Examining of Coping With Stress Methods And Social Skill Levels Of High School Students According To State Of Doing Sport: Sample of Bitlis Province

Öz

Stress can be defined as a situation that occurs when the physical and psychological limits of the organism are forced and threatened, and it can be defined as the individual and unique individual integrity which is the coercive and disturbing factors (Baltaş and Baltaş, 1996). Coping with stress can be explained as personal cognitive and behavioral efforts also human needs to be social too, tries to get emotional behaviors and thoughts of people communicated with  (Başaran, 1994; Bacanlı, 1999; Aydın, 1985). Those can be possible with having some abilities called generally social ability.

In this study it is aimed to compare social ability levels and coping with stress methods features of 9, 10, 11, 12 levelled high school students according to state of doing sports. Research took place at most crowd 2 schools of Bitlis city. Totally 112 students including 14-19 aged 112 female and 188 male students participated to study. After literarute base research Social Skills Inventory by Matson et. al. (1983) which translated in to Turkish by Bacanlı and Erdoğan (2003) and Cope with Stress Scale by Aysan (1994) used for collecting data.

Whilst findings showed no meaningful difference between gender and stress scores, there is p<,05 levelled meaning between social skills scores and gender variable. According to this it is possible male students have higher social skills than female. State of doing sport variable didn't show any meaningful difference between stress scores on the other hand a p<,001 levelled meaningful difference found between social skill scores. That result showes doing sport develops social skills over the students don't have any sport activities. Branch of sport and education states of parents variables didn't showed statistically any meaningful results.

Anahtar Kelimeler

• Social skill levels,stress,cope with stress,sportmen,student

Lise Öğrencilerinin Spor Yapma Durumlarına Göre Stresle Başa Çıkma Yöntemleri ve Sosyal Beceri Düzeylerinin İncelenmesi: Bitlis İli Örneği

Öz

Stres, organizmanın fizik ve ruhsal sınırlarının zorlanması ve tehdit edilmesiyle ortaya çıkan bir durum şeklinde tanımlanabileceği gibi, kişiye özgü ve biricik olan bireysel bütünlüğü zorlayıcı ve bozucu etkenlerdir şeklinde de tanımlanabilir (Baltaş ve Baltaş, 1996). Stresle başa çıkma bireyin bilişsel ve davranışsal çabaları olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca insan sosyalleşmek de ister. İnsan kişiler arası iletişim gereği ilişki kurduğu insanların duygularını, düşüncelerini anlamak ister (Başaran, 1994; Bacanlı, 1999; Aydın, 1985). Bu da bireyin bir takım becerilere sahip olmasıyla mümkündür. Bu davranışlar genel olarak sosyal beceri olarak adlandırılmaktadır.

Bu araştırmada, lise 9, 10, 11 ve 12. sınıfa öğrencilerin spor yapma durumlarına göre değerlendirilerek sosyal beceri düzeyleri ve stresle başa çıkma yöntemleri özelliklerini karşılaştırılması yapılmak istenmiştir. Araştırma Bitlis ilinde faaliyetlerine devam eden ve öğrenci potansiyeli bakımından en kalabalık 2 okulda yapılmıştır. Yaşları 14-19 olan 112 kız, 188 erkek toplamda 300 öğrenci örneklem grubunu oluşturmuştur. Veri tabanlarından gerekli literatür araştırması yapıldıktan sonra, Matson ve ark. tarafından (1983) geliştirilen, Bacanlı ve Erdoğan (2003) tarafından Türkçeye uyarlanan Sosyal Beceri Düzeyi Envanteri uygulanmıştır. Ayrıca Aysan (1994) tarafından geliştirilen Stresle Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeği kullanılmıştır.

Bulgular cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde stres puanlarında anlamlı fark bulunamamışken sosyal beceri puanlarında p<,05 düzeyinde anlamlı fark tespit edilmiştir. Bu duruma göre erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha yüksek sosyal becerisi olduğu söylenebilir. Spor yapma değişkenine göre yapılan karşılaştırmalarda stres puanlarında anlamlı fark bulunamamışken sosyal beceri puanlarında p<,001 düzeyinde anlamlı fark tespit edilmiştir. Bu duruma göre spor yapan öğrencilerin spor yapmayan öğrencilere göre daha yüksek sosyal becerine sahip olduğu söylenebilir. Spor dalı, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu değişkenlerine göre istatistiki açıdan anlamlı bir sonuca ulaşılamamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal beceri düzeyleri,stres,stresle başa çıkma,sporcu,öğrenci

Kaynakça

1. Avşar, Z. (2004). Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinin Sosyal Beceri Düzeylerinin Belirlenmesi, Eğitim Fakültesi Dergisi XVII (2), 111-130.
2. Avşar, Z., Öztürk Kuter, F. (2007). Beden Eğitimi ve Spor Bölümü Öğrencilerinin Sosyal Beceri Düzeylerinin Belirlenmesi (Uludağ Üniversitesi Örneği), Eğitimde Kuram ve Uygulama, 3(2):197-206.
3. Aydın, G. (1985). Sosyal Başarı Eğitimi İle Sosyal Beceri Eğitiminin Çocuklarda Öğrenilmiş Çaresizlik Davranışının Ortadan Kaldırılmasına Etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: Ankara.
4. Aysan, F. (1994). Başa Çıkma Stratejisi Ölçeğinin Üniversite Öğrencileri İçin Geçerliği, Güvenilirliği. I. Eğitim Bilimleri Kongresi, Çukurova Üniversitesi, Adana: 1158-1169
5. Aysan, F. (1999). Stresle Başa Çıkma Programı: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama, Ç.Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 17, 118-121, Adana.
6. Bacanlı, H. (1999). Sosyal Beceri Eğitimi. Nobel Yayın Dağıtım. Ankara
7. Bacanlı, H., Erdoğan, F. (2003). Matson çocuklarda sosyal becerileri değerlendirme ölçeğinin (MESSY) Türkçe’ye uyarlanması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 3(2), 351-379.
8. Baltaş, A., Baltaş, Z. (1996). Stres ve Başaçıkma Yolları. İstanbul: Remzi Kitabevi.

9. Başaran, İ. E. (1994). Eğitime Giriş. Kadıoğlu Matbaası. 4. Baskı. Ankara.
10. Kaya, M., Genç, M., Kaya, B., Pehlivan, E. (2007). Tıp Fakültesi ve Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinde Depresif Belirti Yaygınlığı, Stresle Başaçıkma Tarzları ve Etkileyen Faktörler, Türk Psikiyatri Dergisi; 18(2):137-146.
11. Matson, J. I., Rotatori, A. F., Hessel, W. J. (1983). Development of a rating scale to measure social skills in children: the matson evaluation of social skills with youngsters (messy). Behaviour Research. Theory. 21:335−340.
12. Modiri, I., G. (2013). Güzel Sanatlar Öğretmeni Adaylarının Sosyal Beceri Düzeylerinin Belirlenmesi, Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(3).
13. Ravindran, A. V., Matheson, K., Griffiths, J., Merali, Z., Anisman, H. (2002). Stress, coping, uplifts, and quality of life in subtypes of depression: a conceptual frame and emerging data. J Affect Disord, 71:121-130.
14. TDK. (İnternet erişim tarihi 12.05.2019). http://www.tdk.gov.tr/
15. Yüksel, G. (2001). Öğretmenlerin sahip olmaları gereken davranış olarak sosyal beceri. Milli Eğitim Dergisi, 150.