The structure of egg batches, number of eggs and egg hatching rates of pine processionary moth Thaumetopoea pityocampa (Denis & Schiffermüller, 1775) / Thaumetopoea wilkinsoni Tams, 1924 (Lepidoptera: Notodontidae)

Öz

Pine processionary moth (Thaumetopoea pityocampa (Den. & Schiff.) / Thaumetopoea wilkinsoni (Tams)) is an oligofag defoliator in pine forests. In this study, the structure of egg batches, number of eggs, egg-laying patterns and egg hatching rates of the insect were investigated. A total of 841 egg-batches were collected from different calabrian pine [Pinus brutia (Tenore)] forests located in 11 provinces in Turkey. The average number of eggs in these sites was 194,7, the average rate of hatching was 63,7%. The average number of eggs at the low, middle and high elevations were found to be 183,7, 197,8 and 214,6; and the rate of hatching were 60,1%, 67,6% and 71,9%, respectively. The average number of eggs collected in lower, middle and upper parts of tree crowns were 185,8, 167,0 and 201,7 (mean=184,8); and the rate of hatching was 67,0%, 64,7% and 69,3% (mean=66,9%), respectively. Results indicated small differences in the number of eggs and hatching rate in relation to the position in crown and elevation, however, except for the distance to needle sheath in relation to elevation, the differences were not statistically significant at 95% significance level (p<0.05).

Anahtar Kelimeler

• Thaumetopoea pityocampa & wilkinsoni
• Egg-Batches
• Batch Structure
• Hatching Rate

Çam kese böceği Thaumetopoea pityocampa (Denis & Schiffermüller, 1775) / Thaumetopoea wilkinsoni Tams, 1924 (Lepidoptera: Notodontidae) Kompleksi’nin Yumurta Koçan Yapısı, Yumurta Sayısı ve Tırtıl Çıkış Oranı

Öz

Çam kese böceği (ÇKB) [Thaumetopoea pityocampa (Den. & Schiff.) / Thaumetopoea wilkinsoni (Tams)] çam ormanlarında oligofag yaprak zararlısıdır. Bu çalışmada ÇKB’nin yumurta koçan yapısı, yumurta sayısı ve tırtıl çıkış oranının yükselti ve ağaçtaki konumuna göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmalar kapsamında, yumurta koçanları on bir farklı ilde kızılçam [Pinus brutia Tenore] meşcerelerinden toplanmıştır. Toplam 841 adet yumurta koçanı farklı yükseltilerden ve ağaçtaki konumuna (alt/orta/üst) göre elde edilmiştir. Toplanan koçanların laboratuvarda fırça yardımıyla pulları kaldırılarak sayım ve ölçüm işlemleri yapılmıştır. Koçan başına ortalama yumurta sayısı 194,7, tırtıl çıkış oranı %63,7’dir. Alt, orta ve üst yükselti basamaklarında ortalama yumurta sayısı sırasıyla 183,7, 197,8, 214,6, tırtıl çıkış oranı %60,1, %67,6, %71,9’dur. Ağaçtaki konumuna göre alt, orta, üst tepe kademelerine göre, ortalama yumurta sayısı sırasıyla 185,8, 167,0, 201,7 (ort=184,8), tırtıl çıkış oranı %67,0, %64,7 ve % 69,1 (ort: %66,9)’dir. Sonuçlarda ağaçtaki konum ve yükselti basamaklarına göre yumurta sayısı ve tırtıl çıkış oranlarında küçük farklılıklar görülmesine rağmen, yükselti basamaklarında yumurta koçanının ibre kınına olan uzaklığı haricinde, istatistiki olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05).

Anahtar Kelimeler

• Thaumetopoea pityocampa
• Yumurta Koçanı
• Koçan Yapısı
• Tırtıl Çıkış Oranı

Kaynakça

1. Acatay A., (1953), Çam keseböceği (Thaumetopoea pityocampa Schiff.= Thaumetopoea wilkinsoni Tams.) hakkında araştırmalar ve adalardaki mücadelesi, İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi, 3(1-2): 29-47.
2. Avcı M., (2000), Türkiye'nin farklı bölgelerinde Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.) (Lep.: Thaumetopoeidae)'nın yumurta koçanlarının yapısı, parazitlenme ve yumurta bırakma davranışları üzerine araştırmalar, Türkiye Entomoloji Dergisi, 24(3): 167-178.
3. Avcı M., Oğurlu İ., (2002), Göller bölgesi çam ormanlarında çam keseböceği [Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.)] : önemi, biyolojisi ve doğal düşmanları, Ülkemiz ormanlarında Çam Keseböceği sorunu ve Çözüm Önerileri Sempozyumu, 24-25 Nisan 2002, Kahramanmaraş, ss.28-36.
4. Avcı M., Olmez S.G., (2016), Egg laying patterns and structure of egg-batches of pine processionary moth Thaumetopoea wilkinsoni in Isparta pine forests, Journal of the Faculty of Forestry, Istanbul University, 66(2), 613-627.
5. Avtis N., (1986), Development of Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.) (Lep, Thaumetopoeidae) in relation to food consumption, Forest Ecology and Management, 15, 65-68.
6. Battisti A., (1988), Host- plant relationships and population Dynamics of the pine processionary caterpillar Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.), Journal of Applied Entomology, 105, 393-402.
7. Battisti A., Holm G., Fagrell B., Larsson S., (2011), Urticating hairs in arthropods: Their nature and medical significance, Annual Review of Entomology, 56, 203–220.
8. Bellin S., Scmidt G. H., Douma-Petridou E., (1990), Structure, ooparasitoid spectrum and rate of parasitism of Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.) (Lep., Thaumetopoeidae) in Greece, Journal Applied Entomology 110, 113-120.

9. Carus S., (2004), Impact of defoliation by the pine processionary (Thaumetopoea pityocampa) on radial, height and volume growth of Calabrian pine (Pinus brutia) tress in Turkey, Phytoparasitica 32, 459-469.
10. Cebeci H. H., Öymen R.T., Acer S., (2010), Control Of Pine Processionary Moth, Thaumetopoea Pityocampa With Bacillus Thuringiensis In Antalya, Turkey, Journal of Environmental Biology, 31, 357-361.
11. Çanakçıoğlu H., Mol T., (1998), Orman Entomolojisi Zararlı ve Yararlı Böcekler, İ. Ü. Orman Fak. Yayınları, Rektörlük No: 4063, Fakülte No: 451, XI+ 541ss.
12. Devkota B., Schmidt, G. H., (1990), Larval development of Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.) (Lep., Thaumetopoeidae) from Greece as influenced by different host plants under laboratory conditions, Journal of Applied Entomology, 109(4), 321-330.
13. Doğanlar M., Doğanlar O., (2005), Türkiye Thaumetopeidae türleri, tanımları, dağılış alanları, doğal düşmanları ve mücadele yöntemleri, ISBN 975-98456-0-1, Kültür Ofset, Antakya, 56 ss.
14. Herzog D.C., Funderburk J.E, (1986), Ecological bases for habitat management and pest cultural control. Ecological Theory and Integrated Pest Management Practice, Kogan, M. ( ed.), John Wiley and Sons, New York, ss. 217-250.
15. İpekdal K., Çağlar S. S., (2011), Thaumetopoea pityocampa ve T. wilkinsoni'nin Türkiye'deki melezleşmesinin moleküler yöntemlerle araştırılması, Türkiye I. Orman Entomolojisi ve Patolojisi Sempozyumu, 23-25 Kasım 2011, Antalya, 6 ss.
16. İpekdal, K., Burban, C, Kerdelhué, C., Çağlar, S.S, (2015) Distribution of two pine processionary moth species in Turkey evidences a contact zone. Turk J Zool 39: 868-876.
17. Kanat M., Sivrikaya F., (2005), Çam kese böceğinin kızılçam ağaçlarında çap artımı üzerine etkileri, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 8(2), 74-78.
18. Kanat M., Mol T., (2008), The effect of Calosoma sycophanta L. (Coleoptera: Carabidae) feeding on the pine processionary moth, Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.) (Lepidoptera:Thaumetopoeidae) in the laboratory, J. Turkish Zool., 32, 367-372.
19. Laurent- Hervouët N., (1986), Mesure des pertes de croissance radiale sur quelquespéces de Pinus dues a deux defoliateurs forestiers: I- Cas de processionaire du pin en région méditerranénne, Annales Science Forstiéres 43, 239-262.
20. Lemoine B., (1977), Contribution à la mesure des pertes de production causeés par la chenille processionnaire (Thaumetopoea pityocampa Schiff.) au Pin Maritime dans les Landes de Gascogne, Annales Sciences Forstiéres 34, 205-214.
21. Mirchev, P., Tsankov, G. (2000), Parasitism of egg-batches of pine processionary moth Thaumetopoea pityocampa (Den. et Schiff.) (Lepidoptera: Thaumetopoeidae) collected in Portugal, Forest Science 4:65-71.
22. Mirchev, P., Schmidt, G. H., Tsankov, G. & Avcı, M., 2004. Egg parasitoids of Thaumetopoea pityocampa (Den. & Schiff.) (Lep., Thaumetopoeidae) and their impact in SW Turkey, J. Appl. Ent. 128(8), 533-542.
23. OGM, (2003), T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2003–2004 Çamkese Böceği ile Mücadele Eylem Planı, 21ss. Özkazanç O., (1987), Çam kese böceği (Thaumetopoea pityocampa Schiff.)’nin yumurta bırakma davranışı üzerine incelemeler, Türkiye 1. Entomoloji Kongresi, 13-16 Ekim 1987, İzmir: 727-735.
24. Özkazanç O., (2002), Bioecology of Pine processionary caterpillar, Thaumetopoea pityocampa (Den. & Schiff.) (Lep., Thaumetopoeidae), in the Mediterrenean Region, Ülkemiz Ormanlarında Çam Kese Böceği Sorunu ve Çözüm Önerileri Sempozyumu, 24-25 Nisan 2002, Kahramanmaraş, 1-11.
25. Sarıkaya O, (2004), Isparta yöresinde Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.) (Lep., Thaumetopoeidae)’nın yumurta koçanları üzerine araştırmalar, Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi A(1), 1-11.
26. Schmidt G. H, Tsankov G., Mirchev P., (1997), Notes on the egg parasitoids of Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.) (Insecta: Lepidoptera: Thaumetopoidae ) collected on the Greek Island Hydra, Bolletiona Zoologia agraria di Bachicoltura Ser II, 29 (1), 91-99.
27. Schmidt G. H, (1990), The egg-batch of Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.) (Lep., Thaumetopoeidae): Structure, hatching of larvae and parasitism in Southern Greece, Journal of Applied Entomology, 110, 217-228.
28. Tosun İ., (1977), Akdeniz Bölgesi iğne yapraklı ormanlarında zarar yapan böcekler ve önemli türlerin parazit ve yırtıcıları üzerinde araştırmalar, Orman Genel Müdürlüğü yayınları, Sıra no: 612, Seri no:24, 143-157.
29. Tsankov G., Schmidt G. H., Mirchev P., (1995), Impact of parasitoids in egg- batches of Thaumetopoea pityocampa (Den. and Schiff.) in Algeria, Bolletiona Zoologia agraria di Bachicoltura Ser. II 27 (1), 53-60.
30. Van Driesche R. G., Bellows J.r. T. S., (1996), Biological Control, Chapman and Hall, New York, 539ss.