CAHİLİYE ARAPLARINDA NÜBÜVVET İNANCI “KUR’AN MERKEZLİ BİR ÇALIŞMA”

Öz

İlahiyat araştırmalarında, Cahiliye Araplarının nübüvvet tasavvuru hayli muğlak, sanki sadece çevre dinler ve Hz. İbrahim’in biyografisi ile bağlantılı bir hatıra gi-bi gözükmektedir. Onların nübüvvet telakkileri de geçmişteki nübüvvet ve va-hiy kültüründen kalan ‘izler’ olarak değerlendirilmektedir. Kanaatimizce bu ek-sik bir değerlendirmedir. Zira Kur’an’dan anlaşıldığına göre cahiliye toplumu, açık bir peygamber tasavvuruna sahip olmanın ötesinde güçlü düzeyde kendi içlerinden çıkacak bir peygamber beklentisi içindeydiler. Biz de bu çalışmada Cahiliye Araplarının güçlü bir nübüvvet tasavvuruna sahip olduklarını savuna-cak ve bu tezimizi temellendirmeye çalışacağız.
Söz konusu eksik değerlendirmenin kabaca iki başat nedeninden söz edilebilir. Bunlardan ilki, tarihsel süreç içerisinde Cahiliye Araplarının kazandığı imaj, diğeri de Kur’an’ın tarihsel/sözel boyutunun göz ardı edilmesi, lafzî/literal okunarak anlaşılmasıdır. Cahiliye Araplarının tarihsel imajı, onların putperest ve peygamber karşıtlığı konumlarının zaman içerisinde dinle alakası olmayan, hat-ta din düşmanı bir konuma evrilmesiyle oluşan bir imajdır. Halbuki onların peygambere karşı çıkmaları, daha çok dinî temele dayanıyordu. 

Anahtar Kelimeler

• Cahiliye Dönemi,Nübüvvet Tasavvuru,Kur'an Vahyi,Arapların Tarihi

The Belief of Nubuwwah in Jahiliyyah Arabs: A Study Based on Qur’an

Öz

In the academic research of theology, the concept of prophethood, attribut-ed to the Arabs of the Jahiliyyah period, is quite vague; only relating to the other religions of the community and a remembrance of the life of Hazrat Ib-rahim. Their viewpoint in this matter is also a remnant of the past cultures and traditions of prophethood and revelation. In our opinion, this is an incom-plete assessment of the subject. In the light of the Quranic revelations, it is quite evident that people of the Jahiliyyah period strongly believed in the coming of a prophet from within their ranks which sits beyond having a clear concept of prophethood. In this research, we will defend the notion that Ar-abs of the Jahiliyyah period had a strong concept of prophethood which would act as a justification for this thesis.
There are two main reasons why the aforementioned comment is insufficient. First reason is the image that Jahiliyya Arabs acquired throughout the history. Second is the disregard of Qur’an’s historical/textual aspect in favour of a lit-eral reading. The historical image of the Jahiliyya Arabs is a result of the evolu-tion of their image from being pagan and being anti-prophet to being anti-religion. However, their opposition to the prophet was based on religious rea-sons.

Anahtar Kelimeler

• Jahiliyyah Period,Concept of Prophethood,Quranic Revelations,History of Arabs

Kaynakça

1. Ali, Cevâd. el- Mufassal fi Târîhi’l-Arab kable’l-İslâm. 10 cilt. Bağdat: Bağdat Üniversitesi Neşri, 1993.
2. İbn Abbas, Abdullah el-Kureşî. Tenvîru’l-mikbâs min Tefsîri İbn Abbâs. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiye. 2004.
3. Kotan, Şevket, “Cahiliye Dönemi Mekke Dini: Ahmesilik”, Kur’an’ın Anlaşılmasına Katkısı Açısından Kur’an Öncesi Mekke Toplumu Sempozyumu (İstanbul, 1-3 Temmuz 2011). Ed. Mevlüt Güngör, 177-197. İstanbul: Kültür Sanat Basımevi, 2011.
4. Kotan, Şevket. “Kur’an’da Cahiliye Araplarının Ahiret İnancı”. Cahiliye Araplarının Ahiret İnancı. Ed. M. Mahfuz Söylemez, 49-90. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2016.
5. Mukâtil b. Süleyman, Ebü’l-Hasen el-Ezdî. Tefsîru Mukâtil bin Süleyman. Thk. Abdullah Mahmut Şehhate. 3 cilt. Beyrut: Daru’l-Kutubi’l-İlmiye, 2002.
6. Taberî, Ebû Ca’fer Muhammed bin Cerîr. Câmiu’l-beyân ‛an tefsîri âyi’l-Kur’ân. Thk. Abdullah bin Abdu’l-Muhsin et-Türkî. 26 Cilt. Kahire: Hicr, 2001.
7. Yavuz, Yusuf Şevki. “Cahiliye Döneminde Vahiy ve Peygamberlik”. Vahiy ve Peygamberlik. Ed. Yusuf Şevki Yavuz. 177-195. İstanbul: Kuramer Yayınları, 2018.