The Planning Approach to Climate Change-Induced Migration

Yıl 2026, Cilt: 12 Sayı: 1, 247 - 257, 25.01.2026

Büşranur Kar , Nur Sinem Partigöç Şüyün

https://doi.org/10.21324/dacd.1661082

Öz

Climate change is widely recognized as a significant reason of migration that directly affects urban settlements worldwide. Although the issue of climate change has long been a focus for researchers and policymakers, climate change-induced migration constitutes a relatively new area of inquiry across many disciplines. The movement away from potential life-threatening conditions and the enhancement of resilience in response to changing environmental circumstances represent a traditional and inherent aspect of human adaptive capacity. Thus, it is evident that migration serves a critical function in adapting to changing conditions. In the present day, this function has become one of the primary solutions for coping with the adverse effects of climate change. From this point, the study conducts comprehensive analyses of the causes and consequences of climate change-induced migration, focusing on mitigation, adaptation, and resilience policies that can be developed for urban areas increasingly vulnerable due to climate change and disasters. Furthermore, the study emphasizes the common characteristics of regions with high susceptibility to climate change and also examines what kinds of planning approaches may be necessary to minimize the observed pressures of climate change-induced migration in urban areas and to successfully manage resilient urban planning processes within the context of sustainable development indicators. In conclusion, it has been demonstrated that, compared to previous periods, a more prepared, conscious, and expert process in risk management is being followed in response to environmental, economic, and social vulnerabilities.

Anahtar Kelimeler

Climate Change , Climate Change-Induced Migration , Urban Resilience , Planning , Risk Management

İklim Değişikliği Kaynaklı Göçlere Yönelik Planlama Yaklaşımı

Öz

İklim değişikliği dünya genelinde kentsel yerleşim alanlarını doğrudan etkileyen önemli bir göç nedeni olarak kabul görmektedir. Her ne kadar iklim değişikliği konusu uzun zamandır araştırmacıların ve karar mekanizmalarının gündemini meşgul ediyor olsa da iklim değişikliği kaynaklı zorunlu göç pek çok disiplin için yeni bir araştırma konusudur. Çevresel koşulların değişmesi karşısında olası yaşamsal tehditlerden uzaklaşılması ve dirençliliğin artırılması insanın uyumlanma becerisinin geleneksel ve olağan bir parçasıdır. Dolayısıyla göç etme olgusunun değişen koşullara uyum sağlamak adına kritik bir işlevi olduğu açıktır. Günümüzde ise bu işlev, iklim değişikliğinin olumsuz etkileriyle başa çıkma noktasında temel çözüm yollarından biri haline gelmiştir. Bu noktadan hareketle, çalışma kapsamında iklim değişikliği kaynaklı göçün nedenleri ve sonuçları üzerine kapsamlı incelemeler yapılmış olup, iklim değişikliği ve afetler sebebiyle zamanla daha kırılgan hale gelen kentsel alanlarda geliştirilebilecek azaltma, uyum ve dirençlilik politikalarına odaklanılmıştır. Ayrıca, çalışmada iklim değişikliğine duyarlılığın yüksek olduğu bölgelerin ortak özellikleri üzerinde durulmuş, kentsel alanlarda iklim değişikliği kaynaklı göçün gözlenen baskılarını en aza indirilmesi ve sürdürülebilir kalkınma göstergeleri bağlamında dirençli kent planlama süreçlerini başarıyla yönetebilmek adına ne tür planlama yaklaşımlarına ihtiyaç duyulabileceği incelenmiştir. Sonuç olarak, çevresel, ekonomik ve sosyal duyarlılıklar karşısında önceki dönemlere kıyasla daha hazırlıklı, bilinçli ve risk yönetim süreçlerinde uzmanlaşılan bir süreç izlendiği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

İklim Değişikliği , İklim Değişikliği Kaynaklı Göç , Kentsel dirençlilik , Planlama , Risk Yönetimi

Kaynakça

• Abu, M., Codjoe, S. N. A., & Sward, J. (2014). Climate change and internal migration intentions in the forest-savannah transition zone of Ghana. Population and Environment, 35(4), 341–360.
• Adger, W. N. (2000). Social and ecological resilience: Are they related? Progress in Human Geography, 24(3), 347–364.
• Akbaş, İ. (2023). Dirençlilik ve dirençli kent yaklaşımında yeni eğilimler: Bibliyometrik bir analiz. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(3), 1866–1889.
• Anderson, K. (2012). Climate change going beyond dangerous – Brutal numbers and tenuous hope. Development Dialogue, 3, 16–40.
• Berkes, F., Colding, J., & Folke, C. (2000). Navigating social-ecological systems: Building resilience for complexity and change. Cambridge University Press.
• Berlemann, M., & Steinhardt, M. F. (2017). Climate change, natural disasters, and migration. CESifo Economic Studies, 63(4), 353–385.
• Birleşmiş Milletler. (2012). United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC). 20 Ağustos 2025’te https://unfccc.int/ adresinden alındı.
• Birleşmiş Milletler. (2019a). World urbanization prospects 2018: Highlights (ST/ESA/SER.A/421). Department of Economic and Social Affairs, Population Division. 20 Ağustos 2025’te https://population.un.org/wup/Publications/ adresinden alındı.
• Birleşmiş Milletler. (2019b). World urbanization prospects: The 2018 revision (ST/ESA/SER.A/420). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. 22 Kasım 2025’te https://population.un.org/wup/Publications/Files/WUP2018-Report.pdf adresinden alındı.
• Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı. (2011). Cities and climate change: Global report on human settlements 2011. United Nations Human Settlements Programme (UN-HABİTAT). 17 Ağustos 2025’te https://unhabitat.org/global-report-on-human-settlements-2011-cities-and-climate-change adresinden alındı.
• Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı. (2014). Planning for climate change: A strategic, values-based approach for urban planners. United Nations Human Settlements Programme (UN-HABİTAT). 17 Ağustos 2025’te https://unhabitat.org/planning-for-climate-change-a-strategic-values-based-approach-for-urban-planners adresinden alındı.
• Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği. (2022). Human mobility in the context of climate change: UNFCCC, Paris COP-21. 20 Ağustos 2025’te https://www.unhcr.org/climate-change-and-disasters adresinden alındı.
• Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği. (2023). Climate change and displacement: Global trends and data. 20 Ağustos 2025’te https://www.unhcr.org/climate-change-and-disasters adresinden alındı.
• Black, R. (2001). Environmental refugees: Myth or reality? (UNHCR Working Paper No. 34). UNHCR. 5 Ağustos 2025’te https://www.unhcr.org/research/working/3ae6a0d00/environmental-refugees-myth-reality-r-black.html adresinden alındı.
• Black, R., Adger, W. N., Arnell, N. W., Dercon, S., Geddes, A., & Thomas, D. (2011). The effect of environmental change on human migration. Global Environmental Change, 21, 3–11.
• Busby, J. W. (2021). Beyond internal conflict: The emergent practice of climate security. Journal of Peace Research, 58(1), 186–194.
• Carreño, M. L., Cardona, O. D., & Barbat, A. H. (2007). Urban seismic risk evaluation: A holistic approach. Natural Hazards, 40(1), 137–172.
• Cissé, G., & McLeman, R. (2023). Compound climate risks and migration in the Sahel: A causal framework. Nature Climate Change, 13(2), 112–120.
• Christian Aid. (2007). Human tide: The real migration crisis. 20 Ağustos 2025’te https://reliefweb.int/attachments/d1229e25-78fc-3ea7-84ab-79a5da5832f0/47F1DFB5696BEE43C12572DB0035D16A-Full_Report.pdf adresinden alındı.
• Dünya Bankası. (2021). Groundswell part 2: Acting on internal climate migration. 22 Ağustos 2025’te https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/36248 adresinden alındı.
• Dünya Meteoroloji Örgütü. (2021). State of the global climate 2021 (WMO-No. 1290). 22 Ağustos 2025’te https://public.wmo.int/en/our-mandate/climate/wmo-statement-state-of-global-climate adresinden alındı.
• Dünya Doğa Koruma Vakfı. (2023). Global wildfire report 2023: Impacts of climate change on forest fires. 22 Ağustos 2025’te https://wwf.panda.org/wwf_news/?2773461/Global-Wildfire-Report-2023 adresinden alındı.
• El-Hinnawi, E. (1985). Environmental refugees. United Nations Environment Programme. 7 Ağustos 2025’te https://www.un-ilibrary.org/content/journals/25190709/2016/12/4/read adresinden alındı.
• Elliot, L., & Anthony, M. C. (Eds.). (2013). Human security in the face of climate change: Insights from Southeast Asia. Routledge.
• Foresight. (2011). Migration and global environmental change: Final project report. The Government Office for Science. 7 Ağustos 2025’te https://www.gov.uk/government/publications/migration-and-global-environmental-change adresinden alındı.
• Güreşçi, E. (2023). Geleceğin Dünyasının Göç Krizi: İklim Göçü. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(64), 121–134.
• Hallegatte, S. (2020). The poverty and welfare impacts of climate change: Evidence from the Groundswell reports (World Bank Policy Research Working Paper No. 9138). World Bank. 9 Ağustos 2025’te https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/750981580793023443/the-poverty-and-welfare-impacts-of-climate-change-evidence-from-the-groundswell-reports adresinden alındı.
• Hatipoğlu, S., & Kavanoz, S. (2024). Kentsel dirençliliğin farklı boyutları. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 67, 15–23.
• Heal, G., & Park, J. (2016). Temperature stress and the direct impact of climate change: A review of an emerging literature. Review of Environmental Economics and Policy, 10(2), 347–362.
• Helen, A., Emmanuel, O., & Sussan, A. (2020). Legal and policy responses to climate change-induced migration and conflict: Insights from Nigeria. Journal of Law, Policy and Globalization, 99, 1–12.
• Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli. (1992). Climate change: The IPCC 1990 and 1992 assessments. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Cambridge University Press.
• Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli. (2007). Fourth Assessment Report: Climate Change 2007: The Physical Science Basis, Impacts, Adaptation, and Vulnerability. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Cambridge University Press.
• Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli. (2014). Climate change 2013: The physical science basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Cambridge University Press.
• Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli. (2021). Climate change 2021: The physical science basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Cambridge University Press.
• Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli. (2022). Climate change 2022: Impacts, adaptation and vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Cambridge University Press.
• İç Göç İzleme Merkezi. (2016). Global report on internal displacement 2016. Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC). 9 Ağustos 2025’te https://www.internal-displacement.org/global-report/grid2016/ adresinden alındı.
• İç Göç İzleme Merkezi. (2022). Global report on internal displacement 2022. Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC). 9 Ağustos 2025’te https://www.internal-displacement.org/global-report/grid2022 adresinden alındı.
• İç Göç İzleme Merkezi. (2023). Global report on internal displacement 2023. Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC). 10 Ağustos 2025’te https://www.internal-displacement.org/grid2023 adresinden alındı.
• Uluslararası Göç Örgütü. (2011). Migration, environment and climate change: Assessing the evidence. International Organization for Migration. 10 Ağustos 2025’te https://publications.iom.int/books/migration-environment-and-climate-change-assessing-evidence adresinden alındı.
• Uluslararası Göç Örgütü. (2022). Climate migration: Trends and challenges in vulnerable regions. International Organization for Migration. 10 Ağustos 2025’te https://publications.iom.int/books/climate-migration-trends-and-challenges-vulnerable-regions adresinden alındı.
• Ionesco, D., Mokhnacheva, D., & Gemenne, F. (2019). The atlas of environmental migration. Routledge.
• İzol, B., Yetmen, H., & Benek, S. (2023). İklim değişikliğinin ve değişebilirliğinin yerel göç ve çatışmalardaki rolü: Siverek-Diyarbakır (Karacadağ Yöresi) örneği. Coğrafya Dergisi, 46, 67–80.
• Kahraman, S., & Şenol, P. (2018). İklim değişikliği: Küresel, bölgesel ve kentsel. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi, Özel Sayı 1, 353–370.
• Kolmannskog, V. (2009). Climate change, disaster, displacement and migration: Initial evidence from Africa (Research Paper No. 180). UNHCR. 13 Ağustos 2025’te https://www.unhcr.org/research/working/4a1e59476/climate-change-disaster-displacement-migration-initial-evidence-africa-viktor.html adresinden alındı.
• Mallick, B., & Vogt, J. (2014). Population displacement after cyclone and its consequences: Empirical evidence from coastal Bangladesh. Natural Hazards, 73(2), 191–212.
• Maplecroft. (2013). Climate change vulnerability index 2014. 22 Kasım 2025’te https://www.maplecroft.com/portfolio/new-analysis/2013/10/30/31-global-economic-output-forecast-face-high-or-extreme-climate-change-risks-2025-maplecroft-risk-atlas/ adresinden alındı.
• Marchiori, L., Maystadt, J.-F., & Schumacher, I. (2012). The impact of weather anomalies on migration in sub-Saharan Africa. Journal of Environmental Economics and Management, 63(3), 355–374.
• Martin, S. (2009). Managing environmentally induced migration. In F. Laczko & C. Aghazarm (Eds.), Migration, environment and climate change: Assessing the evidence (pp. 353–384). International Organization for Migration.
• McLeman, R. (2014). What we learned from the Dust Bowl: Lessons in science, policy, and adaptation. Population and Environment, 35(4), 417–440.
• McNeill, J. R., & McNeill, W. H. (2003). The human web: A bird’s-eye view of world history. W.W. Norton & Company.
• Moss, R. H., Brenkert, A. L., & Malone, E. L. (2001). Vulnerability to climate change: A quantitative approach (PNNL-SA-33670). Pacific Northwest National Laboratory.
• Myers, N. (2002). Environmental refugees: A growing phenomenon of the 21st century. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 357(1420), 609–613.
• National Aeronautics and Space Administration. (2022). Sea level rise: Observations and projections. NASA. 15 Ağustos 2025’te https://sealevel.nasa.gov/ adresinden alındı.
• Nawrotzki, R. J., & DeWaard, J. (2018). Putting trapped populations into place: Climate change and inter-district migration flows in Zambia. Regional Environmental Change, 18(2), 533–546.
• Pendall, R., Foster, K. A., & Cowell, M. (2010). Resilience and regions: Building understanding of the metaphor. Cambridge Journal of Regions, Economy and Society, 3(1), 71–84.
• Rigaud, K. K. (2018). Groundswell: Preparing for internal climate migration. World Bank. 15 Ağustos 2025’te https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/29461 adresinden alındı.
• Romero-Lankao, P. (2008). Urban areas and climate change: Review of current issues and trends. In Global report on human settlements 2011. UN-Habitat.
• Tekin, M. K., & Deniz, O. (2023). İklimsel göçün küresel ölçekte mekânsal görünümü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(48), 981–1004.
• Tekin, M. K., & Deniz, O. (2024). İnsan müdahalesi, iklim değişikliği ve toplumsal sorunlar sarmalında yaşanan çevre felaketlerine politik ve ekolojik bir yaklaşım: Marmara Gölü (Manisa) örneği. Journal of Geography, 49, 191–210.
• Türkiye İstatistik Kurumu. (2020). Sera gazı emisyon istatistikleri, 1990-2018. 17 Ağustos 2025’te https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sera-Gazi-Emisyon-Istatistikleri-1990-2018-33624 adresinden alındı.
• Varol, Ç. (2017). Sürdürülebilir gelişmede akıllı kent yaklaşımı: Ankara’daki belediyelerin uygulamaları. Çağdaş Yerel Yönetimler, 26(1), 49–70.
• Weiss, H. (2017). Megadrought and collapse: From early agriculture to Angkor. Oxford University Press.
• Wimberley, D. W. (2007). The urban transition in Sub-Saharan Africa: Implications for economic growth and poverty reduction. Urban Studies, 44(8), 1555–1575.