دور المعاجم الإلكترونيَّة أثناء الترجمة وأثرها في تعليم اللُّغة العربيَّة للنَّاطقين بغيرها

Öz

إنَّ استعمال المعاجم اللغوية وخاصة الإلكترونية أثناء التعليم يساعد على تقوية الحصيلة اللغوية لدى الطلاب، فالمعاجم تحتوي على ثقافة أهل اللغة وتزخر بمفرداتهم وتراكيبهم العامة والخاصة. وتماشيًا مع القفزة النوعية في عالم التكنولوجيا والتعليم، كان لابد لنا في عصرنا اليوم أن نعمل على استخدام هذه المعاجم الإلكترونية والتطبيقات الذكية في تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرها وأثناء الترجمة أيضًا. المشكلة التي يطرحها البحث هي: كيف يمكننا أن نستفيد من المعاجم الإلكترونية المتوفرة بين أيدينا أثناء الترجمة إلى اللغة العربية من لغات أجنبية (اللغة التركية) على وجه الخصوص!، وما المعاجم المثلى، وما أصناف تلك المعاجم ودورها الفعال في الترجمة والتعليم للناطقين بغير العربية!، وهل نحن بحاجة إلى شيء جديد وتوصيات تخدم اللغة العربية أم تكفينا المعاجم المصفوفة على الرفوف في المكتبات؟!، وهل الورقية أفضل أم الإلكترونية بناء على تصورات الدارسين؟. استخدم الباحث المنهج التحليلي الوصفي والكمي، إضافة إلى بعض الاستبانات مع تحليلها للوصول إلى تصورات الدراسين في جامعة 19 مايو.

Anahtar Kelimeler

• المعاجم الإلكترونية
• الترجمة
• تعليم اللغة العربية
• التكنولوجيا
• التطبيقات الذكية

ELEKTRONİK SÖZLÜKLERİN TERCÜME ESNASINDAKİ ROLÜ VE ANA DİLİ ARAPÇA OLMAYANLAR İÇİN ARAPÇA ÖĞRETİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Dil sözlüklerinin, özellikle de elektronik sözlüklerin eğitim sırasında kullanılması öğrencilerin dilsel kazanımlarını güçlendirmeye yardımcı olur. Araştırmanın ortaya koyduğu sorun şudur: Özellikle yabancı dillerden (Türkçe) Arapçaya çeviri yaparken kullanabileceğimiz elektronik sözlüklerden nasıl faydalanabiliriz? En iyi sözlükler nelerdir? Bu sözlüklerin çeşitleri ve ana dili Arapça olmayanlar için çeviri ve eğitimdeki etkin rolleri nelerdir? Bugün bu araçları son derece ihtiyaç olarak gördüğümüz, Arapça diline hizmet eden yeni bir şeye ve önerilere ihtiyacımız var mıdır yoksa kütüphanelerimizin raflarında dizili sözlükler bizim için yeterli midir? Öğrencilerin görüşlerine göre, basılı olan mı yoksa elektronik olan mı daha iyidir? Araştırmacı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi öğrencilerinin algılarına ulaşmak için bazı anketler ve analizlerinin yanı sıra tanımlayıcı analitik ve nicel yöntemi kullanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• elektronik sözlükler
• çeviri
• tercüme
• Arapça öğretimi
• teknoloji
• akıllı uygulamalar

The Role of E-Dictionaries During Translation and Their İmpact on Teaching Arabic To Non-Native Speakers

Abstract

The use of Language dictionaries, especially electronic during teaching, helps to strengthen the linguistic outcome of students. Based on the qualitative leap in the world of technology and education, it was necessary for us today to work on using these electronic dictionaries and smart applications in teaching Arabic to Non-Native speakers and during translation as well. The problem posed by the research is: How can we take advantage of the electronic dictionaries available in our hands during translation into the Arabic Language from foreign Languages (Turkish Language) in particular, and what are the classes of those dictionaries and their effective role in translation and education for Non-Native speakers. This research will establish whether or not we need new dictionaries to serve the Arabic language, both electronically and in the library. The researcher used the descriptive-analytical method and the quantitative method, in addition to some questionnaires and their analysis to reach the perceptions of the students at the University of May 19 in Samson City.

Keywords

• Electronic Dictionaries
• Translation
• Teaching Arabic Language
• Technology
• Smart Applications

Kaynakça

1. Abbad, Ahmed Abdel-Rahman. Dil gelişiminin faktörleri. Beyrut: Dar el-Endalus, 1. Baskı, 1983.
2. Al-Farahidi, Al-Halil İbn Ahmad. Al-Ayin Sözlüğü. Irak: Irak Kültür ve Enformasyon Bakanlığı, 1970.
3. Al-Hüli, Muhammed Ali. Dilin teorik sözlüğü. Beyrut: Lübnan Kütüphanesi, 1. Baskı, 1982.
4. Al-Kasimi, Ali. Dilbilim ve Sözlükbilimi. Riyad: Kütüphane İşleri Dekanlığı, Kral Saud Üniversitesi, 1991.
5. Al-Maatouk, Ahmad. Arapça Dil Sözlükleri. Abu Dabi: Kültür Topluluğu, 1996.
6. Al-Shehabi, Emir Mustafa. Eski ve Modern Arap Dilinde Akademik Terminoloji. Beyrut: Dar Al-Sadr, 3. Baskı, 1995.
7. Al-Zemahşerî, Abu al-Kasim Mahmud bin Amr bin Ahmed. Esâsü'l-Belâga. Lübnan: Yayıncılar Kütüphanesi, 1. Baskı, 1992.
8. Desert, Sakal, Batı sözlüklerinin ortaya çıkışı, Beyrut: Dar el-Sadaaka, 1. Baskı, 1995.

9. İbn-u Duhan, Sarah. Köken ve gelişme arasındaki Arapça sözlüğü. Cezayir: Arabi Bin Mahidi Üniversitesi Arap dili bölümü, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
10. İbn-u Manzur, Cemal el-Din Muhammed İbn Makram. Lisan el-Arab. Beyrut: Dar el-Sader, 1. Baskı, 2000.
11. İbrahim, Rajab Abdulcevad. Anlambilim ve sözlükte çalışmalar. Kahire: Dar el-Gharib, 2001.
12. Ömar, Ahmed Muhtar. Araplar arasında dil araştırması. Kahire: Kitaplar Dünyası, 6. Baskı, 1966.
13. Ömar, Ahmed Mukhtar. Modern Sözlük Endüstrisi. Kahire: Kitaplar Dünyası, 1998.