İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinde Spor Yapma Durumlarına Göre Atılganlık ve Akran Zorbalığı Özelliklerinin İncelenmesi, Bitlis İli Örneği

Öz

Bu araştırmada, ilköğretim ikinci kademe olarak adlandırılan 5, 6, 7 ve 8. sınıfa giden öğrencilerin spor yapma durumlarına göre değerlendirilerek atılganlık ve akran Zorbalığı özelliklerinin karşılaştırması yapılmak istenmiştir. Araştırma Bitlis ilinde faaliyetlerine devam eden ve öğrenci potansiyeli bakımından en kalabalık 3 okulda yapılmıştır. Yaşları 10-15 olan 185 kız, 209 erkek toplamda 394 öğrenci örneklem grubunu oluşturmuştur. Veri tabanlarından gerekli literatür araştırması yapıldıktan sonra, Topukçu (1982) tarafından geliştirilen Atılganlık envanteri ve Mynard ve Joseph (2000) tarafından geliştirilen Gültekin ve Sayıl (2005) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği kullanılmıştır.

Veriler araştırmacılar tarafından düzenlenen kişisel bilgi formu ile Atılganlık ve Akran Zorbalığı puanları ile elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesi SPSS 16,0 paket programında yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistiklere ait aritmetik ortalama (), standart sapma (SS) ve frekans (N) değerleri verilmiştir. Verilerin normal ve homojen dağılım gösterip göstermediği incelenmiş, Skewness-Kurtosis basıklık çarpıklık değerlerine de bakılarak uygun parametrik testler uygulanmıştır. Atılganlık puanlarına bakıldığında öğrenim görülen sınıf, doğum yeri, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu değişkenlerinde anlamlı fark ortaya çıkmıştır. Akran Zorbalığı puanlarına bakıldığı zaman da cinsiyet, öğrenim görülen sınıf ve sporcu olma değişkenlerinde anlamlı fark ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Atılganlık,Akran zorbalığı,ilköğretim,sporcu,öğrenci

Investigation of the Words of Assertiveness and Peer Bullying According to the Situation of Doing Sports in the Second Level Students in Primary Education, The Case of Bitlis Province

Öz

In this study it is aimed to compare assertiveness and peer bullying speciallities among students from 5,6,7 and 8th classes evaluating about their doing sport habbits.Study took place at the most crowded and still active 3 schools of Bitlis Province. 185 female and 209 male totally 394 students aged 10-15 samples participated to the study. After determining general data base literatures Assertiveness Inventory by Topukçu (1982) and Peer Bullying Scale developed by Mynard and Joseph (2000) and translated in to Turkish by Gültekin and Sayıl (2005) is used.

Data obtained from personal information form and Assertiveness and Peer Bullying scores and analysed with SPSS 16.0 . Arithmetic mean of descriptive statistics coded as (X), standard deviation, as (SS) and frequency as (N). Data is determined for it’s normality and homogenity, and appropriate parametric test is used through Skewness-Kurtosis test. It is clear from assertveness scores that there are significant differences among class level, birth place and education level of mother – father variables. About Peer Bullying there are significant differences among gender, level of class and doing sport variables. 

Anahtar Kelimeler

• Assertiveness,Peer Bullying,elementary,sportmen,student

Kaynakça

1. Aydın, B. (1991). “Cinsiyet ve Cinsiyet Rolleri Açısından Atılganlık Seviyesinin İncelenmesi”. M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Dergisi. 3: 25-36.
2. Çınkır, Ş., Kepenekçi, Y.K. (2003). Öğrenciler arası zorbalık. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 34, 236-253.
3. Gökler, R. (2009). Okullarda akran zorbalığı. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 511-537.
4. Güler, D., Aydos, L., Koç, H. (2005). Devlet ilköğretim 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin eğitim düzeylerinin ve sportif faaliyetlere katılımlarının atılganlıklarına etkisi. Beden Eğitimi ve Spor Eğitiminin Performansının Felsefi Temelleri Sempozyumu.
5. Gültekin, Z. (2003). Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Geliştirme Çalışması. Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
6. Jakubowski-Spector, P. (1973). “Facilitating the Growth of Women through Assertiveness Training”. The Counselling Psychologist. 4: 75-86.
7. Karaman-Kepenekçi, Y., Çınkır, Ş. (2001). Lise düzeyinde öğrenciler arasında kabagüç. (yayınlanmamış araştırma raporu). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi. Ankara.
8. Kartal, H. (2009). The ratio of bullying and victimization among Turkish elementary school students and its relationship to gender and grade level. Social Science, 20(2), 109-119.

9. Mynard, H., Joseph, S. (1997). Bully/victim problems and their association with Eysenck’s personality dimensions in 8 to 13 years old. British Journal Education Psychology. 85, 197–201.
10. Pişkin, M. (2006). Zorbalığa ilişkin yanlış algı, inanç ve düşünceler. Öğretmen Dünyası, 317, 13-15.
11. Tekin, M., Akandere, M., Arslan, F. (2006). Spor yapan ve yapmayan ilköğretim okullarında öğrenim gören öğrencilerin çeşitli değişkenlere göre atılganlık düzeylerinin incelenmesi. 9. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, 996
12. Tiryaki, Ş., Erdil, G., Acar, M., Emlek, Y. (1991). Sporcu ve Sporcu Olmayan Gençlerin Kişilik Özellikleri. Spor Hekimliği Dergisi, 26: 19-23.
13. Yurtal, F., Cenkseven, F. (2007). İlköğretim okullarında zorbalığın yaygınlığı ve doğası. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(28), 1-13.