saldırısının ardından Endülüs donanmasının kurulma çalışmaları hız kazanmış ve Akdeniz’de Endülüs’ün resmi denizcilik faaliyetleri başlamıştır. II. Abdurrahman idaresine kadar olan dönemde devletin resmî bir donanmaya sahip olmaması ve bu durumun İslam tarihi eserlerinde yer almaması birçok tartışmayı beraberinde getirmiştir. Batılı kaynaklarda, ilk dönem Endülüslü denizcilerin faaliyetleri gayr-ı resmî olarak değerlendirilmiş ve Endülüs yönetimi ile herhangi bir bağının olmadığı ifade edilmiştir. Denizciler, genellikle “korsan”, faaliyetleri ise “korsanlık” olarak nitelendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu makale, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İslam Tarihi ve Sanatları Bölümünde Doç. Dr. Kenan AYAR danışmanlığında hazırlanan ve Temmuz 2024’te savunulan, “Endülüs’te Denizcilik Faaliyetleri ve Deniz Ticareti” adlı doktora tezinden üretilmiştir.

Teşekkür

İlgi ve alakanız için teşekkürler.

Kaynakça

  1. Abbâdi, Ahmed Muhtâr - Sâlim, Abdülazîz. Târîhu’l-Bahriyyeti’l-İslâmiyye fi’l-Mağrib ve’l-Endelüs. Beyrut&Lübnan: Dârü’n-Nehdati’l-Arabiyye, 1969.
  2. Abbâdî, Ahmed Muhtâr el-. Dirâsât fî Târîhi’l-Mağrib ve’l-Endelüs. İskenderiye: Müessesetü Şebâbi’l-Câmia, ty.
  3. Abulafia, David. Büyük Deniz: Akdeniz’de İnsanlık Tarihi. İstanbul: Alfa, 1. basım., 2012.
  4. Arı, Mehmet Salih. Haricilerin Kurduğu Devlet Rüstemiler. Van: Bilge Adamlar, 2009.
  5. Arslan, Şekib. Tarihu Gazavâti’l-’Arab fî Fransa ve Suvisre ve İtalya ve Cezairi’l-Bahri’l-Mutavassıt. Beyrut&Lübnan: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1933.
  6. Atçeken, İsmail Hakkı. Devlet Geleneği Açısından Hişâm b. Abdülmelik. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2001.
  7. Atçeken, İsmail Hakkı. Endülüs’ün Fethi ve Mûsâ b. Nusayr. Ankara: Araştırma Yayınları, 2002.
  8. Avcı, Casim. İslâm-Bizans İlişkileri: 610-847. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2015.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Tarihi ve Medeniyeti

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

8 Kasım 2024

Kabul Tarihi

30 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 25 Sayı: 1

Kaynak Göster

ISNAD
Curuk, Osman. “İlk Dönem Endülüs Denizciliği ve Endülüs Donanmasının Teşekkülü”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 25/1 (01 Mart 2025): 679-711. https://doi.org/10.33415/daad.1581550.

Cited By