MEKÂNLARIN KULLANICILAR ÜZERİNDE BIRAKTIĞI ETKİ:MERSİN İLİ STARBUCKS KAFE ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışma, mekânların kullanıcılarda yarattığı psikolojik etkiyi belirlemek amacıyla ilgili literatürün taranması ve Mersin ilinin, Yenişehir ilçesinde bulunan 3 adet Starbucks kafenin mimari tasarımları kapsamında iç mekânlarının incelenmesi hedeflenmektedir. Bu bağlamda İzmir, Ankara ve İstanbul gibi metropollerin dışında kentlerde inceleme yapılmadığı belirlenmiş; bu nedenle hem kent dinamiklerini hem de geleneksel yapısını koruyan hem de bugünün mekân kullanımının gözlenmesine de imkân veren Mersin ili araştırma evreni olarak belirlenmiştir. Mersin ilinin seçilmesinde; Mersin’in Yenişehir ilçesinde bulunan 3 Alışveriş merkezi (AVM)’nin Mersin’de açılmış olan ilk AVM’ler arasında yer alması ve 2009 senesi itibariyle bu AVM’lerin Avrupa’daki en iyi AVM seçilmesi bununla birlikte Mersin Forum AVM’nin Uluslararası Gayrimenkul Perakende Konseyi(İnternational Real Estate Council (MAPIC EG) ve Uluslararası Alışveriş Merkezleri Konseyi(İnternational Council of Shopping Centers (ICSC) ödüllerini alması ve Mersin ili için büyük önem taşıması etkili olmuştur.Araştırma Mersin ilinde sayıları günden güne artmakta olan Starbucks kafelerinin iç mekânlarında gerçekleştirilmiştir. Kullanıcıların bu kafeleri tercih etme nedenlerini belirleyebilmek için anket çalışması yapılmıştır. Anketten elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada genel tarama modellerinden betimsel nitelikte ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İlgili literatür taraması esnasında Starbucks kafelerin en yoğun tüketici grubunun üniversite öğrencileri ve gençler olduğu bilgisine ulaşılmış olmasına rağmen, Mersin ilinde gerçekleştirilen alan çalışmasında bu bilgidoğrulanamamıştır. Bu çalışma “Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx Xxxxxxxxx Xxxx: Xxxxxx Xxx Xxxxxxxxx Xxxx Xxxxxx Xxxxxxxxx Xxxxxx Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx “isimli tezden üretilmiştir Sonuç olarak kullanıcıların Starbucks kafeyi seçmesinde psikolojik unsurlarla birlikte iç mekân tasarımının ve marka imajının etkili olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Mekân
• mimari
• tasarım
• Starbucks
• imaj
• THE EFFECT OF PLACES ON USERS: THE EXAMPLE OF STARBUCKS CAFE İN MERSİN
• Interior space
• Interior design
• Spatial image
• Architectural image

IMPACT OF PLACES ON USERS: EXAMINATION OF ARCHİTECTURAL THROUGH THE EXAMPLE OF STARBUCKS CAFE İN MERSİN

Öz

This study, it is aimed to scan the relevant literature and examine the interiors of 3 Starbucks cafes in the Yenişehir district of Mersin province within the scope of architectural designs in order to determine the psychological effect of spaces on users. In this context, it has been determined that no examination has been carried out in cities other than metropolises such as İzmir, Ankara and Istanbul; For this reason, Mersin province, which preserves both the urban dynamics and its traditional structure, and allows the use of today's space to be observed, has been determined as the research universe. In the selection of Mersin province; The fact that 3 shopping malls (AVMs) in the Yenişehir district of Mersin are among the first shopping malls opened in Mersin and these shopping malls were selected as the best shopping malls in Europe as of 2009. The fact that it received the Retail Council (International Real Estate Council (MAPIC EG) and International Council of Shopping Centers (ICSC) awards and was of great importance for the province of Mersin) was influential. The research was carried out in the interiors of Starbucks cafes, the number of which is increasing day by day in Mersin. A survey study was conducted to determine the reasons why users prefer these cafes. The data obtained from the questionnaire were analyzed using the SPSS 22.0 package program. Descriptive relational survey model, one of the general survey models, was used in the study. Although it was learned that the most intense consumer group of Starbucks cafes were university students and young people during the relevant literature review, this information could not be confirmed in the field study conducted in Mersin. This study was produced from the thesis titled "Xxx Xxxxxx xx Xxxxxx xx Xxxxx: Xx Xxxxxxxxxxxxx xx Xxxxxxxxxxxxx Xxxxxx xx xxx Xxxxxxx xx Xxxxxxxxx Xxxx xx Xxxxxx". As a result, it has been determined that the interior design and brand image, along with the psychological factors, are effective in the users' choice of Starbucks cafe.

Anahtar Kelimeler

• Interior space
• Interior design
• Spatial image
• Architectural image

Kaynakça

1. Alp, F. A. (1993). Mekân düzenlenmesi ile davranışlar arasındaki ilişkiler açısından tiyatro binalarında kullanıcıya ait Mekânların irdelenmesi.
2. Altan, İ. (1993). Mimarlıkta mekan kavramı. Psikoloji Çalışmaları Dergisi (19), 75-88.
3. Altan, İ. (2015). Mimarlıkta Mekân Kavramı, Ofis 2005 Yayın Evi, İstanbul.
4. Aydınlı, S. (1986). Mekânsal Değerlendirmede Algısal Yargılara Dayalı Bir Model, Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
5. Aytem, N. M. (2005). Mimari mekânda renk, form ve doku değişkenlerinin algılanması (Doctoral dissertation, Fen Bilimleri Enstitüsü).
6. Bajmaku, A. (2014). Kahve kültürü ve kahvehane Mekânlarının sosyo kültürel ve politik yaklaşımlar ile popüler kültür çerçevesinde değerlendirilmesi: Kosova örneği.
7. Başkaya, A., Pınar, D. İ., Aybar, U., & Karakaşlı, M. (2003). Mekansal imaj üzerine bir deneme: gazi üniversitesi mühendislik fakültesi eğitim bloğu giriş holü. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi, 18(2).
8. Bearden, W. O. (1979. Determinant attributes of store patronage-downtown versus outlying shopping centers. Journal of Retailing, 53 (2): 15.

9. Bozdayı, M. A. (1996). İç mekan tasarımında kavram ve imaj. Ankara. https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11421/1022/ 113616.pdf?sequence=1 adresinden alındı Büyükçelen, Ç. (2007). Algı yanılsamalarının mekan tasarımına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi.
10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
11. Callebat, L. (2003). La notion D'auctoritas dans Le de architectura de vitruve.
12. Çelik, A. (2021). Tarihi Yapılarda Yeni Eklerin Yapı ve Doku ile İlişkisinin Tasarım Kavramları Açısından İrdelenmesi (Doctoral dissertation, Necmettin Erbakan University (Turkey)).
13. Çukur, D. (2011). Erken çocukluk döneminde görsel algı gelişimine uygun 25 mekan tasarımı. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 24(24), 25-36.
14. Demirkaya, H. (1999). Mekân Kavramının Tarihsel Süreç içindeki İncelenmesi ve Günümüzde Mekân Anlayışı, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
15. Doyle, P., & Fenwick, I. (1974). How store image affects shopping habits in grocery chains. Journal of Retailing, 50(4), 39-52.
16. Fraenkel, R. J., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill.
17. Göler, S. (2009). Biçim, renk, malzeme, doku ve ışığın mekan algısına etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Mimar Sinan Üniversitesi.
18. Gürer, L. (1970). Temel Dizaynda Görsel Algı, İstanbul: Cağaloğlu Kitabevi
19. Hasol, D. (1990). Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü, İstanbul, Yapı Endüstri Merkezi Yayınları.
20. Hopkins, K. D., & Weeks, D. L. (1990). Tests for normality and measures of skewness and kurtosis: their place in research reporting. Educational and Psychological Measurement, 50(4), 717-729.
21. Joedicke, J. (1985). Raum und Form in der Architektur = Space and Form in Architecture, Karl Krämer Verlag, Stuttgart, Germany.
22. Kahvecioğlu, H. (1998). Mimarlıkta imaj: mekansal imajın oluşumu ve yapısı üzerine bir model . Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi.
23. Kandinsky, W. (2012). Concerning the spiritual in art. Courier Corporation.
24. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
25. Kuban, D. (2006). Mimarlık Kavramları, Yem Yayınları, İstanbul.
26. Lindquist, J. D. (1974). Meaning of Image; A Survey of Empirical and Hypothetical Evidence, Journal of Retailing (50) 29.
27. Lynch, K. (2010). Kent imgesi. (İ. Başaran, Çev.) Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
28. Martineau, P. (1958). The Personality of the Retail Store, Harvard Business Review, (36) 76.
29. Mitchell, W. J. (2013). Iconology: ımage, text, ideology. University of Chicago Press.
30. Onat, E. (1995). Mimarlık Form ve Geometri, İstanbul: Yem Yayınları
31. Pallasmaa, J. (2005). The Eyes of the Skin. John Wiley & SonsLtd, s.41
32. Piaget, J. (1968). The construction of reality in the child, Routledge and Kegan Paul.
33. Roto, V. (2007). User experience from product creation perspective. Towards a UX Manifesto , 31.
34. Schultz, H. (2011). Onward, İstanbul: Optimist Yayınları.
35. Solak, S. S. G. (2017). Mekân-Kimlik Etkileşimi: Kavramsal ve Kuramsal Bir Bakış Space-Identity Interaction: a
36. Conceptual and Theoretical Overview. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 13-37.
37. Tokol, H. T. (2014). Konutlarda Çatının İç Mimariye ve Mekan Tasarımına Yansıması ve Çatı Katı Örneği.
38. Vitruvius, (2021). Mimarlık Üzerine, Çev. Çiğdem Dürüşken, Alfa Yayıncılık.
39. Wittkower, R. (1971). Architectural principles in the age of humanism. W.W. Norton & Company.
40. Wölfflin, H. (2018). Rönesans ve barok. Janus Yayıncılık.
41. Wright, F. L., & Peter, J. (1998). Frank Lloyd Wright. Sussex Publications.
42. Yazıcı, İ. (1997). Kitle İletişiminde İmaj Kuramsal Bir Yaklaşım. Bilim Yayınları: İstanbul.
43. Yılmaz, Ö. (2004). Mimari mekanda görsel algı ve manipülasyon ilişkilerinin irdelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.
44. Zevi, B. (1959). Apprendre a Voir l'architecture. Les Editions de Minuit.