Üniversite Öğrencilerinin Spora Katılım Davranışları İle Depresyon, Anksiyete Ve Stres Düzeyleri Arasındaki İlişki

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 1, 1 - 14, 03.07.2025

Çağatay Dereceli , Ebru Dereceli , Nisanur Canikli Temel , Fetullah Kaşka

https://izlik.org/JA78NX29JD

Öz

Bu çalışma Üniversite Öğrencilerinin Spora Katılım Davranışları İle Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya Ege bölgesindeki bir devlet üniversitesinin Spor Bilimleri Fakültesinde eğitim gören öğrenciler katılmıştır. Katılımcılara dijital yöntemler kullanılarak oluşturulan anket formları ulaştırılmış ve 250 anket formu değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde kişisel bilgiler formu, ikinci bölümünde Lovibond (1995) tarafından geliştirilen Yılmaz vd., (2017) tarafından Türkçe‘ye uyarlanan “Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği” üçüncü bölümünde ise Oyar vd., (2001) tarafından Türk popülasyonuna uyarlaması yapılan “Spora Katılım Güdüsü Ölçeği” kullanılmıştır. Katılımcıların yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi ve fiziksel aktivite düzeyi gibi demografik özellikleri incelenmiştir. En yüksek oranlar sırasıyla 21-23 yaş aralığı, kadın katılımcılar, 2. sınıf öğrencileri ve orta düzeyde fiziksel aktiviteye sahip katılımcılar olarak belirlenmiştir. İstatistiksel açıdan, frekans analizi, güvenirlik katsayısı hesaplamaları spearman korelasyon analizi, Kruskal Wallis H Testi ve Man Witney U testi analizi yapılmıştır. Analiz yapılırken %95 güven aralığına göre analiz yapılmıştır. Özellikle depresyon, anksiyete ve stres ile diğer motivasyon boyutları arasında düşük düzeyde anlamlı ve pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Spora katılım motivasyonları ile yaş, sınıf düzeyi ve fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişkiler Kruskal-Wallis H testi ile incelenmiştir. Bazı boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile cinsiyet arasındaki ilişki Man Whitney U testi ile incelenmiştir. Cinsiyet bazında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuç olarak, katılımcıların spora katılım motivasyonları ile yaş, sınıf düzeyi, fiziksel aktivite düzeyi ve cinsiyet gibi demografik değişkenler arasında çeşitli ilişkiler bulunmuştur. Ancak, bazı boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu bulgular, spor psikolojisi ve sağlığı alanında daha fazla araştırmanın yapılmasını teşvik edecektir.

Anahtar Kelimeler

Anksiyete , Depresyon , Spora Katılım , Stres

Kaynakça

• Akyayla, H.İ., Gönkek, P. ve Unutmaz, V. (2024). Lise Öğreniminin Öğrenilen Aktivitelere Katılımını Engelleyen Faktörlerin Çeşitlilere Göre İncelenmesi. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 44-58.
• Aydın, M., Karacan, R., Pehlivan, A., Albayrak Kuruoğlu, M.Y., Et Al. (2024). Goalball Sporcularında Spora Katılım Motivasyonunun Değerlendirilmesi. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 3-15.
• Babaoğlu, Üt., ve Özdenk, S. (2017). Algılanan Stres İle Gastrointestinal Semptom Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Tanımlayıcı Araştırma. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 3, 138-145.
• Baltaş, A. ve Baltaş, Z. (2002). Stres Ve Başa Çıkma Yolları. İstanbul: Remzi Kitapevi.
• Beiter, R., Nash, R., Mccrady, M., Rhoades, D., Linscomb, M., Clarahan, M., & Sammut, S. (2015). The Prevalence And Correlates Of Depression, Anxiety, And Stress İn A College Student Sample. Journal Of Affective Disorders, 173, 90-96.
• Bozdağ, B. ve Özbek, S. (2020). Lise Öğrencilerinin Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonlarının İncelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 395-406.
• Cicioğlu, H. İ., Demir, G. T., Bulğay, C. & Çetin, E. (2019). Elit Düzeyde Sporcular İle Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Egzersiz Bağımlılığı Düzeyleri. Bağımlılık Dergisi, 20(1), 12-20.
• Cüceloğlu, D. (2005). 'Mış' Gibi Yaşamlar. Remzi Kitabevi.
• Çeker, A., Çekin, R. ve Ziyagil, Ma. (2013). Farklı Yaş Dağılımındaki Kadın Ve Düzenli Fiziksel Aktiviteye Katılımının Değişim Basamakları. Cbü Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 8 (1), 11-20.
• Dereceli, E., Dokuzoğlu, G., & Dereceli, Ç. (2023). Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Fiziksel Aktivitelerden Keyif Alma Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından Değerlendirilmesi. Research in Sport Education And Sciences, 25(2), 40-44.
• Doğan, O., Doğan, S., Çorapçıoğlu, A., ve Çelik, G. (1994). Üniversite Öğrencilerinde Depresyon Yaygınlığı Ve Bazı Değişkenlerle İlişkisi. C.Ü. Tıp Fak. Dergisi, 16(2):148- 151.
• Gill, D.L., & Deeter, T.E. (1988). Development Of The Sport Orientation Questionnaire. Research Quarterly For Exercise And Sport, 59(3), 191-202.
• Gill, D.L., Gross, J.B., & Huddleston, S. (1983). Participation Motivation İn Young Sports. International Journal Of Sport Psychology, 14(1), 1-14.
• Gökbulut, B. ve Bilen, H. (2024). Üniversitenin Sosyal Medya Bağımlılığı İle Depresyon, Anksiyete Ve Stres Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yükseköğretim Ve Bilim Dergisi, 14(1), 66-75. Https://Doi.Org/10.5961/Higheredusci.1326038
• Hancıoğlu, Agdy. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Algıladıkları Stres Düzeyleri İle Stresle Başa Çıkma Tarzları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yönetim Ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi. 15(1), 130-149.
• Hazar, Z., Tekkurşun Demir, G., Namlı, S., Türkeli, A. (2017). Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Oyun Bağımlılığı Ve Fiziksel Aktivite Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(3), 320-332.
• Kalkavan, A., Terzi, E. & Kayhan, R. (2021). Türkiye Olimpik Hazırlık Merkezlerinde Çalışma Yapan Sporcuların Egzersiz Bağımlılığı Düzeylerinin Araştırılması. Spor Eğitim Dergisi, 5(2), 25-35.
• Kapucı, Ö. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Depresyon Ve Anksiyete Düzeylerinin İnternet Kullanım Amaçları Ve Akademik Başarı Açısından İncelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Kaya Altun, Y. (2024). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Fiziksel Aktivitelere Katılım Motivasyonları İle Sosyal Medya Bağımlılığı Arasındaki İlişki (Master's Thesis, Sağlık Bilimleri Enstitüsü).
• Kesler, E. (2020). Elit Güreşçilerde Bilinçli Farkındalık, Sürekli Optimal Performans Duygu Durumu, Spora Katılım Motivasyonu Ve Stres Düzeylerinin İncelenmesi (Master's Thesis, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi).
• Lo, R. (2002). A Longitudinal Study Of Perceived Level Of Stress, Coping And Selfesteem Of Undergraduate Nursing Students: An Australian Case Study, Journal Of Advanced Nursing. 39(2), 119-126.
• Lovibond, S.H. (1995). Manual For The Depression Anxiety Stress Scales. Sydney Psychology Foundation, 1(1).
• Oyar, Z.B., Aşçı, H.F., Çelebi, M., & Mülazımoğlu, Ö. (2001). Spora Katılım Güdüsü Ölçeği’nin Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 12(2), 21-23.
• Parlak, N. (2023). Amatör Futbolcularda Zihinsel Antrenmanın Zihinsel Dayanıklılığa Etkisinin İncelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 83-100.
• Savcı, M., ve Aysan, F. (2014). Üniversite Öğrencilerinde Algılanan Stres Düzeyi İle Stresle Başa Çıkma Stratejileri Arasındaki İlişki. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 3, 44-56.
• Sümer, A.S. (2008). Farklı Öz-Anlayış (Self-Compassion) Düzeylerine Sahip Üniversite Öğrencilerinde Depresyon Anksiyete Ve Stresin Değerlendirilmesi.
• Şahin, E., Fulya, T., & Hamamcı, Z. (2022). Covid-19 Pandemi Sürecinde Depresyon, Anksiyete Ve Stres İle Başa Çıkma Tutumlarının Sosyal Medya Bağımlılığıyla İlişkisi. Erciyes İletişim Dergisi, 9(1), 165-186.
• Şimşek, B., Soykan, O., & Kartal, A. (2024). Spor Bilimleri Öğrencilerinin Depresyon, Anksiyete Ve Stres Düzeylerinin Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 106-131.
• Şirin, E.F. (2008). Futbolcu Kızların (12-15 Yaş) Spora Katılım Motivasyonlarının Belirlenmesi. Spormetre Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, Vı (1), S.1-7.
• Taşdemir, Dş., ve Demirkan, E. (2022). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinde Algılanan Stresin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Sağlamlık. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi. 3(2), 123-132.
• Tayşi, B.N., Azizoğlu, F., Perçinel, S., Hasan, S.H. (1994). 1992-1993 Öğrenim Yılı İntern Doktorlarında Beck Depresyon Envanterine Göre Depresyon Prevalansı. Toplum Ve Hekim; 59:68-74.
• Tekin, G., Amman, M.T., Tekin, A. (2009). Serbest Zamanlarda Yapılan Fiziksel Egzersizin Üniversite Öğrencilerinin Depresyon Ve Atılganlık Düzeylerine Etkisi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi [Bağlantıda]. 6:2. Erişim: Http://www.insanbilimleri.com
• Tekkurşun Demir, G. ve İlhan, El. (2019). Spora Katılım Motivasyonu: Görme Engelli Sporcular Üzerine Bir Araştırma. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 157-170.
• Tunç, A.Y., ve Yapıcı, G. (2019). Bir Tıp Fakültesindeki Öğrencilerin Depresyon, Anksiyete Ve Stres Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Turkish Journal Of Public Health. 17(2), 153-168.
• Yalçın, İ., Turğut, M., Gacar, A., & Çalık, F. (2017). Beden Eğitimi Ve Spor Yüksekokulu’nda Öğrenim Gören Kadın Sporcuların Spora Katılım Motivasyonlarının Bazı Değişkenlere Göre Araştırılması. Uluslararası Kültürel Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(Special Issue 2), 201-210.
• Yılmaz, N., ve Yanık, M. (2024). Lise Öğrencilerinin Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonu Ve Katılım Engellerinin İncelenmesi. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi. 18(2), 274-286. Doi: 10.61962/Bsd.1473989
• Yılmaz, Ö., Boz, H., & Arslan, A. (2017). Depresyon Anksiyete Stres Ölçeğinin (Dass 21) Türkçe Kısa Formunun Geçerlilikgüvenilirlik Çalışması. Education, 2(2), 78-91.