Türkiye ve Türkmen Türkçesinde Yüklem Üzerine

Bu çalışma, Türkiye Türkçesi ile Türkmen Türkçesinde yüklem ögesinin tanımının ifadesini, yapısal ve işlevsel bakımdan ele alınışını karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlayan bir araştırmadır. Betimleyici ve karşılaştırmalı yöntem temelinde yürütülen çalışma, sınırlı sayıdaki nitelikli kaynağa dayalı olarak yapılandırılmış; yüklem kavramı örnekler aracılığıyla değerlendirilmiştir. Her iki lehçede de yüklem, cümlenin asli ögesi ya da temel ögelerinden biri olarak kabul edilirken, Türkmen Türkçesinde çoğunlukla özneden sonra ele alınmış ve özneye bağlı bir unsur olarak tanımlanmıştır. Türkmen Türkçesinde “habar” terimiyle karşılanan yüklem, biçimsel yapısına göre “sada” (basit) ve “goşma” (birleşik) şeklinde iki ana grupta sınıflandırılır. Bazı kaynaklarda ise “düzümli habar” biçiminde üçüncü bir yapı türü şeklinde sınıflandırıldığı da görülür. Yüzeyde sınırlı gibi görünen bu ayrımlar, kavram düzeyinde önemli farklılıklara işaret eder. Bu yönüyle yüklem, Türk lehçeleri arasında kavram birliğinin sağlanmasında işlev açısından ortak bir zemin sunar