Karma Evliliklerde Çocuk Eğitimi: Fransa’daki Müslüman-Hristiyan Çiftlerin Din, Dil ve Kültürel Aktarım Süreçlerine Dair Teorik Bir İnceleme

Öz

Çalışma, toplumsal değişim ve küreselleşmenin etkisiyle artan karma evliliklerde çocuk eğitimi ve kimlik inşası süreçlerine odaklanmaktadır. Araştırma, karma evliliklerde ebeveynlerin çocuklarına yönelik isim seçimi, dil eğitimi ve dinî pratikler gibi kimlik belirleyici unsurlardaki stratejilerini incelemektedir. Kimlik inşası süreci, ebeveynlerin çocuklarının gelecekteki dinî ve kültürel aidiyetlerine yön vermede aldıkları kararlarla doğrudan bağlantılıdır. Çalışma Stella Ting-Toomey’nin Kimlik Müzakere Teorisi çerçevesinde yapılandırılmıştır. Bu teori, bireylerin farklı kimliklerin kesiştiği sosyal etkileşimlerde kimliklerini müzakere etme biçimlerini ve kimlik inşasını değişken bir süreç olarak ele alışlarını ortaya koymaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizine dayalı teorik çalışma, mevcut literatürden yararlanarak isim seçimi, dil eğitimi, dinî ritüellerin etkisi ve geniş ailelerin çocukların kimlik gelişimine katkılarını tematik analiz yöntemiyle değerlendirmektedir. Araştırma, özellikle Fransa’daki Müslüman-Hristiyan çiftler üzerinde yoğunlaşarak, bu bağlamda din, dilsel ve kültürel aktarım süreçlerini ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Din Eğitimi
• Sosyoloji
• Karma Aileler
• Kimlik İnşası
• Ebeveyn Stratejileri

Child Education in Mixed Marriages: A Theoretical Examination of the Religious, Linguistic and Cultural Transmission Processes Among Muslim-Christian Couples in France

Abstract

This study examines the processes of child education and identity formation in mixed marriages, which have proliferated as a result of social change. It explores how parents’ decisions shape their children’s future religious and cultural affiliations, positioning these decisions within Stella Ting-Toomey’s Identity Negotiation Theory. This theoretical framework illustrates how individuals negotiate their identities in social interactions where diverse identities intersect, viewing identity formation as a dynamic process. Employing a secondary data analysis approach, this study thematically analyzes key elements, including name selection, language education, religious rituals' role, and extended families' contributions to children’s identity development. The data predominantly focuses on Muslim-Christian couples in France, yet certain limitations—such as restricted geographic diversity and the absence of primary data—pose challenges to broader generalizations. These limitations also underscore the study’s reliance on secondary data, which constrains the ability to capture contemporary information.

Keywords

• Sociology of Religion
• Mixed Families
• Identity Construction
• Child Education
• Parental Strategies

Kaynakça

1. Acquaviva, Sabino S. - Pace, Enzo. La sociologie des religions: problèmes et perspectives. Cerf, 1994.
2. Akinci, Mehmet-Ali. “Fransa’daki Türk toplumunun Türkçe ile ilişkisi”. Perspektif 23/270 (Nisan 2018), 30-35.
3. Aybey, Salih. “Ailenin Dini Değerleri Aktarmadaki Rolü ve Bu Süreçte Dikkat Edilmesi Gereken İlkeler”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7/2 (30 Haziran 2018), 544-560. https://doi.org/10.15869/itobiad.398540
4. Barbara, Augustin - Jacquard, Albert. Les couples mixtes. Paris: Bayard Editions, Nouv. éd., 1993. http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35642936w
5. Baruch, Jules - Amar¨P. Couples mixtes et adoption étrangère. Inventaire et bilan critique. Paris: M.I.R.E., 1987.
6. Baycar, Abdulmuttalip. “Türk-Alman Evliliklerinde Yaşanılan Problemler ve Başaçıkma Yöntemleri (Dini- Kültürel Farklılıklar Bağlamında)”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD) 21/40 (15 Aralık 2019), 377-414. https://doi.org/10.17335/sakaifd.621015
7. Chouchan, Pierre. Couples mixtes pour le meilleur et pour le pire. Paris: ROMILLAT, 2004.
8. Collet, Beate. “Modes d’intégration nationale et mariage mixte en France et en Allemagne : à propos d’un processus de construction de comparaison internationale”. Stratégies de la comparaison internationale. ed. Michel Lallement - Jan Spurk. 233-247. CNRS Sociologie. Paris: CNRS Éditions, 2003. https://doi.org/10.4000/books.editionscnrs.8673

9. Çakir, Cemal. “Kültürler Arası İletişimin Temel Kavramları ve Soruları”. TÜRK KÜLTÜRÜ VE HACI BEKTAŞ VELİ ARAŞTIRMA DERGİSİ. https://hbvdergisi.hacibayram.edu.tr/index.php/TKHBVD/article/view/1034
10. Çelik, Celalettin. “Kültürel Sembol Sistemi Olarak İsimler: İsim Sosyolojisine Giriş”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 6/2 (01 Haziran 2006), 39-61.
11. Çoştu, Yakup. “GÖÇMENLERİN KİMLİK ARAYIŞI”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9/2 (18 Aralık 2016), 533-546. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.280803
12. Delcroix, Catherine vd. “Mariage mixte, rencontre de deux cultures tout au cours de la vie”. Enquête. Archives de la revue Enquête 5 (02 Mart 1989). https://doi.org/10.4000/enquete.94
13. Demirkan, Murat - Akgün, Adnan. “Kültür(süz)leşme ve Dil Erozyonu Sorunsalı: Fransa’daki Türklerin Entegrasyon ve Dilsel Kimlik Profilleri”. Turkophone 4/1 (30 Haziran 2017), 62-75.
14. Durkheim, Emile. Sosyolojik Yöntemin Kurallari. Dorlion Yayinlari, 2021.
15. Ersoy Çelik, Hatice. Kültürlerarası evliliklerde çatışma ve uyum: Alanya örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, masterThesis, 2020. https://acikerisim.aku.edu.tr/xmlui/handle/11630/9777
16. Ertek, Betül - Süverdem, F. Büşra. “İki Dillilik ve İki Kültürlülük: Göç, Kimlik ve Aidiyet”. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences 6/2 (31 Aralık 2020), 183-207. https://doi.org/10.34137/jilses.826142
17. Goffman, Erving. Damga Örselenmiş Kimliğin İdare Edilişi Üzerine Notlar. çev. Kolektif. Heretik Yayıncılık, 2014.
18. Goffman, Erving. Etkileşim Ritüelleri. çev. Adem Bölükbaşı. Heretik Yayıncılık, 2017.
19. Institut National de la Statistique et des Études Économiques (INSEE). “Les mariages en 2022 et 2023". Insee Focus 321. Erişim 16 Şubat 2025. https://www.insee.fr/fr/statistiques/7929432
20. Kalender, Sevinç. İzmir’de kültürler arası evlilikler ve kimlik sorunu. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, masterThesis, 2021. http://adudspace.adu.edu.tr:8080/xmlui/handle/11607/4401
21. Kalmijn, Matthijs. “Intermarriage and Homogamy: Causes, Patterns, Trends”. Annual Review of Sociology 24/1 (1998), 395--421. https://doi.org/10.1146/annurev.soc.24.1.395
22. Kastersztein, Joseph vd. Stratégies identitaires. Humensis, 2015.
23. Kızmaz, Zahir - Altuğ, Semra. “Aile Sorunlarının Ortaya Çıkmasında Ebeveyn Müdahalelerinin Etkisi”. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8/2 (31 Aralık 2019), 538-557.
24. Lacoste-Dujardin, Camille. Des mères contre les femmes: Maternité et patriarcat au Maghreb. La Découverte, 1996.
25. Le Gall, Josiane. Transmission identitaire et mariages mixtes : recension des écrits. Working Paper. Groupe de recherche ethnicité et société, Centre d’études ethniques, Ağustos 2003. Groupe de recherche ethnicité et société, Centre d’études ethniques, depot.erudit.org. https://depot.erudit.org/id/000938dd
26. Legutowska, Grazyna Legutowska Amokran. Le mariage islamo-chrétien en France : une approche anthropologique. Université de Grenoble, Phdthesis, 2012. https://theses.hal.science/tel-00978512
27. Percheron, Annick - Subileau, Françoise. “Mode de transmission des valeurs politiques et sociales : enquête sur des préadolescents français de 10 à 16 ans”. https://doi.org/10.3406/rfsp.1974.418709
28. Philippe, Claudine - Varro, Gabrielle. “Négociation conjugale et contact des cultures («couples mixtes»)”. https://doi.org/10.3406/bupsy.1995.14408
29. Puthussery, Shuby vd. “Negotiating Difference and Belonging in Families from Mixed Racial, Ethnic and Faith Backgrounds in Britain: Implications for Mental Health”. https://uobrep.openrepository.com/handle/10547/625251
30. Safi, Mirna. Le devenir des immigrés en France. Barrières et inégalités. Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales (EHESS), Phdthesis, 2007. https://theses.hal.science/tel-00257581
31. Santelli, Emmanuelle - Collet, Beate. “Comment repenser les mixités conjugales aujourd’hui ?” Revue européenne des migrations internationales 19/1 (13 Nisan 2003), 51-79. https://doi.org/10.4000/remi.355
32. Sarıkaya, Melike. Çocuk yetiştirme değerlerine ilişkin ebeveyn ve ergen görüşleri. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, masterThesis, 2019. https://openaccess.izu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12436/1345
33. Schultheis, Franz. “Comme par raison - comparaison n’est pas toujours raison. Pour une critique sociologique de l’usage social de la comparaison interculturelle”. https://doi.org/10.3406/dreso.1989.1032
34. Singly, François de. Le soi, le couple et la famille - 2e éd. Armand Colin, 2016.
35. Streiff-Fenart, Jocelyne. “Familles pluriculturelles. Le cas des couples franco-maghrébins”. https://doi.org/10.3406/diver.1990.5961
36. Streiff-Fenart, Jocelyne. Les couples franco-maghrébins en France. L’Harmattan, 1989.
37. Şan, Mustafa Kemal - Akyiğit, Handan. “Göç Kimlik ve Aidiyet: Amerika’da Yaşayan Türkler Örneği”. Bilig 97 (22 Nisan 2021), 137-175. https://doi.org/10.12995/bilig.9706
38. Taboada-Leonetti, Isabelle. “Stratégies identitaires et minorités”. https://doi.org/10.3406/diver.1991.7279 Tetik, Hayati. “Anne Baba Tutumları ve Ailede Çocuğun Dini Gelişimi”. Universal Journal of Theology 5/2 (31 Aralık 2020), 135-171.
39. Ting-Toomey, Stella - Dorjee, Tenzin. Communicating Across Cultures, Second Edition. Guilford Publications, 2018.
40. Unterreiner, Anne. “Les enfants de couples mixtes et leur rapport à leur pays étranger d’origine : une identité « symbolique » affective fondée sur le lien de filiation”. Sociologie et sociétés 47/1 (2015), 249-273. https://doi.org/10.7202/1034426ar
41. Varro, Gabrielle. “Couples franco-américains en France : genèse et devenir d’une «mixité»”. https://doi.org/10.3406/homig.1993.2053
42. Varro, Gabrielle. “Enfants et adolescents mixtes : une identité spécifique?” https://doi.org/10.3406/enfan.1990.1950
43. Varro, Gabrielle. La Femme transplantée: une étude du mariage franco américain en France et le bilinguisme des enfants. Presses Univ. Septentrion, 1984.
44. Varro, Gabrielle. Les couples mixtes et leurs enfants en France et en Allemagne. A. Colin, 1995.
45. Verschelden, Marie-Claude. Le rapport d’altérité dans les relations ethniques : le cas des couples mixtes du Saguenay-Lac-Saint-Jean. Chicoutimi: Université du Québec à Chicoutimi, Masters, 1999. https://doi.org/10.1522/11962915
46. “Ebeveynleri farklı etnik kimliklere sahip olan bireylerin sosyal kimliklerinin ve deneyimledikleri önyargıların incelenmesi | AVESİS”. Erişim 08 Kasım 2024. https://avesis.deu.edu.tr/yonetilen-tez/34d7f42c-4089-4988- a6da-ce6b7d6060df/ebeveynleri-farkli-etnik-kimliklere-sahip-olan-bireylerin-sosyal-kimliklerinin-ve- deneyimledikleri-onyargilarin-incelenmesi
47. “Groupe des Foyers Islamo Chrétiens”. Erişim 08 Kasım 2024. https://gfic.fr/