Fiziksel Aktiviteye Katılımda Algılanan Engeller ile Fiziksel Aktiviteye Tutum Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılımında algıladıkları engeller ile fiziksel aktiviteye yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide cinsiyet ile egzersiz sıklığının düzenleyici rolünü belirlemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 389 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, “Fiziksel Aktiviteye Katılımda Algılanan Engeller Ölçeği” ve “Çocuk ve Gençlerde Fiziksel Aktivite Tutum Ölçeği”nin üniversite öğrencilerine uyarlanan formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi, çoklu regresyon ve Jamovi MedMod modülü ile düzenleyici (moderasyon) analizi kullanılmıştır. Bulgular, fiziksel aktivitede algılanan engellerin, fiziksel aktiviteye yönelik olumlu tutumu negatif, olumsuz tutumu ise pozitif ve anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir. Vücut imajı/fiziksel-sosyal anksiyete, yorgunluk/tembellik ve çevre/tesisler boyutlarının, tutum üzerinde anlamlı yordayıcılar olduğu bulunmuştur. Cinsiyetin, algılanan engeller ile olumsuz tutum arasındaki ilişkide düzenleyici etkisinin anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Buna karşın, haftalık egzersiz sıklığının bu ilişkide anlamlı bir düzenleyici rol üstlendiği ve egzersiz sıklığı arttıkça algılanan engellerin olumsuz tutum üzerindeki etkisinin zayıfladığı görülmüştür. Sonuç olarak, fiziksel aktiviteye yönelik tutumların geliştirilmesinde psikososyal engellerin azaltılmasına ve egzersiz sıklığının artırılmasına yönelik bireyselleştirilmiş müdahalelerin önem taşıdığı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Browne, M. W., and Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In: Bollen KA, Long, JS, editors. Testing Structural Equation Models. Newbury Park, CA: Sage Publications, s. 136–62.
- Brownson, R. C., Baker, E. A., Housemann, R. A., Brennan, L. K., and Bacak, S. J. (2001). Environmental and policy determinants of physical activity in the United States. American Journal of Public Health, 91(12), 1995-2003.
- Carlin, A., Perchoux, C., Puggina, A., Aleksovska, K., Buck, C., Burns, C., and Boccia, S. (2017). A life course examination of the physical environmental determinants of physical activity behaviour: a “Determinants of Diet and Physical Activity” (DEDIPAC) umbrella systematic literature review. PloS One, 12(8), 1-26.
- Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli SPSS Ve LİSREL Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
- Dunlop, P. M. (2006). Active Employees! Exploring The Relationship Between Job Characteristics, Perceived Constraints And Participation in Leisure-Time Physical Activity (Master's Thesis, The University Of North Carolina At Chapel Hill).
- Fraenkel, J. L., Wallen, N. E., and Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). McGraw Hill: New York.
- Gómez-López, M., Gallegos, A. G., and Extremera, A. B. (2010). Perceived barriers by university students in the practice of physical activities. Journal of Sports Science and Medicine, 9(3), 374.
- Guthold, R., Stevens, G. A., Riley, L. M., & Bull, F. C. (2018). Worldwide trends in insufficient physical activity from 2001 to 2016: a pooled analysis of 358 population-based surveys with 1· 9 million participants. The lancet global health, 6(10), e1077-e1086.
- Heesch, K. C., and Mâsse, L. C. (2004). Lack of time for physical activity: perception or reality for African American and Hispanic women? Women & Health, 39(3), 45-62.
- Işıkgöz, E., Esentaş, M., ve Şahin, H. M. (2018). Beden eğitimi ve spor alanında öğrenim gören öğrencilerin fiziksel aktivite mekân seçimini ve fiziksel aktiviteye katılımını etkileyen faktörlerin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 21-32.
- Ji, Y., Herriges, J. A., and Kling, C. L. (2016). Modeling recreation demand when the access point is unknown. American Journal of Agricultural Economics, 98(3), 860-880.
- Juniu, S. (2000). Downshifting: Regaining the essence of leisure. Journal of Leisure Research, 32(1), 69-73.
- Koçak, F. (2017). Leisure constraints and facilitators: Perspectives from Turkey. European Journal of Physical Education and Sport Science, 3(10), 32-48.
- Kolbaşı, E. N., Van Der Veer, P., and Birinci, T. (2023). The validity and reliability of the turkish version of self-perceived barriers for physical activity questionnaire. Evaluation & the Health Professions, 01632787231182681.
- Kline, R. B. (2016). Principle and Practice of Structural Equation Modelling (4. Ed.). New York, NY: The Guilford Press.
- Masmanidis, T., Gargalianos, D., and Kosta, G. (2009). Perceived constraints of Greek university students’ participation in campus recreational sport programs. Recreational Sports Journal, 33, 150-166.
- Orhan, B. E., Karadağ, B., Astuti, Y., and Aydın, Y. (2024). The relationship between enjoyment of physical activity and perceived barriers to participating in physical activity. International Journal of Human Movement and Sports Sciences, 12(3), 471-482.
- Pearson, Q. M. (2008). Role overload, job satisfaction, leisure satisfaction, and psychological health among employed women. Journal of Counseling and Development, 86, 57.
- Rebar, A. L., Gardner, B., and Verplanken, B. (2020). Habit in exercise behavior. In Handbook of Sport Psychology (s. 986-998).
- Robinson, A., and Lewis, V. (2016). Social physique anxiety: an exploration of influence on sporting confidence and participation. Journal of Applied Biobehavioral Research, 21(1), 46-59.
- Rosselli, M., Ermini, E., Tosi, B., Boddi, M., Stefani, L., Toncelli, L., and Modesti, P. A. (2020). Gender differences in barriers to physical activity among adolescents. Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, 30(9), 1582-1589.
- Sabiston, C. M., Pila, E. V., Vani, M., and Thogersen-Ntoumani, C. (2019). Body image, physical activity, and sport: A scoping review. Psychology of Sport and Exercise, 42, 48-57.
- Sallis, J. F., and Owen, N. (1998). Physical activity and behavioral medicine. SAGE Publications.
- Seçer, İ. (2015). SPSS ve LİSREL İle Pratik Veri Analizi: Analiz ve Raporlaştırma. Anı Yayıncılık: Ankara.
- Simonton, K., Mercier, K., Centeio, E., Barcelona, J., Phillips, S. and Garn, A. C. (2021). Development of Youth Physical Activity Attitude Scale (YPAAS) for elementary and middle school students. Measurement in Physical Education and Exercise Science, 25(2), 110-126.
- Sørensen, M., and Gill, D. L. (2008). Perceived barriers to physical activity across Norwegian adult age groups, gender and stages of change. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 18(5), 651-663.
- Tabachnick, B. G., and Fidell, L. S. (2007). Using Multivariate Statistics (5th ed.). Pearson Education, Allyn & Bacon, Inc.
- Tappe, K., Tarves, E., Oltarzewski, J., and Frum, D. (2013). Habit formation among regular exercisers at fitness centers: An exploratory study. Journal of Physical Activity and Health, 10(4), 607-613.
- Teixeira, P. J., Carraça, E. V., Markland, D., Silva, M. N., & Ryan, R. M. (2012). Exercise, physical activity, and self-determination theory: a systematic review. International journal of behavioral nutrition and physical activity, 9(1), 78.
- Uyhan, O., Tabak, E. Y., Devrilmez, M., Devrilmez, E., ve Özer, Ö. (2023). Çocuk ve gençlerde fiziksel aktivite tutum ölçeğinin türkçe geçerlik ve güvenirliği. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, 15(1), 19-34.
- Vural, R. A., Akyol, B. ve Gündoğdu, K. (2017). İlkokul öğrencilerinin okula aidiyet, okul atmosferi, iklimi ve müdürlerin öğretimsel liderlik becerilerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18, 291-311.
- Wasson, J. H. (2014). Regular exercise is strongly associated with anticipated success for reducing health risks. The Journal of Ambulatory Care Management, 37(3), 273-276.
- Zaragoza, J., Generelo, E., Julián, J. A., and Abarca-Sos, A. (2011). Barriers to adolescent girls' participation in physical activity defined by physical activity levels. The Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 51(1), 128-135.
- Zartaloudi, A., and Christopoulos, D. (2021). Social physique anxiety and physical activity. European Psychiatry, 64(S1), S759-S759.
Öz
Kaynakça
- Browne, M. W., and Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In: Bollen KA, Long, JS, editors. Testing Structural Equation Models. Newbury Park, CA: Sage Publications, s. 136–62.
- Brownson, R. C., Baker, E. A., Housemann, R. A., Brennan, L. K., and Bacak, S. J. (2001). Environmental and policy determinants of physical activity in the United States. American Journal of Public Health, 91(12), 1995-2003.
- Carlin, A., Perchoux, C., Puggina, A., Aleksovska, K., Buck, C., Burns, C., and Boccia, S. (2017). A life course examination of the physical environmental determinants of physical activity behaviour: a “Determinants of Diet and Physical Activity” (DEDIPAC) umbrella systematic literature review. PloS One, 12(8), 1-26.
- Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli SPSS Ve LİSREL Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
- Dunlop, P. M. (2006). Active Employees! Exploring The Relationship Between Job Characteristics, Perceived Constraints And Participation in Leisure-Time Physical Activity (Master's Thesis, The University Of North Carolina At Chapel Hill).
- Fraenkel, J. L., Wallen, N. E., and Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). McGraw Hill: New York.
- Gómez-López, M., Gallegos, A. G., and Extremera, A. B. (2010). Perceived barriers by university students in the practice of physical activities. Journal of Sports Science and Medicine, 9(3), 374.
- Guthold, R., Stevens, G. A., Riley, L. M., & Bull, F. C. (2018). Worldwide trends in insufficient physical activity from 2001 to 2016: a pooled analysis of 358 population-based surveys with 1· 9 million participants. The lancet global health, 6(10), e1077-e1086.
- Heesch, K. C., and Mâsse, L. C. (2004). Lack of time for physical activity: perception or reality for African American and Hispanic women? Women & Health, 39(3), 45-62.
- Işıkgöz, E., Esentaş, M., ve Şahin, H. M. (2018). Beden eğitimi ve spor alanında öğrenim gören öğrencilerin fiziksel aktivite mekân seçimini ve fiziksel aktiviteye katılımını etkileyen faktörlerin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 21-32.
- Ji, Y., Herriges, J. A., and Kling, C. L. (2016). Modeling recreation demand when the access point is unknown. American Journal of Agricultural Economics, 98(3), 860-880.
- Juniu, S. (2000). Downshifting: Regaining the essence of leisure. Journal of Leisure Research, 32(1), 69-73.
- Koçak, F. (2017). Leisure constraints and facilitators: Perspectives from Turkey. European Journal of Physical Education and Sport Science, 3(10), 32-48.
- Kolbaşı, E. N., Van Der Veer, P., and Birinci, T. (2023). The validity and reliability of the turkish version of self-perceived barriers for physical activity questionnaire. Evaluation & the Health Professions, 01632787231182681.
- Kline, R. B. (2016). Principle and Practice of Structural Equation Modelling (4. Ed.). New York, NY: The Guilford Press.
- Masmanidis, T., Gargalianos, D., and Kosta, G. (2009). Perceived constraints of Greek university students’ participation in campus recreational sport programs. Recreational Sports Journal, 33, 150-166.
- Orhan, B. E., Karadağ, B., Astuti, Y., and Aydın, Y. (2024). The relationship between enjoyment of physical activity and perceived barriers to participating in physical activity. International Journal of Human Movement and Sports Sciences, 12(3), 471-482.
- Pearson, Q. M. (2008). Role overload, job satisfaction, leisure satisfaction, and psychological health among employed women. Journal of Counseling and Development, 86, 57.
- Rebar, A. L., Gardner, B., and Verplanken, B. (2020). Habit in exercise behavior. In Handbook of Sport Psychology (s. 986-998).
- Robinson, A., and Lewis, V. (2016). Social physique anxiety: an exploration of influence on sporting confidence and participation. Journal of Applied Biobehavioral Research, 21(1), 46-59.
- Rosselli, M., Ermini, E., Tosi, B., Boddi, M., Stefani, L., Toncelli, L., and Modesti, P. A. (2020). Gender differences in barriers to physical activity among adolescents. Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, 30(9), 1582-1589.
- Sabiston, C. M., Pila, E. V., Vani, M., and Thogersen-Ntoumani, C. (2019). Body image, physical activity, and sport: A scoping review. Psychology of Sport and Exercise, 42, 48-57.
- Sallis, J. F., and Owen, N. (1998). Physical activity and behavioral medicine. SAGE Publications.
- Seçer, İ. (2015). SPSS ve LİSREL İle Pratik Veri Analizi: Analiz ve Raporlaştırma. Anı Yayıncılık: Ankara.
- Simonton, K., Mercier, K., Centeio, E., Barcelona, J., Phillips, S. and Garn, A. C. (2021). Development of Youth Physical Activity Attitude Scale (YPAAS) for elementary and middle school students. Measurement in Physical Education and Exercise Science, 25(2), 110-126.
- Sørensen, M., and Gill, D. L. (2008). Perceived barriers to physical activity across Norwegian adult age groups, gender and stages of change. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 18(5), 651-663.
- Tabachnick, B. G., and Fidell, L. S. (2007). Using Multivariate Statistics (5th ed.). Pearson Education, Allyn & Bacon, Inc.
- Tappe, K., Tarves, E., Oltarzewski, J., and Frum, D. (2013). Habit formation among regular exercisers at fitness centers: An exploratory study. Journal of Physical Activity and Health, 10(4), 607-613.
- Teixeira, P. J., Carraça, E. V., Markland, D., Silva, M. N., & Ryan, R. M. (2012). Exercise, physical activity, and self-determination theory: a systematic review. International journal of behavioral nutrition and physical activity, 9(1), 78.
- Uyhan, O., Tabak, E. Y., Devrilmez, M., Devrilmez, E., ve Özer, Ö. (2023). Çocuk ve gençlerde fiziksel aktivite tutum ölçeğinin türkçe geçerlik ve güvenirliği. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, 15(1), 19-34.
- Vural, R. A., Akyol, B. ve Gündoğdu, K. (2017). İlkokul öğrencilerinin okula aidiyet, okul atmosferi, iklimi ve müdürlerin öğretimsel liderlik becerilerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18, 291-311.
- Wasson, J. H. (2014). Regular exercise is strongly associated with anticipated success for reducing health risks. The Journal of Ambulatory Care Management, 37(3), 273-276.
- Zaragoza, J., Generelo, E., Julián, J. A., and Abarca-Sos, A. (2011). Barriers to adolescent girls' participation in physical activity defined by physical activity levels. The Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 51(1), 128-135.
- Zartaloudi, A., and Christopoulos, D. (2021). Social physique anxiety and physical activity. European Psychiatry, 64(S1), S759-S759.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Fiziksel Aktivite ve Sağlık |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 27 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 7 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 7 Ocak 2026 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Sayı: Advanced Online Publication |
Amaç ve Kapsam
Uluslararası Dağcılık ve Tırmanış Dergisi (UDTD) dağcılık başta olmak üzere doğa sporları ve doğa sporları ile bağlantılı konular/alanla rile ilgili yapılmış olan araştırmaları yayımlamak ve desteklemek amacıyla kurulmuş bir akademik dergidir. Bununla birlikte, UDTD doğa sporları ile bağlantılı en güncel bilimsel ve teknolojik gelişmeleri, teknik raporları, kitap değerlendirmelerini ve akademik/endüstriyel bakıştan dağcılığı kapsayan çalışmaları yayımlayarak ilgili kitlelere ulaştırmayı hedefler. Düzenli ve periyodik şekilde yayım yapan UDTD dergisi, seçilen konular ile ilgili özel sayılar da çıkarabilir.
Uluslararası Dağcılık ve Tırmanış Dergisi,,
- Dağcılık
- Spor Tırmanış
- Buz Tırmanışı
- Kaya Tırmanışı
- Dağ Kayağı
- Dağ Koşusu
- Kanyoning
gibi temel alanlar başta olmak üzere
- Doğa ve Doğa Koruma
- Çevre ve Çevre Koruma
- Sporcu Sağlığı
- Dağ Güvenliği
- Dağ Tıbbı
- Dağ Psikolojisi
- Dağ Doğası
- Takım Çalışması
- Sürdürülebilirlik
- Beden Eğitimi ve Spor
- Rekreasyon
- Antrenman Bilgisi
gibi alanlarda bilimsel araştırmayla hazırlanmış ve alana katkı sağlayacak her türlü araştırmayı/çalışmayı yayımlamayı planlamaktadır.
Yazım Kuralları
1. IJMC Türkçe ve İngilizce çalışmalar yayımlamaktadır.
2. Hazırlanan metinler; iki yana yaslanmış, paragraf başlarında girinti yapmadan, Word ortamında “cambria” formatında, 10 punto büyüklüğünde ve 1,0 satır aralıklı yazılmalıdır. Yeni başlanan paragraflar ile bir önceki paragraf arasında önce 6nk sonra 3nk satır aralığı olmalıdır. Tam metin toplam sayfa sayısı 12 sayfayı geçmemelidir.
3. Çalışma sayfaları A4 kağıt boyutunda ve üst 4 cm, alt 4 cm, sol 4 cm, sağ 3,5 cm olacak şekilde kenar boşlukları bırakılmalıdır.
4. Öz bölümünde çalışma ile ilgili kısa bilgilere ve temel bulgulara yer verilmelidir. Bu bölüm iki tarafa dayalı, italik ve 10 pt ile yazılmalı ve ayrıca 150 kelimeyi geçmemelidir. Bunun yanında anahtar kelimelerin sayısı ise 3-5 arasında olmalıdır.
5. Çalışmalar derginin web adresinden (http://dergi.tdf.gov.tr) online olarak gönderilmelidir. Basılı ya da CD içerisinde veya posta, faks vb. yollarla gönderilen yazılar kabul edilmemektedir.
6. Makalenin ana başlığı, Türkçe çalışmalarda sırasıyla Türkçe ve İngilizce, İngilizce yazılmış makalelerde ise İngilizce olarak yazılmalı ve 12 punto büyüklüğünde ortalanmış olarak ayarlanmalıdır. Ana başlıktan önce 6nk sonra 6nk boşluk bırakılmalıdır.
7. Makalede yer alan birincil başlıkların ilk harfleri büyük olacak şekilde sola dayalı ve numara verilerek 10 punto ile kalın yazılmalıdır. Alt başlıklar ise aynı şekilde 10 punto ile kalın yazılmalıdır. Bütün başlıklarda ve alt başlıklarda lacivert renk kullanılmalıdır.
8. Tablo başlığı tablonun üstünde şekil başlığı şeklin altında yer almalıdır. Tablo başlığı ve şekil başlığından önce 2 nk sonra 3 nk boşluk bırakılmalı ve sola dayalı olarak sadece "tablo" ve "şekil" yazısı kalın olacak şekilde yazılmalıdır. Tablo, şekil ve denklem başlıklarındaki kelimelerin ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Başlık ve içerik “cambria” formatında, 9 punto büyüklüğünde yazılmalıdır. Çalışma içinde yer alan tablo, şekil ve denklemler alıntı yapılmış ise kaynakları belirtilmelidir. Kaynaklardan önce 2 nk sonra 3 nk boşluk bırakılmalıdır. Tablo ve şekiller tek sütuna (burada ki sütun ifadesi makale yazımındakini ifade etmektedir) sığmayacak büyüklükte ise iki sütunu da kapsayacak şekilde verilmelidir. İki sütunu da kapsayan şekil ve tablolara sayfanın en üstünde veya en altında verilmelidir. Toplam şekil ve tablo sayısı 10 adeti geçmemelidir.
9. Makale içerisinde ondalık kesirler virgül ile sayılar ise nokta ile ayrılmalıdır.
Örnek:
Ortalama yaş: 28,624
Katılımcı sayısı: 1.044 kişi
10. Çalışmaya sayfa numaraları, alt bilgi ve üst bilgi eklenmemelidir. Bu düzenlemeler dergi yönetimi tarafından yapılacaktır.
11. Yazarlar çalışmalarını dergimize göndererek çalışmalarına ait telif hakkını dergiye devrettiklerini kabul etmiş sayılırlar. Bir çalışmanın aynı anda iki yere birden değerlendirme amaçlı gönderilmesi akademik etik çerçevesinde uygun değildir.
12. Çalışmaların orijinal olması, daha önce başka bir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. Kongre ve sempozyum bildirileri bir kitapçıkta yayınlanmış ise, bu durumda, telif hakkı ilk yayınlanan yere devredilmemiş olması kaydı ile, IJMC tarafından yayınlanır. Bu tip bildirilerin daha önce yayınlandığı yer ile ilgili dergi editörlüğüne bilgi verilmelidir
13. Kaynaklar APA 6.0 formatında gösterilmelidir.
Makale Tipleri
1. Editörden (ED)
Dergi politikalarının belirlenmesinde, araştırma stratejilerine yön verilmesinde, araştırmacı ve yazarlara duyurular yapılmasında editör tarafından hazırlanan makaledir.
2. Editöre Mektup (LE)
Daha önceden yazılmış yayınlanmış bir makale ile ilgili yorum, eleştiri ve katkı yapmak amacıyla objektif kriterlere dayalı olmak üzere editöre yazılan kısa makaledir. Editöre mektup, IJMC’de yayınlanmış olan makaleler hakkında geri bildirimlerin paylaşılmasına imkan vermek amacıyla kullanılmaktadır.
Başlık, Yazar, Mektup, Kaynaklar
(En fazla 500 kelime)
3. Hatalar (ER)
Daha önce IJMC’de yayınlanmış olan makaleler hakkındaki yapılan düzeltme, hata veya geri çekme konularının duyurulması için yapılan bildiridir.
4. Araştırma (AR)
Belirli bir konudaki literatür taraması temeline dayanılarak geliştirilen araştırma modeli kapsamında belirli metodolojiler kullanılarak elde edilen verilerin analizi ile ulaşılan bulguları ve bu bulguların literatür ile tartışılmasıyla elde edilen sonuçları içeren orjinal araştırma makalesidir.
(En fazla 5000 kelime)
5. Derleme (RE)
Daha önceden başka yazarlar ve/veya kurumlar tarafından yapılmış araştırmaların ve bilgilerinin özetlenerek derlendiği araştırmaya ait makaledir.
(Orjinal araştırma makalesi olarak kabul edilmez.)
Başlık, Yazar, Özet, Giriş, Literatür Taraması, Sonuç, Kaynaklar
(En fazla 5000 kelime)
6. Rapor (RP)
6.1. Görüşme (RP)
Dağcılık/Tırmanış ilgilendiren özel bir konuda tecrübe ve bilgileri ile tanınmış duayen bir uzmanın önceden belirlenmiş bir konu hakkında bilgisine başvurulması amacıyla, yapılandırılmış görüşme yöntemlerinin kullanıldığı kısa araştırmaya ait makaledir.
(Editör tarafından organize edilir.)
Başlık, Yazar, Özet, Görüşülen kişinin kısa özgeçmişi, Metodoloji, Sorular ve görüşler, Sonuç, Görüşme İzin Belgesi
(En fazla 3000 kelime)
6.2 Olay İncelemesi (RP)
Dağcılık/Tırmanış ilgilendiren bir araştırma sırasında tespit edilen bir sorunu göz önüne sermek, bu sorun ile ilgili çözüm önerisinde bulunmak, çözüm ile ilgili yöntem geliştirmek amacıyla hazırlanan kısa araştırmaya ait makaledir.
Başlık, Yazar, Özet, Olay-Olgu, Sorun ve Çözüm önerileri, Sonuç, Kaynaklar, Yayın İzin Belgesi
(En fazla 2000 kelime)
6.3. Teknik Rapor (RP)
Dağcılık/Tırmanış ilgilendiren konularda kısıtlı sayıdaki literatürün referans alındığı ve ilgili konu ile ilgili elde edilen veriler üzerinde yapılan analiz sonuçlarını içeren kısa araştırmaya ait makaledir. Özellikle endüstriyel araştırmaların sonuç raporları, akademik eğitim sırasında gerçekleştirilen dönem araştırmalarına ait sonuç raporları vb. çalışmaları kapsamaktadır.
Başlık, Yazar, Özet, Giriş, Metodoloji, Sonuç, Kaynaklar
(En fazla 2000 kelime)
7. Kitap İncelemesi (BK)
Yeni basılan ve dağcılık/tırmanış ilgilendiren bir kitabın davet edilecek bir hakem marifetiyle belirli bir metodolojiye uygun olarak değerlendirildiği bir makaledir.
(En fazla 1000 kelime)
8. Akademik Bakış
Akademik olarak bilgi ve tecrübeleri ile tanınmış duayen bir akademisyenin, dağcılık/tırmanış bilimi alanındaki katkılarını paylaşabileceği, genç akademisyenlere ve araştırmacılara yön verebileceği, dağcılık/tırmanış endüstrisinin ihtiyaçları için çözümler önerebileceği derleme veya düz yazı metni niteliğindeki makaledir.
(Editör tarafından davet edilir.)
9. Endüstriyel Bakış
Dağcılık/tırmanış endüstrisini ilgilendiren ve kendi alanı ile ilgili bilgi ve tecrübelerinin sektör tarafından bilinmesinde faydalı olacağı kanaati oluşmuş bir uzmanın belirlenen yazı formatına uygun bir şekilde davetli olarak hazırladığı makaledir.
(Editör tarafından davet edilir.)
Başlık, Yazar, Özet, Konu hakkındaki öngörüsü, Sonuç
(En fazla 5000 kelime)
10. Toplantı Sonrası
Dağcılık/tırmanış ilgilendiren konularda düzenlenmiş olan çalıştay, konferans, sempozyum, kongre vb. bilimsel toplantıların ardından elde edilen bilgilerin, kongre sonuç raporlarının ve izlenimlerin aktarılabilmesi amacıyla yazılan makaledir.
(En fazla 500 kelime)
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
IJMC YAYIN ETİĞİ VE AYKIRI EYLEM BEYANI
International Journal of Mountaineering and Climbing, bilimsel araştırma ile ilgili olarak yayımlanan bağımsız bir yayındır ve yayın politikasını editör belirlemektedir. Bu bildirge dergi imtiyaz sahibi, editör, hakemler ve yazarların etik davranışlarını içermektedir. IJMC’in etik beyanı, COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors ve COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors esaslarına dayanmaktadır ve bu kaynaklar www.publicationethics.org web adresinde ücretsiz olarak paylaşılmaktadır.
A. DERGİ İMTİYAZ SAHİBİNİN SORUMLULUKLARI
1. Editoryal Bağımsızlık
IJMC, herhangi bir kimse veya ticari ortaklarının etkisi olmadan editoryal kararların bağımsızlığının sağlanmasını taahhüt etmektedir.
2. Fikri Mülkiyet ve Telif Hakkı
IJMC, dergide yayımlanan makalelerin mülkiyet ve telif haklarını korur ve her makalenin yayımlanmış versiyonunun kaydını sağlamaktadır. IJMC, yayımlanmış her makalenin bütünlüğünü ve şeffaflığını sağlamaktadır.
3. Bilimsel Suistimal
IJMC, hileli yayın veya yayıncı intihali ile ilgili olarak daima uygun tedbirleri almaktadır.
B. EDİTÖRÜN SORUMLULUKLARI
1. Yayın ve Sorumluluk Kararı
IJMC editörü, dergideki her şeyi kontrol altında tutmaktadır ve okuyucuların ile yazarların ihtiyaçlarına cevap vermek için çaba göstermektedir. Editör ayrıca, dergiye gönderilen makalelerden hangilerinin dergide yayınlanacağının ve hangilerinin onur kırıcı yayın, telif hakkı ihlali ve intihal ile ilgili yasal gerekliliklere tabi politikalarla karar verilmesinden sorumludur. Editör, yayın kararı verilirken hakemler ile müzakere edebilir. Editör, içerik ve genel olarak yayın kalitesinden sorumludur. Editör adil ve uygun bir hakem süreci sağlamalıdır.
2. Tarafsızlık
Dergiye gönderilen makaleler daima, herhangi bir önyargı olmaksızın değerlendirilmektedir.
3. Gizlilik
Dergiye gönderilen bir makale ile ilgili herhangi bir bilgi, editör tarafından yayın kurulu, hakemler ve dergi sahibi dışında herhangi bir kimseye ifşa edilmemelidir.
4. Çıkar Çatışmaları ve İfşa Etme
IJMC editörü yazarlar, hakemler ve editörler gibi taraflar arasındaki herhangi çıkar çatışmalarına izin vermez. Dergiye gönderilen bir makaledeki yayınlanmamış materyaller, yazarın sarih bir yazılı onayı olmadan herhangi biri tarafından kullanılmamalıdır.
C. HAKEMLERİN SORUMLULUKLARI
1. Değerlendirme
Hakemler yazarların kökeni, cinsiyeti, cinsel eğilimi veya siyasal felsefesine bakılmaksızın eserleri değerlendirmektedirler. Hakemler ayrıca, dergiye gönderilen metinlerin değerlendirilmesi için adil bir kör hakemlik süreci sağlamaktadırlar.
2. Gizlilik
Dergiye gönderilen makalelere ilişkin tüm bilgiler gizli tutulmaktadır. Hakemler, editör tarafından yetkilendirilmiş olanlar dışında başkaları müzakere etmemelidir.
3. İfşa Etme ve Çıkar Çatışması
Hakemlerin; yazarlar, fon sağlayıcılar, editörler vb. gibi taraflar ile menfaat çatışması bulunmamaktadır.
4. Editöre Destek
Hakemler, karar verme aşamasında editörlere yardım ederler ve ayrıca metinlerin iyileştirilmesinde yazarlara yardımcı olabilmektedirler.
5. Tarafsızlık
Objektif bir karar değerlendirmesi, daima hakemler tarafından yapılmaktadır. Hakemler, uygun destekleyici iddialarla, açık bir şekilde görüşlerini ifade etmektedirler.
6. Kaynakların Referansı
Hakemler ayrıca, kendi bilgileri dahilindeki yayınlanmış diğer herhangi bir makale ile dergiye gönderilen metin arasında herhangi önemli bir benzerlik veya örtüşme ile ilgili olarak editörü bilgilendirmelidir.
D. YAZARLARIN SORUMLULUKLARI
1. Bildirme Standartları
Dergiye gönderilen bir metin özgün olmalıdır ve yazarlar, metnin daha önce herhangi bir dergide yayınlanmamış olmasını sağlamalıdırlar. Araştırmanın verileri, makalede tam olarak belirtilmelidir. Dergiye gönderilen bir metin, başkalarının çalışmayı türetmesine izin vermek üzere yeterli detay ve referansları içermelidir.
2. Özgünlük
Çalışmalarını dergiye göndermek isteyen yazarlar, çalışmalarının tamamen özgün olmasını sağlamalıdır ve literatürden elde edilen kelimeler ile cümleler uygun bir şekilde alıntılanmalıdır.
3. Birden Fazla Yerde Yayın
Yazarlar, aynı çalışmayı herhangi bir başka dergide yayınlanmak üzere göndermemelidirler. Aynı çalışmanın birden fazla dergiye eş zamanlı gönderilmesi etik olmayan bir davranış teşkil etmektedir ve kabul edilemez.
4. Kaynakların Referansı
Başkalarının çalışmalarıyla ilgili olarak uygun referanslar verilmelidir. Yazarlar, çalışmalarının belirlenmesinde etkili olmuş yayınlara referans vermelidirler. Çalışma sürecinde kullanılan kaynakların tümü belirtilmelidir.
5. Makale Yazarlığı
Makale yazarlığı, çalışmaya kayda değer katkıda bulunan kişilerle sınırlı olmalıdır. Araştırma sürecine katılan başkaları var ise, bu kişiler katkıda bulunanlar olanlar listelenmelidir. Yazarlık ayrıca, derginin editörü ile iletişim halinde olan yazışmadan sorumlu olan bir yazar içermelidir. Yazışmadan sorumlu yazar, tüm yardımcı yazarların makaleye dahil olmasını sağlamalıdır.
6. İfşa Etme ve Çıkar Çatışmaları
Finansal destek ile ilgili tüm kaynaklar açıklanmalıdır. Tüm yazarlar, çalışmalarının oluşturulması sürecinde yer alan çıkar çatışmasını ortaya koymalıdırlar.
7. Yayınlanmış Çalışmalardaki Temel Hatalar
Yazarlar göndermiş oldukları çalışmalarında dikkat çekici bir hata bulduklarında, bu hata ile ilgili olarak derhal dergiyi bilgilendirmek zorundadırlar. Yazarların, hataların düzeltilmesini sağlamak üzere editör ile birlikte çalışma yükümlülükleri vardır.
Ücret Politikası
Türkiye Dağcılık Federasyonu tarafından yılda 2 kez yayımlanan Uluslararası Dağcılık ve Tırmanış dergimiz hakemli olup yayın sahipleri ve ve/veya okuyuculardan ücret talep etmemektedir.
