Uluslararası Acil Durum Veri Tabanına Göre Türkiye Cumhuriyeti Tarihindeki Afetler

Öz

Uluslararası Acil Durum Veri Tabanı, doğal ve teknolojik afetlere yönelik 115 yıllık evrensel veriyi ücretsiz sunan bir veri tabanıdır. Bu çalışmada, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan 2016 yılı sonuna kadar olan afetlerin dağılımları ve ölüm sayılarının araştırılması amaçlanmıştır. Tanımlayıcı tipte planlanan çalışmanın evrenini veri tabanında bulunan, 1923-2016 yılları arasında Türkiye’de meydana gelen afetler oluşturmuştur. Veri, SPSS 15.0 paket programı kullanılarak sıklık dağılımları olarak sunulmuştur. Veri tabanında 1923-2016 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde toplam 313 adet afete ait veri olduğu saptanmıştır. Meydana gelen 313 afetin %51’ini doğal afetler oluşturmaktadır. En fazla afet 2004 yılında, en fazla ölüm ise 1939 yılında gerçekleşmiştir. Depremler tüm afetlerin %24.3’ünü oluşturmakla birlikte, afetlerde yaşanan can kayıplarının %90’ından fazlasından sorumludur. Doğal ve önlenemez bir afet olarak kabul edilen deprem, alınan kişisel, çevresel, yapısal ve kentsel önlemlerle olumsuz sonuçların büyük ölçüde önlenebildiği bir afettir. Can kayıplarının önlenebilmesi için depreme dayanıklı binalarda yaşama teşvik edilmeli, kişisel ve çevresel riskler değerlendirilerek risk haritaları çıkarılmalı, depremden korunma eğitimleri arttırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• EM-DAT,Doğal Afetler,Deprem,Türkiye

Disasters in the Republic of Turkey According to the International Disaster Database

Öz

The Emergency Events Database is a free database containing 115 years’ worth of data for natural and technological disasters. In this study, it is aimed to investigate the distribution of disasters and death figures from the foundation of the Republic of Turkey until the end of 2016. Disasters, which occurred in Turkey between 1923 and 2016 were included in this descriptive study.  Data were analyzed using SPSS version 15.0 software and descriptive results were presented as frequency. 313 disasters were found in the database between the years 1923-2016 within the Turkish Republic borders. 51.1% of them are natural disasters. The highest number of disasters occurred in 2004 while the highest death happened in 1939. Earthquakes constitute 24.3% of all disasters. The earthquake, which is considered as an unavoidable, is a disaster which can be largely prevented by personal, environmental, structural preventions. In order to avoid deaths, living in earthquake-resistance houses should be encouraged, personal and environmental risks should be assessed and protection trainings should be increased.

Anahtar Kelimeler

• EM-DAT,Natural Disasters,Earthquake,Turkey

Kaynakça

1. CRED, (2016), Poverty & Death: Disaster mortality 1996-2015, http://www.unisdr.org/files/50589_creddisastermortalityallfinalpdf.pdf, [Erişim 28 Ekim 2017].
2. EMDAT, (2017), The EM-DAT Glossary, http://www.emdat.be/glossary, [Erişim 11 Temmuz 2017].
3. Ergünay O,. (2007), Türkiye’nin afet profili, TMMOB Afet Sempozyumu Bildiri Kitabı’nın İçinde, Mattek Matbaacılık, Ankara, ss. 1-14.
4. Ersoy Ş. (2016), 2015 yılının doğa kaynaklı afetleri, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Yayınları, Afşaroğlu Matbaacılık, Ankara.
5. Eyidoğan H., (2007), Marmara bölgesinin ve İstanbul kentinin deprem tehlikesi üzerine bir derleme, TMMOB Afet Sempozyumu Bildiri Kitabı’nın İçinde, Mattek Matbaacılık, Ankara ss. 15-29.
6. Guha-Sapir D., Below R., Hoyois P., (2017), EM-DAT: International Disaster Database, http://www.emdat.be, [Erişim 10 Haziran 2017].
7. Gökçe O., Özden Ş., Demir A., (2008), Türkiye’de Afetlerin Mekansal ve İstatistiksel Dağılımı Afet Bölgeleri Envanteri, T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü Afet Etüt ve Hasar Tespit Daire Başkanlığı, https://www.afad.gov.tr/upload/Node/3491/xfiles/abep_kitap_matbaa_final_04122008_small.pdf, [Erişim 12 Ekim 2017].
8. Işık Ö., Aydınlıoğlu H.B., Koç S., Gündoğdu O., Korkmaz G., Ay A., (2012), Afet yönetimi ve afet odaklı sağlık hizmetleri, Okmeydanı Tıp Dergisi, 28(2), 82-123.

9. Shaw J.A., Espinel Z., Shultz J., (2012), Care of children exposed to the traumatic effects of disaster, American Pskyatric Publishing, Washington DC.
10. TABB, (2017), Ölü sayısına göre raporlar, Türkiye Afet Bilgi Bankası, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, https://tabb- analiz.afad.gov.tr/Genel/Raporlar.aspx, [Erişim 30 Ekim 2017].
11. Törenci H.E., (2015), Afet yönetimi ve Bursa’da sağlık sektöründe afet yönetimi, Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi, İstanbul, Türkiye.
12. UNISDR, (2009), UNISDR Terminology on Disaster Risk Reduction, The United Nations Office for Disaster Risk Reduction, http://www.unisdr.org/files/7817_UNISDRTerminologyEnglish.pdf, [Erişim 11 Ağustos 2017].
13. UNISDR, (2015), Updated Terminology on Disaster Risk Reduction: A Technical Review, The United Nations Office for Disaster Risk Reduction. http://www.unisdr.org/files/7817_UNISDRTerminologyEnglish.pdf, [Erişim 12 Ağustos 2017].
14. Varol N., (2007), Doğal ve teknolojik afetler konusunda toplumun bilinçlendirilmesi ve “AFEM’in” rolü, TMMOB Afet Sempozyumu Bildiri Kitabı’nın İçinde, Mattek Matbaacılık, Ankara ss. 127-131.
15. WHO, (2002), Disasters and Emergencies Definitions, http://apps.who.int/disasters/repo/7656.pdf, [Erişim 12 Temmuz 2017].