Araştırma Makalesi

Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması

Cilt: 5 Sayı: 2 31 Temmuz 2019
PDF İndir
EN TR

Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışmanın amacı akım ölçümü alınmayan, birbirine yakın drenaj alanına ve uzunluk oranına sahip iki alt havzanın çıkış noktasında dolaysız akış hidrograflarını tahmin etmektir. Bunun için Batı Karadeniz Havzası’nda yer alan Araç Çayı’nın iki komşu alt havzası seçilmiştir. ArcGIS programı yardımıyla alt havzaların drenaj ağı oluşturulmuş ve bazı morfometrik parametreleri hesaplanmıştır. Nash anlık birim hidrograf yöntemiyle alt havzaların birim hidrografı tahmin edilmiştir. Alt havzaların hidrograflarının eşit durumlarda karşılaştırılabilmesi için aynı eğri numarası ve yağış modeli kullanılarak HEC-HMS hidrolojik modeli yardımıyla analizleri yapılmıştır. Model sonuçlarına göre alt havza 1 ve alt havza 2’de meydana gelen pik debiler sırasıyla 18.71 ve 27.83 m3/s olup alt havza 2 pik debisinin alt havza 1 pik debisinden %49 daha fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca, alt havza 2’de pik debiye gelme süresi 5 saatken, alt havza 1’in pik debiye gelme süresi 7 saat olarak hesaplanmıştır. Hesaplanan hidrograflara göre alt havza 2’nin alt havza 1’e göre ani taşkına daha duyarlı olduğu sonucuna varılmıştır. İzlenen yöntem alt havzaların anlık taşkın potansiyellerine göre önceliklendirilmesine de olanak sağlar. Akım ölçümü olmayan akarsular üzerinde yapılması planlanan hidrolik yapıların projelendirilmesi sırasında bu yöntem takip edilerek alt havzanın kendi özelliklerini doğrudan kullanarak hidrograf ve pik debi tahmini yapılabilir.


Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agirre U., Goni M., Lopez J.J., Gimena F.N., (2005), Application of a unit hydrograph based on subwatershed division and comparison with Nash’s instantaneous unit hydrograph, Catena, 64(2-3), 321-332.
  2. Akay H., Baduna Koçyiğit M., (2018), Ölçüm alınmayan bir havzada yağış akış ilişkisinin bir hidrolojik model yardımıyla belirlenmesi:Akçay Havzası örneği, Proceedings 3th Uluslararası Mesleki ve Teknik Bilimler Kongresi’nin içinde (Emek M., Alimgereyev Z., Ed.), Gaziantep, Türkiye, ss.2154-2159.
  3. Akay H., Baduna Koçyiğit M., Yanmaz A.M., (2018), Effect of using multiple stream gauging stations on calibration of hydrologic parameters and estimation of hydrograph of ungauged neighboring basin, Arabian Journal of Geosciences, 11(11): 282.
  4. Ayalew T.B., Krajewski W.F., (2017), Effect of river network geometry on flood frequency: a tale of two watersheds in Iowa, Journal of Hydrologic Engineering, 22(8), 06017004, doi: 10.1061/(ASCE)HE.1943-5584.0001544.
  5. Baduna Koçyiğit M., Akay H., Yanmaz A.M., (2017), Effect of watershed partitioning on hydrologic parameters and estimation of hydrograph of an ungauged basin: a case study in Gokirmak and Kocanaz, Turkey, Arabian Journal of Geosciences, 10(15): 331.
  6. Baduna Koçyiğit M., Akay H., (2018), Estimation of potential flash flood risk in a basin using morphometric parameters: A case study of Akçay Basin, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 33(4), 1321-1332.
  7. Beven K.J., (2000), Uniqueness of place and process representations in hydrological modeling, Hydrology and Earth System Sciences, 4(2), 203–213.
  8. Gabr S., El-Bastawesy M., (2015), Estimating the flash flood quantitative parameters affecting the oil-fields infrastructure in Ras Sudr, Sinai, Egypt, during the January 2010 event, The Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Sciences, 18(2), 137-149.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2019

Gönderilme Tarihi

22 Ocak 2019

Kabul Tarihi

8 Mart 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akay, H., & Baduna Koçyiğit, M. (2019). Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 5(2), 327-334. https://doi.org/10.21324/dacd.516396
AMA
1.Akay H, Baduna Koçyiğit M. Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması. Doğ Afet Çev Derg. 2019;5(2):327-334. doi:10.21324/dacd.516396
Chicago
Akay, Hüseyin, ve Müsteyde Baduna Koçyiğit. 2019. “Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 5 (2): 327-34. https://doi.org/10.21324/dacd.516396.
EndNote
Akay H, Baduna Koçyiğit M (01 Temmuz 2019) Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 5 2 327–334.
IEEE
[1]H. Akay ve M. Baduna Koçyiğit, “Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması”, Doğ Afet Çev Derg, c. 5, sy 2, ss. 327–334, Tem. 2019, doi: 10.21324/dacd.516396.
ISNAD
Akay, Hüseyin - Baduna Koçyiğit, Müsteyde. “Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 5/2 (01 Temmuz 2019): 327-334. https://doi.org/10.21324/dacd.516396.
JAMA
1.Akay H, Baduna Koçyiğit M. Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması. Doğ Afet Çev Derg. 2019;5:327–334.
MLA
Akay, Hüseyin, ve Müsteyde Baduna Koçyiğit. “Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 5, sy 2, Temmuz 2019, ss. 327-34, doi:10.21324/dacd.516396.
Vancouver
1.Hüseyin Akay, Müsteyde Baduna Koçyiğit. Akım Ölçümü Alınmayan İki Alt Havzanın Dolaysız Akış Hidrograflarının Anlık Birim Hidrograf Yaklaşımıyla Karşılaştırılması. Doğ Afet Çev Derg. 01 Temmuz 2019;5(2):327-34. doi:10.21324/dacd.516396

Cited By

Creative Commons License
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanlanmıştır.