Araştırma Makalesi

Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi

Cilt: 6 Sayı: 2 1 Temmuz 2020
PDF İndir
TR EN

Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi

Öz

Orman yangın organizasyonları, yangınlarla mücadelede başarılı olabilmek için doğru, güncel ve kolaylıkla elde edilebilir bilgilere ihtiyaç duyar. Bu bilgilerin temini, yangın risk ve tehlike potansiyeli ile yangın davranışı hakkında doğru ve hızlı bilgi verebilen kapsamlı bir sistemin varlığı ile mümkün olabilir. Bu çalışmada, Türkiye orman yangın organizasyonu ve yangın yönetim planlamalarında kullanılabilecek bir Karar Destek Sisteminin (KDS) kavramsal çerçevesi, yapısı ve hiyerarşisi belirlenmiştir. KDS tasarımında, bir bütün halinde veya ayrı ayrı çalışabilecek dört alt sistem öngörülmüştür. Bunlar; i) Yangın Bilgi Sistemi; orman yangınları ile ilgili mekânsal, zamansal ve tanımlayıcı bilgilerin depolandığı ve veriler üzerinden akıllı sorgulamaların yapılabildiği alt sistem, ii) Yangın Çıkma İhtimalini Tahmin Sistemi; sabit ve değişken çevre faktörlerini dikkate alan ve belirli bir alan için yangın risk ve tehlike potansiyelini derecelendiren alt sistem, iii) Meteorolojik Yangın İndeksi Sistemi; yanıcı madde nemine bağlı olarak yanıcı maddelerin tutuşabilirliğini belirleyen ve yangının başlaması durumunda potansiyel yangın yayılma oranı ve yangın şiddeti hakkında bilgi veren alt sistem ve iv) Yangın Davranışı Tahmin Sistemi; yangın davranışını farklı hava halleri, topoğrafya ve yanıcı madde özelliklerine bağlı olarak tahmin etmeye çalışan alt sistemidir. Geliştirilen sistem tasarımı uygulamada kullanılabilecek şekilde hazır hale geldiğinde, orman yangınları ile mücadelede yangın yöneticilerine yangın öncesi, yangınla mücadele ve yangın sonrası planlamalarda önemli katkılar sunacak potansiyeldedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alexander M.E., Stocks B.J., Lawson B.D., (1996), The Canadian forest fire danger rating system, Bombardier Inc., Canadair, Montreal, PQ. ss.6-9.
  2. Baş R., (1965), Türkiye’de Orman yanginlari problemi ve bazi klimatik faktörlerin yangınlara etkileri üzerine araştirmalar, Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara, Türkiye 421ss.
  3. Bilgili E., (1997), Forests and forest fires in Turkey, International Forest Fire News, 17(1), 15-21.
  4. Bilgili E., (1999), The Use of Decision Support Systems in Fire Management Planning, Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Mücadelesi Semineri, 18-22 Mayıs, Fethiye, Muğla.
  5. Bilgili E., Coskuner K.A., (2015), Towards Turkish National Fire Danger Rating System as a Decision Support System, Proceedings 6th International Wildland Fire Conferance, Pyeongchang, South Korea, ss.16-17.
  6. Bilgili E., Sağlam B., (2003), Fire behavior in maquis fuels in Turkey, Forest Ecology and Management, 184(1-3), 201-207.
  7. Bilgili E., Sağlam B., Başkent E.Z., (2001), Yangın amenajmani planlamalarinda yangin tehlike oranlari ve Coğrafi Bilgi Sistemleri, KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi, 4(2), 288-297.
  8. Boer M.M., Sadler R.J., Wittkuhn R.S., McCaw L., Grierson P.F., (2009), Long-term impacts of prescribed burning on regional extent and incidence of wildfires—Evidence from 50 years of active fire management in SW Australian forests, Forest Ecology and Management, 259(1), 132-142.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2020

Gönderilme Tarihi

12 Kasım 2019

Kabul Tarihi

9 Ocak 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Coskuner, K. A., & Bilgili, E. (2020). Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 6(2), 288-303. https://doi.org/10.21324/dacd.645701
AMA
1.Coskuner KA, Bilgili E. Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi. Doğ Afet Çev Derg. 2020;6(2):288-303. doi:10.21324/dacd.645701
Chicago
Coskuner, Kadir Alperen, ve Ertuğrul Bilgili. 2020. “Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 6 (2): 288-303. https://doi.org/10.21324/dacd.645701.
EndNote
Coskuner KA, Bilgili E (01 Temmuz 2020) Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 6 2 288–303.
IEEE
[1]K. A. Coskuner ve E. Bilgili, “Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi”, Doğ Afet Çev Derg, c. 6, sy 2, ss. 288–303, Tem. 2020, doi: 10.21324/dacd.645701.
ISNAD
Coskuner, Kadir Alperen - Bilgili, Ertuğrul. “Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 6/2 (01 Temmuz 2020): 288-303. https://doi.org/10.21324/dacd.645701.
JAMA
1.Coskuner KA, Bilgili E. Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi. Doğ Afet Çev Derg. 2020;6:288–303.
MLA
Coskuner, Kadir Alperen, ve Ertuğrul Bilgili. “Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 6, sy 2, Temmuz 2020, ss. 288-03, doi:10.21324/dacd.645701.
Vancouver
1.Kadir Alperen Coskuner, Ertuğrul Bilgili. Orman Yangın Yönetiminde Etkili Bir Karar Destek Sisteminin Kavramsal Çerçevesi. Doğ Afet Çev Derg. 01 Temmuz 2020;6(2):288-303. doi:10.21324/dacd.645701

Cited By

Creative Commons License
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanlanmıştır.