Astrology and Muslim Astrologer Author: Mustafa Akman (İstanbul: İz Yayıncılık, 2025, 2nd Edition, 448 s. ISBN: 9786053267645)

Yıl 2026, Cilt: 26 Sayı: 1, 693 - 703, 28.03.2026

Hilal Ekşi

https://doi.org/10.33415/daad.1696892

https://izlik.org/JA55AZ46KS

Öz

Often perceived today as a component of popular culture, astrology is rooted in a vast historical tradition characterised by relational accumulation. Throughout history, astrology has interacted with diverse social structures - integrating traditions, cultures, symbols, systems of meaning, beliefs, and everyday knowledge - and has evolved through the continuous development of its practitioners. Despite its interdisciplinary recognition in fields such as communication, philosophy, sociology, theology, history, and the arts, the contemporary digital popularisation of astrology has often led to superficial understandings that obscure its authentic epistemological foundations. This has led to a proliferation of incomplete or inaccurate research in the academic literature. To fill this gap, Mustafa Akman's Astrology and Muslim Astrologers offers a significant scholarly contribution by tracing the development of early classical to Ottoman astrologers and presenting a bibliographical compilation of their works. Through a sociological lens, the study encourages interdisciplinary engagement and highlights the need to critically re-examine foundational sources to ensure the transmission of authentic knowledge within the field.

Anahtar Kelimeler

Islamic Civilization , Sociology , Astrology Texts , Sociology of Knowledge , Popular Culture

Astroloji ve Müslüman Astrologlar Yazar: Mustafa Akman (İstanbul: İz Yayıncılık, 2025, 2. Basım, 448 s. ISBN: 9786053267645)

https://izlik.org/JA55AZ46KS

Öz

Astroloji günümüzde popüler kültür görünümünde bir konu ve araştırma nesnesi olsa da esasında kadim bir tarihe dayanan ilişkisel birikimselliğe sahiptir. Farklı toplumsal yapıların gelenek, kültür, sembol, anlam dili, inanç yahut gündelik hayat bilgisiyle devamlı biçimde karşılaşan ve üzerine çeşitli bilgiler eklenerek veya ilgilenenleri tarafından geliştirilerek günümüze kadar aktarılan dikkat çekici bir olgudur. Nitekim astroloji alanının akademi camiasında iletişim, felsefe, sosyoloji, ilahiyat, tarih ve güzel sanatlar gibi muhtelif disiplinler tarafından çalışma nesnesi hâline getirilmesi ise söz konusu dikkat çekiciliğinin ve popülerliğinin bir sonucudur. Ancak astrolojinin söz konusu dijital popülerliğinin yarattığı yüzeysel görünüm, hakkındaki hakiki bilgilere ulaşılamadan gerçekleştirilen araştırmaların literatürde yerini almasına vesile olmaktadır. Hâliyle bu durum popüler kültür araştırmalarının yeniden üretimine ve hatalı verilerin aktarımına yol açmaktadır. Böylece bahsedilen alan için ilk ve klasik eserlerin çevirilerine, metinlerin yeniden yorumlanmasına, bilgilerin gerçeklerine, astrologların eserlerine ve ne anlattıklarına dair araştırmaların yapılması ihtiyacı doğmaktadır. Bu konudaki eksikliği doldurmaya çalışan önemli eserlerden biri Mustafa Akman’ın “Astroloji ve Müslüman Astrologlar” başlıklı çalışmasıdır. Söz konusu eserin ilk klasik dönem Müslüman astrologlarından Osmanlı zamanındaki astrologlara değinmesi ve derlenen astrologların eserlerini bibliyografi şeklinde sunması alan hakkında araştırma yapacak olan yeni araştırmacılara bilimsel güvenilir bir yol haritası sunmaktadır. Sosyolojik bir perspektiften değerlendirilen bu eser vasıtasıyla hem disiplinler arası görünümün geçişkenliği sağlanmış hem de eserin eksiklikleri, geliştirilebilir yanları ve alana olan önemli katkıları yapılan öteki çalışmalarla karşılaştırılarak değerlendirilmeye sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

İslam Medeniyeti , Sosyoloji , Astroloji Metinleri , Bilgi Sosyolojisi , Popüler Kültür

Kaynakça

• Akman, Mustafa. Astroloji ve Müslüman Astrologlar. İstanbul: İz Yayıncılık, 2. Basım, 2025.
• Acı, Ahmet. Farabi ve İbni Sina’nın Astroloji Reddiyeleri. Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
• Katma, Can. Anadolu’daki Türkmen Beglikleri ve Selçuklu Sikkelerindeki Astrolojik Figürler. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
• Konrat, Erdi Arman. Boş Zaman Aktivite Eğilimleri Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Astrolojik Kimlik ile Boş Zaman Aktivite Eğilimlerinin İncelenmesi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
• Kurt, Ahmet Safa. Astrolojinin Bilimsellik Ölçütleri Açısından Yeniden Değerlendirilmesi ve Önemi Üzerine. Denizli: Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2024.
• Meral, Yasin. Yahudi Düşünürlerin Astroloji Algısı. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2023.
• Mollaoğlu, Esra Berat. Yeniden Büyülenme Bağlamında Astrolojinin Toplumdaki Yeri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2024.