Araştırma Makalesi

İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi

Cilt: 10 Sayı: 1 28 Ocak 2024
PDF İndir
TR EN

İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi

Öz

Oraj (TS), atmosferik kararsızlık sonucu dikey gelişimli Cumulonimbus (Cb) bulutlarında oluşan, 1 - 100 km mekânsal çözünürlüğe (mezo-ölçek) sahip, kuvvetli sağanak yağış, dolu, şimşek, yıldırım, hortum, türbülans ve rüzgar hamlesi ile karakterize edilen şiddetli hava fenomenidir. Nemli ve kararsız hava kütlelerinin yükselip yoğuşması sonucu meydana gelen bu fenomen, ülkemizde genellikle ilkbahar ve yaz başlarında meydana gelmektedir. Fakat son yıllarda, yaz ortalarında, sonbahar başlarında ve hatta kış aylarında da bu hadiseler sık yaşanır hale gelmiştir. Bu çalışmada, İstanbul için 2013-2022 yıllarını kapsayan 10 yıllık periyot dahilinde, sıcak sezon (Mayıs-Eylül) ve soğuk sezon (Ekim-Nisan) orajlarının karakteristikleri incelenmiş ve meydana geldiği atmosferik koşullar ortaya konulmuştur. Çalışmada orajlı zamanların tespiti için Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı havacılık rasatları kullanılmış, yukarı seviye atmosferik parametrelere ait verilerin temini için İstanbul Kartal Radyosonde İstasyonu verileri analiz edilmiştir. Her iki dönem için de orajların tekil ya da herhangi bir hadise ile birlikte meydana gelip gelmediği incelenmiş ve istatistikleri ortaya konulmuştur. Periyot dahilinde orajların gün içi, aylık ve yıllık bazda analizleri gerçekleştirilmiş, sıcak ve soğuk sezon için ayrı ayrı meteorolojik parametrelerde meydana gelen değişimler istatistiksel olarak sunulmuştur. Sıcaklık, çiy noktası sıcaklığı, rüzgar şiddeti, rüzgar yönü ve bağıl nem gibi meteorolojik parametreler hem sıcak hem de soğuk sezon orajları için istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Ayrıca, toplamda sekiz adet termodinamik indeks ve atmosferik kararlılık parametresi kullanılarak, sıcak ve soğuk sezon orajlarının her bir indeks ve parametredeki ortalama değişimleri incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akram, T., Akter, F., Mallik, M. A. K., Tabassum, F., Hassan, S. M. Q., & Faruq, M. O. (2022). Recent climatology of thunderstorm days over Bangladesh. Journal of Climate Studies, 12(3), 112-130.
  2. All Met Sat. (2023). İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı konum bilgileri. 30 Nisan 2023’de https://en.allmetsat.com/metar-taf/turkey.php?icao=LTFJ adresinden alındı.
  3. Apostol, L. (2008). The Mediterranean cyclones–the role in ensuring water resources and their potential of climatic risk, in the east of Romania. Present Environment and Sustainable Development, 2, 143-163.
  4. Arslan, H., Baltacı, H., Akkoyunlu, B. O., Karanfil, S., & Tayanç, M. (2020). Wind speed variability and wind power potential over Turkey: case studies for Çanakkale and İstanbul. Renewable Energy, 145, 1020-1032. https://doi.org/10.1016/j.renene.2019.06.128
  5. Bunkers, M. J., & Hjelmfelt, M. R. (2021). Thunderstorm downbursts: windstorms and blowdowns (Second edition). In E. Johnson & K. Miyanishi (Eds.), Plant Disturbance Ecology, (pp. 65-115). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-818813-2.00003-4, 2021. 
  6. Iowa State University. (2023, 27 Şubat). ASOS-AWOS-METAR data download. Iowa environmental mesonet. 27 Şubat 2023’de https://mesonet.agron.iastate.edu/request/download.phtml adresinden alındı.
  7. Kahraman, A. (2017, 16-19 Ekim). Konvektif fazların evrimi: 27 Temmuz 2017 Marmara vakası [Bildiri sunumu]. III. Meteorolojik Uzaktan Algılama Sempozyumu, Antalya, Türkiye.
  8. Kahraman, A., Ural, D., & Önol, B. (2020). Future changes in Euro-Mediterrenean daytime severe thunderstorm environments based on an RCP8.5 Med-Cordex simulation. Atmosphere, 11(8), Article 822. https://doi.org/10.3390/atmos11080822

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İklim Değişikliği Etkileri ve Uyarlama (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

24 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

16 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Başpınar, M., & Yavuz, V. (2024). İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 10(1), 89-102. https://doi.org/10.21324/dacd.1331804
AMA
1.Başpınar M, Yavuz V. İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi. Doğ Afet Çev Derg. 2024;10(1):89-102. doi:10.21324/dacd.1331804
Chicago
Başpınar, Muhammed, ve Veli Yavuz. 2024. “İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 10 (1): 89-102. https://doi.org/10.21324/dacd.1331804.
EndNote
Başpınar M, Yavuz V (01 Ocak 2024) İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 10 1 89–102.
IEEE
[1]M. Başpınar ve V. Yavuz, “İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi”, Doğ Afet Çev Derg, c. 10, sy 1, ss. 89–102, Oca. 2024, doi: 10.21324/dacd.1331804.
ISNAD
Başpınar, Muhammed - Yavuz, Veli. “İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 10/1 (01 Ocak 2024): 89-102. https://doi.org/10.21324/dacd.1331804.
JAMA
1.Başpınar M, Yavuz V. İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi. Doğ Afet Çev Derg. 2024;10:89–102.
MLA
Başpınar, Muhammed, ve Veli Yavuz. “İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 10, sy 1, Ocak 2024, ss. 89-102, doi:10.21324/dacd.1331804.
Vancouver
1.Muhammed Başpınar, Veli Yavuz. İstanbul İçin Sıcak ve Soğuk Sezon Orajlarının Analizi. Doğ Afet Çev Derg. 01 Ocak 2024;10(1):89-102. doi:10.21324/dacd.1331804

Cited By

Creative Commons License
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanlanmıştır.