Spor Bilimlerinde Öğrenim Gören Lisans Öğrencilerinin Spora Bağlılık Düzeyleri ve Akademik Başarılarının İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı spor bilimlerinde lisans eğitimi gören ve farklı düzeylerde çeşitli spor branşları ile ilgilenen öğrencilerin spora bağlılık düzeyleri ve akademik başarılarını etkileyen durumların incelenmesidir. Çalışmanın temelinde öğrencilerin spor yapıp yapmama durumları, yaptıkları spor çeşidi, spor yapma yılları, sporda başarı durumları ve spora bağlılık düzeyleri (SBD) ile akademik başarıları incelenerek sporun akademik başarıya katkısının ne düzeyde olduğu değerlendirmeye çalışılmıştır. Çalışmaya Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adnan Menderes Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi ve Trakya Üniversitesi öğrencileri katılmıştır. Çalışma grubu olarak spor bilimleri fakültelerinin farklı bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerden yaşları 18-29 olan 125 kadın ve 202 erkek toplamda 327 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Kayran, Bardakçı ve Caz (2020) tarafından geliştirilen Spora Bağlılık Ölçeği (SBÖ) kullanılmıştır. Akademik Başarı durumları, öğrencilerin ağırlıklı genel not ortalamaları 4lük sistemde 3 gruba alınarak değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirme aşamasında SPSS 18,0 paket programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiklere ait aritmetik ortalama (X̄), standart sapma (SS), frekans (N) ve yüzde (%) değerleri verilmiştir. Verilerin normal ve homojen dağılım gösterip göstermediği incelenmiş, basıklık çarpıklık değerlerine bakılarak uygun parametrik testler uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre İkili gruplar karşılaştırmalarında cinsiyet değişkeni SBD puanlarında ve lisanslı spor yapma durumu değişkeninde SBD puanlarında istatistiki açıdan anlamlı fark görülmektedir. Öğrenim görülen bölüm değişkenine göre veriler incelendiğinde SBD puanlarında istatistiki açıdan anlamlı fark görülmektedir. Yapılan spor branşı değişkenine göre veriler incelendiğinde sadece SBD puanlarında istatistiki açıdan anlamlı fark görülmektedir. Sonuç olarak, cinsiyetlere göre SBD ve akademik başarı arasında bir ilişki tespit edilmiştir. Lisanslı spor yapma durumu ile SBD ve akademik başarı arasında bir ilişki tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Spora Bağlılık
• Akademik Başarı
• Öğrenci
• Spor

Investigation of Sports Commitment Levels and Academic Achievements of Undergraduate Students Studying in Sports Sciences

Öz

The aim of this study is to examine the levels of commitment to sports and the conditions that affect academic success of students who have undergraduate education in sports sciences and are interested in various sports branches at different levels. On the basis of the study, it was tried to evaluate the contribution of sports to academic success by examining whether the students did sports or not, the type of sports they did, the years of doing sports, their success in sports and their level of commitment to sports (SCL). Çanakkale Onsekiz Mart University, Istanbul University-Cerrahpaşa, Adnan Menderes University, Selçuk University, Sakarya University of Applied Sciences and Trakya University students participated in the study. As the study group, a total of 327 students, 125 females and 202 males, aged 18-29, studying in different departments of sports sciences faculties, participated voluntarily. In the study, the Sports Engagement Scale (SES) developed by Kayran, Bardakçı, and Caz (2020) was used as a data collection tool. Academic achievement statuses were evaluated by taking the weighted grade point averages of the students into 3 groups in a 4-point system. SPSS 18.0 package program was used in the evaluation phase of the data. The arithmetic mean (X̄), standard deviation (SD), frequency (N) and percent (%) values of descriptive statistics are given. It was examined whether the data showed normal and homogeneous distribution, and appropriate parametric tests were applied by looking at the kurtosis and skewness values. According to the findings of the study, a statistically significant difference is observed in the SBD scores of the gender variable and in the SBD scores of the licensed sporting status variable in the comparisons of the paired groups. When the data are analyzed according to the department of education variable, a statistically significant difference is observed in the SBD scores. When the data is analyzed according to the sport branch variable, there is a statistically significant difference only in SBD scores. As a result, a relationship was found between SBD and academic achievement by gender. A relationship was found between the status of doing licensed sports and SBD and academic success.

Anahtar Kelimeler

• Commitment to sport
• Academic success
• Student
• Sport

Kaynakça

1. Aykora, E. & Dönmez, E. (2017). Kadın Voleybolcularda Tabata Protokolüne Göre Uygulanan Pliometrik Egzersizlerin Kuvvet Parametrelerine Etkisi, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 71-84. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/bitlissos/issue/28858/306989
2. Álvarez M.S., Balaguer I, Castillo I, Duda J.L. (2009). Coach autonomy support and quality of the sport engagement scale: an adaptation of the utrecht work engagement Scale (uwes) for The Sports environment sport engagement in young soccer players. The Spanish Journal of Psychology, 12(1), 138-148.
3. Bora, M. V. Cengiz, R., (2016). The Effect of Communication between Student Athletes and Physical Education Teachers on Competition Success and Motivation, SHS Web of Conference, 31, 010116.
4. Byun S, Ruffini C, Mills J.E., Douglas A.C., Niang M, Stepchenkova S, Lee S.K., Loutfı J, Lee J.K., Atallah M, Blanton M. (2009). Internet addiction: Metasynthesis of 1996-2006 quantitative research. Cyberpsychology & Behavior, 12(2), 203-207.
5. Cüceloğlu, D. (1992). İnsan ve Davranışı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
6. Feldman, A. F., ve Matjasko, J. L. (2007). Profiles and portfolios of adolescent school-based extracurricular activity participation. Journal of Adolescence, 30, 313–332.
7. Finn, J. D. (1989). Withdrawing from school. Review of Educational Research, 59, 117–142.
8. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (10a ed.) Boston: Pearson

9. Güllü, S. ve Çiftçi, E.G. (2016). Spor merkezlerine üye olan bireylerin yaşam kalitesinin incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(3), 1251-1265.
10. Gill D.L., Gross J.B., Huddleston S. (1985). Participation motivation in youth sports. International Journal of Sport Psychology. (14): 1–14.
11. Hodge K, Lonsdale C, Jackson S.A. (2009). Athlete Engagement in Elite Sport: An Exploratory Investigation of Antecedents and Consequences. The Sport Psychologist, 23, 186-202.
12. Kan A, Akbaş A (2005): Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 227-237.
13. Kayhan, R, Bardakçı, S, Caz, Ç. (2020). Spora Bağlılık Ölçeği’ni Türkçe’ye Uyarlama Çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9 (3), 2905-2922.
14. Kelecek S, Kara F.M., Aşçı F.H. (2017). Sporcu bağlılık ölçeğı̇”nı̇n geçerlı̇k ve güvenı̇rlı̇k çalışması. Spormetre, 16(3), 39-47. DOI: 10.1501/Sporm_0000000374
15. Kelecek, S., Koruç, Z. (2018). Futbolcularin Güdüsel Yönelim Ve Spora Bağlilik Düzeylerinin Sporcu Tükenmişliğini Belirlemedeki Rolü. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi-BÜSBİD, 3(2).
16. Koç, N. (1981). Liselerde Öğrencilerin Akademik Başarılarının Değerlendirilmesi Uygulamalarının Etkililiğine İlişkin Bir Araştırma. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim (Bilimleri) Fakültesi Yayınları.
17. Koç Ş. (1994). Spor Psikolojisine Giriş. İzmir: Saray Medikal Yayıncılık.
18. Kwak, L., Kremers, S.P., Bergman, P., Ruiz, J.R., Rizzo, N.S., ve Sjostrom, M. (2009). Association between physicalactivity, fitness and academic achievement. Journal of pediatrics, 155:914-918.
19. Lonsdale, C., Hodge, K., Jackson, S.A. (2007). Athlete Engagement: II. Development and Initial Validation of The Athlete Engagement Questionnaire. International Journal of Sport Psychology, 38, 471-492. Odacı, H. (1996). Üniversite öğrencilerinin akademik başarılarına etki eden faktörler. Milli Eğitim Eğitim Sanat ve Kültür Dergisi, 132, 72-75.
20. Önal, L., Yılmaz, H.H., Kaldırımcı, M. ve Ağduman, F. (2017). Atatürk Üniversitesi öğrencilerinin spora karşı tutumları ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 26-34.
21. Özbezek, B. D. ve Paksoy, M. (2018). Liderlik etme motivasyonu üzerine kuramsal bir araştırma. Social Mentality And Researcher Thinkers Journal. 4(14), 1276-1288.
22. Özkara, A.B., Kalkavan, A. ve Çavdar, S. (2015). Spor bilimleri alanında eğitim alan üniversite öğrencilerinin yaşam doyum düzeylerinin araştırılması. International Journal of Science Culture And Sport. Special Issue 3, 336-346.
23. Shaffer H.J., Hall M.N., Bilt J.V. (2000). Computer addiction: A critical consideration. American Journal of Orthopsychiatry, 70(2), 162- 168.
24. Scanlan, T. K., Carpenter, P. J., Simons, J. P., Schmidt, G. W. and Keeler, B. (1993). An introduction to the sport commitment model. Journal of Sport and Exercise Psychology. 15(1), 1-15.
25. Stearns, E., ve Glennie, E. J. (2010). Opportunities to participate: Extracurricular activities’ distribution across and academic correlates in high schools. Social Science Research, 39(2), 296–309.
26. Singh, A. S., Saliasi, E., Van Den Berg, V., Uijtdewilligen, L., De Groot, R. H. M., Jolles, J. ve Chinapaw, M. J. M. (2019). Effects of physical activity interventions on cognitive and academic performance in children and adolescents: A novel combination of a systematic review and recommendations from an expert panel. British Journal of Sports Medicine, 53(10), 640-647.
27. Soner, O. (1995). Aile Uyumu Öğrenci Özgüveni ve Öğrenim Başarı Arasındaki İlişkiler, (Doktora Tezi), İstanbul: MÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü.
28. Sücüllü, U. (2019) Spora Bağlılık Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması ve Spora Bağlılık Ölçeğinin Güvenirlik Çalşıması (Yüksek Lisans Tezi) Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Denizli.
29. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5th Ed.). Boston: Allyn And Bacon.
30. Tutar, H. (2016). Örgütsel davranış (örgüt teorileri ve çağdaş yaklaşımlar açısından). Ankara: Detay Yayıncılık, 224-232.
31. Türkmen, M., Abdurahimoğlu, Y.,Varol, S. ve Gökdağ, M. (2016). İslami İlimler Fakültesi Öğrencilerinin Spora Yönelik Tutumlarının İncelenmesi (Bartın Üniversitesi Örneği). International Journal of Contemporary Educational Studies, 2(1), 48-59.
32. Yıldırım, M. (2015). Üniversite öğrencilerinin spora dayalı fiziksel aktivitelere katılımları ve yaşam kalitelerinin akademik başarı ve sosyalleşme üzerine etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
33. Yıldız, A.B., Arı, Ç. ve Yılmaz, B. (2017). Üniversite öğrencilerinin spora yönelik tutumlarının incelenmesi (Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi örneği). Muş Alparslan Üniversitesi Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 35-45.
34. Yılmaz V. (2002). Çocuk Sporlarında Katılım Motivasyonu, Çocuklar Spora Neden Katılırlar?. Atletizm Bilim ve Spor Dergisi, 2, 26-38.
35. Wann, L. D. (1997). Sport psychology. Upper Saddle River: Prentice Hall, Inc