A Sociological Assesment of Busbecq’s Turkısh Letter

Öz

Having made signifcant suggestions and comparisons between the cultural features of his own society and xvı. century Turkish culture and its structural development, O. C. Busbecq, in his memorial writings, critically assessed the cultural differences between societies. With an appeal to Busbecq’s suggestions, we have in this study attempted to delineate the borders of the cultural and mental differences between Turkısh and Western societies in a sociological context. As a consequence, we have reached the conclusion that some of the cultural and ethic features that Turkısh socety had developed in past should be updated and rehabilitated in aperiod like this in which we see Turkısh society is experiencing a great cultural change.

Anahtar Kelimeler

• Busbecq, letter, cultur, sociology, assesment

Busbecq’in Türk Mektupları Üzerine Toplumbilim Açısından Değerlendirmeler

Öz

O. C. Busbecq, hatırat nevinden oluşan yazılarında XVI. Yüzyıl Türk kültürü ve toplum yapılanması ile, kendi toplum yapısı ve kültürleri hakkında ilginç göz-lem ve tespitlerde bulunarak, toplumlar arasındaki kültür farklılıklarının eleşti-risini de yapmıştır. Bu incelemede, Busbecq’in tespitlerinden yola çıkılarak, XVI. yüzyıl Türk toplumu ile, Batı toplumlarının kültür ve zihniyet farklılaşma-ları hakkında Toplumbilim açısından karşılaştırılmalar yapılmasına çalışılmış-tır. Bu çalışma ile, Türk toplumunun büyük bir kültür değişimi tecrübesini yaşadı-ğı şu dönemlerde, geçmiş asırlarda geliştirmiş olduğu kültürel ve ahlâki özellik-lerin günümüze taşınması ve ele alınmasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Busbecq, mektup, kültür, toplumbilim, değerlendirme

Kaynakça

1. Akyol,T., Osmanlı’da ve İran’da Mezhep ve Devlet, Milliyet Yay., İstanbul 1999.
2. Aslanapa, Oktay, “Ortaçağda Türklerin İleri Bir Sosyal Yardım Müessesi Kervansaraylar” Türk Kültürü, s. 5, Ankara 1963.
3. Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, C.I.II.III, A.K.D ve T.Y.K., Ankara Barthold, W., İslam Medeniyeti Tarihi, çev: M. F. Köprülü, D.İ.B. Yay., Ankara 1977.
4. Cem, İ., Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi, Can Yay., İstanbul Dilaçar, A., Kutadgu Bilig İncelemesi, T.D.K.Yay., Ankara 1972.
5. Günay, Ü., Din Sosyolojisi, İnsan Yay., İstanbul 2000.
6. Güngör, E., Kültür Değişmeleri ve Milliyetçilik, Ötüken Neşriyat, İstanbul 1986.
7. Hüsnü, Ş., Türkiye’de Sosyal Sınıflar, Haz: M. Türkkan, Kaynak Yay., İstanbul 1997.
8. İbn-Fazlan, Seyahatname, çev: Ramazan Şeşen, Bedir Yayınevi, İstanbul 1995.

9. Kaptan, S., Bilimsel Araştırma Teknikleri, Ayyıldız Matbaası, An- kara 1973.
10. Kezer, Aydın, Türk ve Batı Kültüründe Siyaset Kavramı, K.T. B.Yay., Ankara 1987.
11. Öztuna, Yılmaz, Türk Tarihi, c.5, İstanbul 1964.
12. Turan, O., Türk Cihan Hakimiyeti Mefküresi Tarihi, Nakışlar Yay., İstanbul 1978.