Sense and Reason in Ibn al-Arabi’s Epistemology

Öz

Ibn al-Arabi is one of the most influential sûfîs-philosopher whose views have been oft-debated in the history of Islamic thought and there have been set forth many opposite judgments regarding his thought. Debates made about him, generally have come from the religious perspective and epistemological sources of his ontology, haven’t been mentioned in respect of philosophical analyses. In this study, trying to examine Ibn Arabi’s views concerning the sense and reason that are most important in philosophy as epistemological sources, we attempted to presenting the coherence, which necessarily should be between existence and knowledge, in the context of sense and reason.

Anahtar Kelimeler

• Existence, knowledge, reason, sense

İbn Arabinin Epistemolojisinde Duyu ve Akıl

Öz

İbn Arabî İslam düşünce tarihinde görüşleri çok tartışılmış ve hakkında birçok farklı görüşler serdedilmiş, önemli bir yer işgal eden bir sûfî-filozoftur. Onunla ilgili tartışmalar genel olarak dinsel perspektiften yapılmış ve teolojisinin epistemolojik kaynaklarına ilişkin felsefi analizler çok fazla ön plana çıkartılmamıştır. Biz bu çalışmamızda, İbn Arabi’nin öğretisini temellendirirken felsefede önem arz eden iki temel epistemolojik kaynak olan duyu ve akla atfettiği önemi irdelemeye çalışarak, varlık ile bilgi arasında uygunluk temelinde var olan münasebetin akıl ve duyu bağlamında tutarlılığını sunmayı hedefledik.

Anahtar Kelimeler

• Varlık, bilgi, akıl, duyu

Kaynakça

1. Afifi, Ebu’l A’la, Tasavvuf İslam’da Manevi Devrim, (Çev. H. İbrahim Kaçar, Murat Sülün), Risale Yay., İst.1992 Fususu’l Hikem Okumaları İçin Anahtar, (Çev. Ekrem Demirli) İz Yay., İst.2000 Ta’likat Ala’l – Fusus, Daru’l-Kitabi’l-Arabi, Beyrut1980.
2. Buchman, David, Structuralism Reconsidered: Ibn al -‘Arabi and Cultural Variation in Muslim Societies, The Muslim World, Vol.94
3. Çelebi, Emin, David Hume’da Nedensellik Bağlamında Ahlak ve Hürriyet Problemi, Basılmamış Doktora Tezi, Selçuk Ünv., Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, 2008
4. Diemer Alvin, “Bilgi Kuramı”, Günümüzde Felsefe Disiplinleri, derl. ve çev. Doğan Özlem, içinde, İnkılap Kit., İstanbul Tarihsiz,
5. Erdem, Hüsameddin.,Panteizm ve Vahdet-i Vücûd Mukayesesi,Kültür Bak. Yay., Ankara 1990
6. Filiz, Şahin, İslam Felsefesinde Mistik Bilginin Yeri, İnsan Yay., İst. 1995
7. Hume, David, A Treatise of Human Nature, (Ed.Ernest Mossner), Penguin Books, 1985
8. İbn Arabi, Füsusu’l Hikem, Daru’l Kitabil Arabi, Beyrut, 1980 Futuhatu Mekkiyye, Daru’l İhyai Turasil Arabi, Beyrut, 1998    Şeceretü’l Kevn (Çev. Abdulkadir Akçiçek), Bahar Yay., İst.1986 Fena Risalesi, Çev. Mahmut Kanık, İz Yay., İstanbul, 1991

9. Izutsu Tosihihiko, İbn Arabi’nin Fusus’undaki Anahtar Kavramlar (Çev. A.Yüksel Öze- mre), Kaknüs Yay., İst.1998
10. Kaşani, şerhu fususul hikem, encümeni asar ve mefahiru ferhengi, Tahran, 2004., s.471..
11. Zerrin Oral Kavas, Kant’ın Eleştirel Felsefesine Parmenides ile Platon’un Etkisi, Felsefe Dünyası, Sayı 30, Ankara 1999, s.76.; s.169.
12. Keklik Nihat, Muhyiddin İbnü’l Arabi Hayatı ve Çevresi, Çığır Yay., İstanbul, 1966
13. Al- Massri, Angelika, Imagination And The Qur’an in The Theology of Oneness of Being, Koninklijke Brill NV, Leiden 2000
14. Nasr, S. Hüseyin, Üç Müslüman Bilge (Çev. Ali Ünal), İnsan Yay., İst. tsz.,
15. Platon, Birinci Alkibiades, (Çev. İrfan Şahinbaş), Hürriyet Yay., İst., 1973, s.124-125.
16. Sevim, Seyfullah, İslam Düşüncüsünde Marifet ve İbni Arabi, İnsan Yay., İst.1997
17. Şerif,M.M., İslam Düşüncesi Tarihi (Çev. Mustafa Armağan), İnsan Yay., İst.1990
18. Von Aster, Ernst, Bilgi Teorisi ve Mantık, (Çev. Macit Gökberk), Sosyal Yay., İst. 1994.
19. Montgomery Watt, Modern Dünyada İslam Vahyi, (Çev. M. Aydın), Hülbe Yay., Ankara 1982 ×××