Burnout Levels of Imams of the Mosque and Quran Course İnstructors

Abstract

Burnout syndrome, which is seen in individuals who work in close relationship with people in their job, is a syndrome that has three dimensions, emotional eşhaustion, depersonalization and lack of personal accopmplishment. The aim of our research is to determine burnout levels of imams of the mosque and Quran course instructors in Corum and the factors that affect them. The results of the job burnout can vary according to the different socio-demographic variables. With further studies the organizational and personal factors that cause job burnout should be evaluated and accordingly developmental strategies to improve the organizational setting should be implemented.

Keywords

• Imam of the mosque, Quran course instructor, burnout, Maslach Burnout Inventory

Din Görevlileri ve Kur’an Kursu Öğreticilerinin Tükenmişlik Düzeleri

Öz

Tükenmişlik sendromu; işi gereği insanlarla yoğun ilişki içerisinde olan bireylerde görülen, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı hissinin kaybı şeklinde üç boyutu olan bir sendromdur. Araştırmamızın amacı Çorum ilinde çalışan din görevlileri ve kur’an kursu öğreticilerinin tükenmişlik düzeyini ve etkileyen değişkenleri belirlemektir. Sonuç olarak sosyodemografik değişkenler tükenme konusunda farklı sonuçlar verebilmektedir. Tükenmişliği oluşturan kurumsal ve bireysel nedenleri araştıracak araştırmaların yapılması ve bulgular ışığında hizmet içi eğitim programlarının oluşturulması, kurumsal değişikliklere gidilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Din görevlisi, kur’an kursu öğreticisi, tükenmişlik, Maslach Tükenmişlik Ölçeği

Kaynakça

1. Avşaroğlu, Selahattin, Deniz, M. Engin, Kahraman, Ali, “Teknik Öğretmenlerde Yaşam Doyumu İş Doyumu ve Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi” Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler enstitüsü Dergisi, 2005, sayı: 14, ss. 115-129.
2. Basım, Nejat, Şeşen, Harun, “Mesleki Tükenmişlikte Bazı Demografik Değişkenlerin Etkisi: Kamu’da Bir Araştırma”, Ege Akademik Bakış, 2006, cilt: VI, sayı: 2, s. 15-23.
3. Çam, Mahire Olcay, “Tükenmişlik Envanterinin Geçerlilik ve Güvenirliğinin Araştırılması”, VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları, Türk Psiko- loglar Derneği Yayınları, Ankara, 1992, ss. 155-160.
4. Çapri, Burhan, “Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması”, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Haziran 2006, cilt: II, sayı: 1, s. 62-67.
5. Dolunay, Ayşe B., Piyal, Birgül, “Öğretmenlerde Bazı Mesleki Özellikler ve Tükenmişlik”, Kriz Dergisi, 2003, c. XI, sayı: 1, ss. 35-48.
6. Donald. K. Freeborn, “Satisfaction, Commitment and Physiological Well-being Among HMO Physicians”, The Western Journal of Medicine,, 174 (1), 2001, ss.13-18.
7. Dworkin, Anthony Gray, Teacher Burnout in the Public Schools, State University of New York Pres, New York, 1987.
8. Ebrinç, Servet ve ark, “Yanık Merkezi Hemşirelerinde Anksiyete, Depresyon, İş doyumu, Tükenme ve Stresle Başa Çıkma: Karşılaştırmalı Bir Çalışma”, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2002, sayı: 3, ss. 162-168.

9. Ergin, Gül Canan, “Doktor ve Hemşirelerde Tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin Uyarlanması”, VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları, edt.; R. Bayraktar, İ. Dağ, Türk Psikologlar Derneği Yayınları, Ankara, 1992, ss. 144-155.
10. Erol, Almila, Sarıçiçek, Aybala, Gülseren, Şeref, “Asistan Hekimlerde Tükenmişlik: İş Doyumu ve Depresyonla İlişkisi”, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2007, sayı: 8, ss. 241-247.
11. Farber, Barry A., Crisis in Education: Stres and Burnout in the American Teacher, Jossey-Bass Publishers, San Francisco, 1991.
12. Freudenberger, Herbert J., “Staff burn-out”, Journal of Social Issues, 1980, cilt: I, sayı: 30, ss.159-165.
13. Gençay, Ökkeş A., “Beden Eğitimi Öğretmenlerinin İş Doyumu ve Mesleki Tükenmişliklerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi”, Kastamonu Eğitim Dergisi, Ekim 2007, cilt: XV, sayı: 2, s. 765-780.
14. Galanakis, Michael ve ark., “Factorial Structure and Psychometric Properties of the Maslach Burnout Inventory (MBI) in Grek Midwives”, Europe’s Journal of Psychology, 2009, cilt: 4, ss. 52-70.
15. Garcia, S. L. Belloch, Alborch, J. R. Ronevell, Salinas, L. Gomes, “The Professional Burnout Syndrome in Resident Physcicians in Hospital Medical Specialties”, Anales de Medicina, 2000, cilt: III, sayı: 17, ss. 118-122.
16. Gold Yvonne, Roth Robert A, Stres and Preventing Burnout, The Falmer Press, Lon- don, 1993.
17. Grainger, Ruth Dailey, “Beating Burnout”, American Journal of Nursing, 1992, sayı: 92, 15-17.
18. Haran, Seda ve ark., “Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri ve Numune Hastanesi’nde Çalışan Doktur ve Hemşirelerde Tükenmişlik Düzeyleri”, Kriz Dergisi, 1998, c. VI, sayı: 1, ss. 75-84.
19. Havle, Nedim ve ark., “Farklı Ülkelerde Çalışan Psikiyatrlarda Tükenmişlik ve İş Doyumu”, New/Yeni Symposium Journal, Ekim 2009, cilt XLVII, sayı: 4, ss. 211-217.
20. Karlıdağ, Rıfat ve ark., “Hekimlerde Tükenmişlik Düzeylerinin Aleksitimi Düzeyle- riyle İlişkisi”, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2001, c. II, sayı: 3, ss. 153-160.
21. Kocabıyık, Zihniye Okray, Çakıcı, Ebru, “Sağlık Çalışanlarında Tükenmişlik ve İş Doyumu”, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2008, sayı: 9, ss. 132-138.
22. Lech Wisniewski, Richard M. Gargiulo, “Occupational Stres and Burnout Among Special Educators: A Review of the Literature”, Journal of Special Education, cilt: 3, sayı:31, 1997, ss. 325-346.
23. Leiter, Michael P., Banishing Burnout, John Wiley & Sons, Inc., San Francisco, 2005.
24. Litt, Mark D., Turk, Dennis C., “Sources of Stres and Dissatisfaction in Experienced High School Teachers”, Journal of Educational Research, 1985, cilt: III, sayı:77, ss. 178-185.
25. Maslach, Christina, Leiter, Michael P., The Truth About Burnout, John Wiley & Sons, Inc., San Francisco, 1997.
26. Maslach, C., Pines, Ayala, “The Burn-out Syndrome in the Day Care Settings”, Child and Youth Care Forum, 1997, cilt: VI, sayı: 2, ss. 100-113.
27. Maslach, C., Schaufeli, Wilmar B., Leiter, Michael P., “Job Burnout”, Annual Review of Psychology , 2001, sayı: 52, ss. 397-422.
28. McMullen, Mary Benson, Krantz, Murray, “Burnout in Day Care Workers: The Ef- fects of Learned Helpnessness and Self-Esteem”, Child & Youth Care Quar- terly, 1998, cilt: IV, sayı: 17, ss. 275-280.
29. Meyer, Z., Boysan, M., Ateş, C., “Eğitim Çalışanlarında Uyku Kalitesi ve Tükenmişlik Sendromu”, Kriz Dergisi, 2008, c. XVI, sayı: 2, ss.33-41.
30. Miller, David, Dying to Care?, Routledge, London, 2000.
31. MO, Kim-Wan, “Teacher Burnout: Relations with Stres, Personality and Social Support”, CUHK Education Journal, 1991, cilt: XVIIII, sayı: 1, ss. 3-11.
32. Oğuzberk, Müge, Aydın, Arzu, “Ruh Sağlığı Çalışanlarında Tükenmişlik”, Klinik Psikiyatri, 2008, sayı: 11, ss. 167-179.
33. Sayıl, Işıl ve ark., “Ankara Üniversitesi Hastanelerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin Tükenmişlik Düzeyleri”, Kriz Dergisi, 1997, c. V, sayı: 2, ss. 71- 77.
34. Şahin, Derya ve ark., “Devlet Hastanesinde Çalışan Sağlık Personelinin Tükenmişlik Düzeyleri”, Nöropsikiyatri Arşivi, 2008, sayı: 45, ss. 116-121.
35. Taşdöven, Hidayet, “Polislerin Tükenmişlik Düzeylerinin Çalıştıkları Birimler Açısından İncelenmesi”, Polis Bilimleri Dergisi, cilt: IIV, sayı: 3, ss. 43-58.
36. Taycan, Okay ve ark., “Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerde Depresyon ve Tükenmişlik Düzeyinin Sosyodemografik Özelliklerle İlişkisi”, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2006, sayı: 7, ss. 100-108.
37. Tümkaya, Songül, “Akademik Tükenmişlik Ölçeğinin Geliştirilmesi” Hacettepe Üni- versitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2000, sayı: 19, ss. 128-133 ×××