Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar

Taha Yılmaz

TR EN

Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar

Öz

Selefîlik ve Neo-Selefîlik, modern dönemde İslâm dünyasında ortaya çıkan dinî hareketlerin önemli referans kaynakları arasında yer almaktadır. Bu çalışma, söz konusu hareketlerin dayandıkları fıkhî temelleri ve bazı temel dinî kavramlara yükledikleri anlamları incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada özellikle tekfir, cihad, dârülharp, mezhep taklidi, tevessül ve kabir ziyareti gibi meseleler üzerinden Selefî ve Neo-Selefî düşüncenin dinî metinleri yorumlama biçimi ele alınmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Konuyla ilgili klasik kaynaklar, mezhepler tarihi literatürü, Selefî düşüncenin temel metinleri ve güncel akademik çalışmalar metin analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında Selefî düşüncenin tarihsel gelişim süreci, başlıca temsilcileri ve günümüzdeki farklı tezahürleri de dikkate alınmıştır. İnceleme sonucunda Selefî ve Neo-Selefî düşüncenin dinî metinlerin yorumunda lafzî yaklaşımı ön plana çıkardığı, te’vil, rey ve mezhep birikimine karşı daha mesafeli bir tutum benimsediği görülmüştür. Bununla birlikte tekfir, cihad ve dârülharp gibi kavramlara yüklenen anlamların klasik İslâm düşüncesindeki bazı yorumlardan ayrıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca Selefîlik çatısı altındaki yapıların homojen olmadığı, tarihsel süreçte farklı eğilimler gösterdiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak Selefîlik ve Neo-Selefîliğin dinî, sosyal ve siyasî yönleri bulunan çok boyutlu hareketler olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

İslâm Hukuku, Selefîlik, Neoselefîlik, Yeni Dinî Hareketler, Fıkhî Temeller

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur (Taha Yılmaz).

Öz

The Jurisprudential Foundations of New Religious Movements Emerging in the Islamic World and the Meanings They Attribute to Religious Symbols: The Case of Salafism and Neo-Salafism

Öz

Salafism and Neo-Salafism constitute important reference points for religious movements that have emerged in the Islamic world in the modern period. This study aims to examine the jurisprudential foundations of these movements and the meanings they attribute to certain fundamental religious concepts. In particular, the study explores the Salafi and Neo-Salafi approaches to the interpretation of religious texts through issues such as takfīr (excommunication), jihād, dār al-ḥarb (the abode of war), adherence to a legal school (taqlīd), tawassul (intercession), and visiting graves. A qualitative research method was adopted, and document analysis was employed as the primary data collection technique. Classical sources, literature on the history of Islamic legal schools, foundational texts of Salafi thought, and contemporary academic studies were examined through textual analysis. The study also takes into consideration the historical development of Salafi thought, its major representatives, and its diverse contemporary manifestations. The findings indicate that Salafi and Neo-Salafi thought tends to prioritize a literalist approach in the interpretation of religious texts and adopts a more cautious stance toward taʾ wīl (allegorical interpretation), raʾy (personal reasoning), and the accumulated heritage of the legal schools. Nevertheless, it is observed that the meanings attributed to concepts such as takfīr, jihād, and dār al-ḥarb differ in certain respects from some interpretations found in classical Islamic thought. Furthermore, it is evident that the various groups operating under the umbrella of Salafism are not homogeneous and have developed different tendencies throughout history. In conclusion, Salafism and Neo-Salafism can be regarded as multidimensional movements with religious, social, and political dimensions.

Anahtar Kelimeler

Islamic Law, Salafism, Neo-Salafism, Takfīr, Jihād, Religious Movements

Etik Beyan

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited (Taha Yılmaz).

Öz

Kaynakça

Abdülvehhâb, Muhammed b. Süleyman. Kitâbü’t-Tevhîd. Tahkik Abdülkādir el-Arnaût. Riyad: Dârü’s-Selâm, 1998.
Akyüz, Vecdi. Hilâfetin Saltanata Dönüşmesi. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1991.
Apaydın, H. Yunus. İslâm Hukuk Usûlü. Ankara: Bilay Yayınları, 2017.
Baktır, Mehmet. “Mütekaddimûn Selefiyye ve Metot Anlayışı.” Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8, no. 2 (2004): 25–48.
Bağdâdî, Ebû Ubeyd Kâsım b. Sellâm b. Abdullâh el-Herevî. Kitâbü’l- Îmân ve Meʿâlimuhû ve Sünenühû ve İstikmâluhû ve Derecâtuh. Tahkik Muhammed Nâsırüddîn el-Elbânî. b.y.: Mektebetü’l- Meʿârif li’t-Tıbâʿ a ve’n-Neşr, 1404/1983.
Bardakoğlu, Ali. İslâm Işığında Müslümanlığımızla Yüzleşme. İstanbul: 179 Yılmaz, Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketler KURAMER Yayınları, 2017.
Bâz, Abdülaziz b. Abdullah. İmam Muhammed b. Abdülvehhâb’ın Davası ve Hayatı. Riyad: Dârü’l-Kāsım, 1417/1996.
Buhârî, Muhammed b. İsmâil. Sahîh-i Buhârî. İstanbul: Mektebetü’l- İslâmiyye, 1981.
Bulut, Zübeyr. Haberi Sıfatları Anlama Yöntemleri ve Yorumları. Ankara: Fecr Yayınları, 2017.
Büyükkara, Mehmet Ali. “11 Eylül’le Derinleşen Ayrılık: Suudî Selefiyye ve Cihâdî Selefiyye”. Dinî Araştırmalar Dergisi 7, no. 20 (2004): 205–234.

Büyükkara, Mehmet Ali. Çağdaş İslâmî Akımlar. İstanbul: Klasik Yayınları, 2020.
Büyükkara, Mehmet Ali. İhvân’dan Cüheymân’a: Suudi Arabistan ve Vehhâbîlik. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2004.
Büyükkara, Mehmet Ali. Selefîlik ve İslâmî Hareketler Üzerine Araştırmalar. İstanbul: Klasik Yayınları, 2016.
Commins, David. The Wahhabi Mission and Saudi Arabia. London: I.B. Tauris, 2006.
Çınar, Bayram. “İslâm Kültür Geleneğinde ‘Savâdu’l-Aʿzam”. Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8 (2021): 873–899.
Çınar, Bayram. Ehl-i Hadîs’in Kelâm’a Aidiyeti Sorunu. Ankara: Kitabe Yayınları, 2022.
Debûsî, Ebû Zeyd Abdullah b. Ömer. Takvîmü’l-Edille fî Usûli’l-Fıkh. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2001.
Demircan, Adnan. Hz. Peygamber’in Devlet Başkanlığı. İstanbul: Beyan Yayınları, 2015.
Dirilen Gümüş, Özlem. Sosyal Psikoloji. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2020.
Ebû Zehra, Muhammed. Ahmet bin Hanbel. Kahire: Dârü’l-Fikri’l- Arabî, 1981.
Ebû Zehra, Muhammed. İslâm’da Fıkhî Mezhepler Tarihi. çev. Abdülkadir Şener. İstanbul: Hisar Yayınevi, 1999.
Ebû Zehra, Muhammed. İslâm’da İtikâdî, Siyasî ve Fıkhî Mezhepler Tarihi. çev. Sıbğatullah Kaya. İstanbul: Anka Yayıncılık, ts. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed. el-Müstaṣfâ min ʿİlmi’l-Uṣûl. Tahkik Hamza b. Züheyr Hâfız. Cidde: Şeriketü’l- Medîneti’l-Münevvere, 1993.
Hacak, Hasan. İslâm Hukuk Usûlü. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2017.
Hamîdullah, Muhammed. İslâm Peygamberi. çev. Salih Tuğ. İstanbul: Beyan Yayınları, 2013.
Hökelekli, Hayati. Din Psikolojisi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2021.
İbn Âbidîn, Muhammed Emîn b. Ömer. Reddü’l-Muhtâr. Beyrut: Dârü’l-Fikr, ts.
İbn Âşûr, Muhammed et-Tâhir b. Muhammed b. Muhammed. Makāsıdü’ş-Şerîʿati’l-İslâmiyye. Beyrut: Dâru Lübnan li’t-Tıbâʿ a ve’n-Neşr, 1432/2011.
İbn Fâris, Ebü’l-Hüseyin Ahmed. Muʿ cemü Mekāyîsi’l-Luġa. Tahkik Abdüsselâm Muhammed Hârûn. Beyrut: Dârü’l-Fikr, ts.
İbn Kayyim el-Cevziyye, Muhammed b. Ebû Bekir. İʿlâmü’l- Muvakkıʿîn ʿan Rabbi’l- ʿÂlemîn. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l- İlmiyye, 1991.
İbn Kudâme, Muvaffakuddîn Abdullah b. Ahmed. Ravżatü’n-Nâẓır ve Cünnetü’l-Münâẓır. Riyad: Müessesetü’r-Reyyân, 2002.
İbn Manzûr, Ebü’l-Fazl Muhammed b. Mükerrem b. Ali. Lisânü’l- ʿArab. Beyrut: Dâru Sâdır, 1414/1993.
İbn Teymiyye, Takıyyüddîn Ahmed b. Abdülhalîm. İktidâʾü’ṣ-Ṣırâṭi’l- Müstakîm li-Muhâlefeti Aṣḥâbi’l-Caḥîm. Riyad: Dâru İşbîliyâ, 1998.
İğde, Muhyettin. “Selefîliğin Arka Planı: Hanbelîlik”. e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi 8, no. 2 (2015): 151–181.
İşcan, Mehmet Zeki. “Ehl-i Sünnet’te Dinî Bir Otorite Olarak Selef Fikrinin Ortaya Çıkması”. AKEV Dergisi 9, no. 25 (2005): 7–24.
İşcan, Mehmet Zeki. “Selefîliğin İhyacılığı ve Dinî Düşüncede Yenilik”. Marife 9, no. 3 (2009): 9–20.
İşcan, Mehmet Zeki. Selefîlik: İslâmî Köktenciliğin Tarihî Temelleri. İstanbul: Kitap Yayınevi, 2017.
Karadâğî, Alî Muhyiddîn. İctihad ve Fetva. Çev. Mustafa Bülent Dadaş. İstanbul: Nida Yayıncılık, 2019.
Karâfî, Şihâbüddîn Ahmed b. İdrîs. el-Furûḳ. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, ts.
Karaman, Hayreddin. İslâm Hukuk Usûlü. 10. bs. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2019.
Karaman, Hayreddin. Mukayeseli İslâm Hukuku. İstanbul: İz Yayıncılık, 2016.
Kāsım, Abdurrahman b. Muhammed. Mecmûʿu Fetâvâ Şeyhi’l-İslâm Ahmed b. Teymiyye. Kahire: Mektebetü’n-Nahza, 1404/1983.
Keleş, Ekrem. “İhtilaf Ahlakı”. Küresel Terörizm ve Neo-Selefîlik. Ankara: DİB Yayınları, 2020.
Koca, Ferhat. “Hanbelî Mezhebi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15: 525-547. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
Koca, Ferhat. “İslâm Düşünce Tarihinde Selefîlik: Tarihî Serüveni ve Genel Karakteristiği”. İlahiyat Akademi Dergisi 1–2 (2015): 15–70.
Köse, Saffet. İslâm Hukukuna Giriş. İstanbul: Hikmetevi Yayınları, 2012.
Kubat, Mehmet. “Selefiyye ile Neo-Selefîliğin Kesişen ve Ayrışan Yönleri”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 6, no. 2 (2017): 124–141.
Kurtubî, Ebû Abdullah Muhammed b. Ahmed. el-Câmiʿ li-Aḥkâmi’l- Ḳurʾân. Tahkik Ahmed el-Berdûnî ve İbrâhim Atfîş. Kahire: Dârü’l-Kütübi’l-Mısriyye, 1384/1964.
Kutlu, Sönmez. İslâm Düşüncesinde İlk Gelenekçiler: Hadis Taraftarlarının İman Anlayışı Bağlamında Bir Zihniyet Analizi. Ankara: Kitâbiyât Yayınları, 2002.
Kutlu, Sönmez. Selefiliğin Arka Planı: İslâm Dünyasında İlk Gelenekçiler. Ankara: Otto Yayınları, 2016.
Mâtürîdî, Ebû Mansûr. Kitâbü’t-Tevhîd. Tahkik Bekir Topaloğlu. Ankara: İSAM Yayınları, 2003.
Müslim, Ebü’l-Hüseyin b. el-Haccâc b. Müslim el-Kuşeyrî. el-Câmiʿ u’s- Sahîh. Nşr. Muhammed Fuâd Abdülbâkī. Kahire: y.y. 1375/1955.
Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Şeref. el-Minhâc Şerhu Sahîhi Müslim b. Haccâc. Beyrut: Dârü İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 1392.
Okur, Kâşif Hamdi. “İslâm Hukukunun Oluşumu ve Tarihsel Gelişimi”. İslâm Hukukuna Giriş. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları, 2011.
Öz, Mustafa. “Muhammed b. Abdülvehhâb”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 30: 490-492. İstanbul: TDV Yayınları, 1989.
Özel, Ahmet. “Dârülharp”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 8: 536-537. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1993.
Özen, Şükrü. “Hallâl Ebû Bekir”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15: 382-283. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
Özvarlı, M. Sait. “Selefiyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 36: 399-402. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
Pekcan, Ali. İslâm Hukuk Felsefesinde Makâsıdü’ş-Şerîa. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2017.
Râgıb el-İsfahânî, Ebü’l-Kāsım Hüseyin b. Muhammed b. el-Mufaddal. el-Müfredât fî Garîbi’l-Kur’ân. nşr. Safvân Adnân Dâvûdî. Dımaşk-Beyrut: Dârü’l-Kalem ve Dârü’ş-Şâmiyye, 1412.
Serahsî, Ebû Bekr Muhammed b. Ahmed. Uṣûlü’s-Serahsî. Beyrut: Dârü’l-Maʿrife, ts.
Sönmez, Vecihi. “Selefî Düşüncenin Arka Planı ve Selefîlik”. Araşan Sosyal Bilimler Enstitüsü İlmi Dergi 176 (2010): 9–10.
Şâtıbî, Ebû İshâk İbrâhim b. Mûsâ. el-Muvâfaḳāt. Tahkik Ebû Ubeyde Meşhûr b. Hasan Âl-i Selmân. Kahire: Dârü İbn Affân, 1997.
Şevkânî, Muhammed b. Ali b. Muhammed. Neylü’l-Evtâr. Beyrut: Dârü’l-Cîl, 1983.
Taş, Aydın. Fıkıh Tarihi-Fıkıh Usûlü. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 2013.
Tarhan, Nevzat. İnanç Psikolojisi: Ruh, Beyin ve Akıl Üçgeninde İnsanı Anlamak. İstanbul: Timaş Yayınları, 2016.
Teber, Ömer Faruk. “Hâricî İmâmet Nazariyesi ve Mutlak Hakikatin Meşruiyyeti Sorunu”. EKEV Akademi Dergisi 12, no. 34 (2008): 57-72.
Tekin, Özkan. “Neo-Selefî Akımları Besleyen Bir Din Okuması Olarak Selefîlik”. İlahiyat Araştırmaları Dergisi 19 (2023): 17-42.
Topaloğlu, Bekir. “Fırka”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 13: 35. İstanbul: TDV Yayınları, 1996.
Tosun, Nihat. “Fıkıhtaki Selefî Yöntemin Günümüze Yansımaları”. Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17, no. 2 (2015): 401-446.
Tunç, Mazhar. Suûd Selefiliği. İstanbul: İz Yayıncılık, 2018.
Turabî, Hasan. İslâmî Düşüncenin İhyası. çev. Sefer Turan vd. İstanbul: Ekin Yayınları, 1997.
Tümer, Günay. “Din”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 9: 312-320. İstanbul: TDV Yayınları, 1994.
Üzüm, İlyas. “Mezhep”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 29: 526-532. Ankara: TDV Yayınları, 2004.
Wiktorowicz, Quintan. “Anatomy of the Salafi Movement”. Studies in Conflict & Terrorism 29, no. 3 (2006): 207–239.
Yaman, Ahmet. İslâm Hukukunda Uluslararası İlişkiler. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Vakfı (İFAV) Yayınları, 1998.
Yargı, Mehmet Ali. İmam Ahmed b. Hanbel’in Hayatı ve Günümüzde Hanbelîlik. Köln: Plural Publications, 2020.
Yavuz, Yusuf Şevki. “Ahmed b. Hanbel”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 2: 82-87. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
Yavuz, Yusuf Şevki. “Tevessül”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 41: 6-8. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2012.
Yavuz, Yusuf Şevki. İslâm Akaidinin Üç Şahsiyeti: Ehl-i Sünnet, Muʿtezile ve Şîa. İstanbul: Kubbealtı Neşriyatı, 1989.
Yıldırım, Ramazan. “Arap Baharı ve Sonrasında Selefîlik: Mısır Örneği”. İlahiyat Akademi Dergisi 1, no. 2 (2015): 279.
Zeydan, Abdülkerim. el-Vecîz fî Usûli’l-Fıkh (İslâm Hukukuna Giriş). çev. Ruhi Özcan. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Vakfı Yayınları, 2015.
Ziriklî, Hayreddin. el-Aʿlâm. Beyrut: Dârü’l-İlm li’l-Melâyîn, 1984.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Taha Yılmaz
0000-0001-9503-3937
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

14 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2026

Kabul Tarihi

26 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 12

IZ

https://izlik.org/JA95SZ37NZ

APA

Yılmaz, T. (2026). Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar. Danisname Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi, 12, 151-184. https://izlik.org/JA95SZ37NZ

AMA

1.Yılmaz T. Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar. Danisname. 2026;(12):151-184. https://izlik.org/JA95SZ37NZ

Chicago

Yılmaz, Taha. 2026. “Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar”. Danisname Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 12: 151-84. https://izlik.org/JA95SZ37NZ.

EndNote

Yılmaz T (01 Ekim 2026) Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar. Danisname Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi 12 151–184.

IEEE

[1]T. Yılmaz, “Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar”, Danisname, sy 12, ss. 151–184, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95SZ37NZ

ISNAD

Yılmaz, Taha. “Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar”. Danisname Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi. 12 (01 Ekim 2026): 151-184. https://izlik.org/JA95SZ37NZ.

JAMA

1.Yılmaz T. Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar. Danisname. 2026;:151–184.

MLA

Yılmaz, Taha. “Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar”. Danisname Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 12, Ekim 2026, ss. 151-84, https://izlik.org/JA95SZ37NZ.

Vancouver

1.Taha Yılmaz. Selefîlik ve Neoselefîlik Özelinde İslâm Dünyasında Ortaya Çıkan Yeni Dini Hareketlerin Dayandıkları Fıkhî Temeller ve Dini Sembollere Yüklemiş Oldukları Anlamlar. Danisname [Internet]. 01 Ekim 2026;(12):151-84. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95SZ37NZ

Amaç ve Kapsam

26 Haziran 2020’de yayın hayatına başlayan ve ilk sayısını 20 Eylül 2020’de yayımlamış olan Danisname, başta İlahiyat, Felsefe, Sosyoloji, Tarih, Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik olmak üzere Beşeri ve Sosyal Bilimlerin her alanında üretilen makale, derleme, kritik, çeviri ve doktora tez özeti türünden bilimsel çalışmaları hakem değerlendirmesine sunan, hakem değerlendirmesi sonucunda yayımlanabilir oluru almış ve Yayım Kurulu tarafından yayımlanması kararlaştırılmış makaleleri online ortamda yayımlayan hakemli bir dergidir. Danisname, bir yazardan aynı dönemde birden fazla makale başvurusu kabul etmemektedir. 31 Aralık 2025 tarihine kadar “Süreli” yayın statüsünde 20 Eylül ve 20 Mart tarihlerinde olmak üzere periyodik olarak yılda iki defa yayımlanan Danisname, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren “Sürekli” yayına geçmiş olup bundan sonra hakem değerlendirme süreçleri sonucunda yayımlanmasına karar verilen makaleler dil kontrol ve yayıma hazırlık çalışmaları tamamlandıktan sonra derhal yayınlanacaktır. Süreçleri yayın etiğine ve hizmet kalitesine uygun olarak yürüten Danisname, bilimsel değeri yüksek makaleler yayımlamak suretiyle bilimin gelişmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Danisname, başta İlahiyat, Felsefe, Sosyoloji, Tarih, Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik olmak üzere Beşeri ve Sosyal Bilimlerin her alanında üretilen makale, derleme, kritik, çeviri ve doktora tez özeti türünden bilimsel çalışmaları online ortamda yayımlayan hakemli bir dergidir.

Konu Kategorisi

Beşeri Bilimler: İlahiyat, Felsefe, Tarih, Edebiyat

Sosyal Bilimler: Sosyoloji, Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler, Uluslararası Hukuk, Güvenlik
İktisadi Bilimler: Ekonomi, Uluslararası Ekonomi
Kongre Kütüphanesi/LCC Konu Kategorisi: Sosyoloji, Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler, Uluslararası Hukuk, Güvenlik, Ekonomi, Uluslararası Ekonomi, Felsefe, Psikoloji, Din Felsefesi (Genel)
Anahtar Kelimeler: Felsefe, Tarih, Sosyoloji, Türkiye, Siyaset, Güvenlik, Ekonomi, Din

Anahtar Kelimeler
İnsan ve Toplum Bilimleri, Din, Felsefe, Tarih, Sosyoloji, Siyaset, Uluslararası İlişkiler, Uluslararası Hukuk, Güvenlik, Ekonomi Dünya, Kültür, Dil ve Edebiyat, Literatür, Sanat, Dinler Tarihi, Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelam, Tasavvuf, Arap Dili, Din Felsefesi, Din Sosyolojisi, Din Psikolojisi.

Yayın Periyodu
Küresel Güvenlik ve Strateji Derneği tarafından yayımlanan Danisname dergisi, 2020 yılından 31 Aralık 2025 tarihine kadar 20 Eylül ve 20 Mart tarihlerinde olmak üzere periyodik olarak yılda iki defa yayın yapmakta iken 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren "Sürekli" yayına geçmiş olan hakemli bilimsel dergidir.

Yayın Süreçleri
Makale gönderimden yayına kadar ortalama 10 hafta beklemek gerekir.

Erişim Politikası
Danisname açık erişimli, hakemli bir dergi olarak 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren "Sürekli" yayınlanır. Dergi yılın her günü makale kabul etmektedir.

Hedef Kitlesi
Danisname dergisinin hedef kitlesi, sosyal ve beşeri bilimler alanında araştırmalarını sürdüren akademisyenler ve bu alana ilgi duyan akademik gönüllülerdir.

Telif Hakkı
Danisname dergisinde yayımlanan çalışmaların telif hakları yazarlarına aittir. Yazarlar gönderdikleri fikri eserin, Danisname tarafından Creative Commons Atıf-GayrıTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile yayımlamasına izin verirler.

Ücret Politikası
Bu dergide makale yayımı için hiçbir ad altında YAYIN ÜCRETİ (makale işlem ücretleri, editoryal işlem ücretleri, dil düzenleme ücretleri, renk ücretleri, gönderim ücreti, sayfa ücreti, üyelik ücreti, basılı abonelik maliyeti, diğer ek ücretler, diğer ücretler) istenmez. Derginin tüm masrafları yayıncı tarafından karşılanır.

Yayın Etiği
Dergi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'ne uymaktadır. Ayrıca Committee on Publication Ethics (COPE) ve Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkeleri’ni benimsemiştir.

Arşiv Politikası
Bu dergide yayınlanan makaleler LOCKSS’da dijital olarak arşivlenir. LOCKSS sistemi, bu erişim Arşiv Birimi’ni toplama, koruma ve sunma iznine sahiptir.

Yazım Kuralları

Yazarların Görev ve Sorumlulukları

Yazarlık ve Katkıda Bulunma
Yazarlık, çalışmanın konseptine, tasarımına, yürütülmesine veya yorumlanmasına önemli katkılarda bulunanlarla sınırlı olmalıdır. Önemli katkılarda bulunanların tümü ortak yazarlar olarak listelenmelidir. Çalışmaya örneğin dil düzenlemesi gibi çok az katkıda bulunanlar varsa bunların teşekkür bölümünde belirtilmeleri gerekir. Sorumlu yazar, tüm ortak yazarların makalenin son halini görüp onayladığından ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiğinden emin olmalıdır. Yazarların, makalelerini göndermeden önce yazarların listesini ve sırasını dikkatlice gözden geçirmeleri ve orijinal gönderim sırasında kesin yazar listesini sağlamaları beklenir. Editör yalnızca istisnai durumlarda makale gönderildikten sonra yazarların eklenmesini, silinmesini veya yeniden düzenlenmesini dikkate alacaktır. Tüm yazarlar bu tür herhangi bir ekleme, çıkarma veya yeniden düzenlemeyi kabul etmelidir. Yazarlar eser için ortak sorumluluk alırlar.

Yazar Değişikliği Talepleri
Yazar listesindeki yazar isimlerinin eklenmesi, silinmesi veya yeniden düzenlenmesi ancak makale kabul edilmeden önce ve ancak dergi Editörü tarafından onaylandığı takdirde yapılabilir.
Böyle bir değişikliği talebi olursa Editör, sorumlu yazardan (a) yazar listesindeki değişikliğin nedeni ve (b) tüm yazarlardan eklemeyi kabul ettiklerine dair yazılı onay (e-posta), talep eder. Editör, yalnızca istisnai durumlarda, makale kabul edildikten sonra yazarların eklenmesini, silinmesini veya yeniden düzenlenmesini dikkate alacaktır.

Makale Yazımı
Orijinal araştırma makalesi kaleme alanlar, konuyu özgün bir şekilde ve nesnel bir tartışma ile ele almalıdır. Makale, başkalarının çalışmayı tekrarlamasına izin vermek için yeterli ayrıntı ve referansları içermelidir. Hileli veya bilerek yanlış beyanlar etik dışı davranış teşkil eder ve kabul edilemez.

Özgünlük
Yazar makalenin orijinal olduğu, daha önce başka bir yerde yayınlanmadığı ve başka bir yerde, başka bir dilde yayınlanmak üzere değerlendirmede olmadığı konusunda teminat sağlamalıdır.

Orijinal Kaynak Kullanımı ve Atıf Yapma
Yazarlar, tamamen özgün eserler yazdıklarından ve başkalarının eserlerini veya sözlerini kullanmışlarsa, bunun uygun şekilde alıntılandığından emin olmalıdır. Üçüncü taraflarla konuşma, yazışma veya tartışmalarda olduğu gibi özel olarak elde edilen bilgiler, kaynağın açık ve yazılı izni olmadan kullanılmamalıdır.

Veri Erişimi ve Muhafazası
Yazarlardan, editör incelemesi için makalelerini destekleyen araştırma verilerini sağlamaları ve/veya derginin açık veri gereksinimlerine uymaları istenebilir. Yazarlar, mümkünse, bu tür verilere kamu erişimi sağlamaya ve bu tür verileri yayınlandıktan sonra makul bir süre boyunca saklamaya hazır olmalıdır. Dergimiz, araştırma verilerinin TUBITAK'ın Aperta Portalı'na yüklenmesini tavsiye etmektedir.

Çoklu ve Eşzamanlı Yayın
Bir yazar aynı araştırmayı içeren makalesini birden fazla dergisinde yayımlamamalıdır. Aynı makalenin aynı anda birden fazla dergiye gönderilmesi etik dışı davranıştır. Bir yazar, özet şeklinde yayınlanmış olması dışında, daha önce yayınlanmış bir makaleyi başka bir dergide değerlendirilmek üzere sunmamalıdır.

Anket ve Mülakata Dayanan Çalışmaların Yayını
Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için (etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir. Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.

Çıkar Çatışması
Kişinin yaptığı işte çelişkiye düşmesine yol açacak, objektifliğini önemli oranda bozabilecek veya herhangi bir kişi ya da kuruluş lehine adil olmayan avantaj sağlayabilecek herhangi finansal ya da diğer tür çıkarlardır. Araştırmanın yürütülmesi ve makalenin hazırlanması sürecinde alınan tüm mali destek kaynakları ve sponsorların çalışmadaki rolü açıklanmalıdır. Finansman kaynağı yoksa bu da belirtilmelidir. Açıklanması gereken olası çıkar çatışması örnekleri arasında danışmanlıklar, maaş alımı, hibeler yer alır. Potansiyel çıkar çatışmaları mümkün olan en erken aşamada açıklanmalıdır.

Hata Bildirimi
Bir yazar yayınlanmış çalışmasında önemli bir hata veya yanlışlık fark ettiğinde, derhal dergiye bildirimde bulunmalıdır. Editör tarafından gerekli görüldüğü takdirde makaleyi geri çekmek veya düzeltmek için işbirliği yapmak da yazarın yükümlülüğüdür. Editör veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın hata içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, editöre bilgi vermek de dahil olmak üzere editörle işbirliği yapmak yazarın yükümlülüğüdür.

Görüntü Bütünlüğü
Bir görüntüde belirli bir özelliği geliştirmek, karartmak, taşımak, kaldırmak veya eklemek kabul edilemez. Yazarlar, dergi tarafından uygulanan grafik görseller için belirlenen politikaya uymalıdır.

Makale Hazırlama

Dil: Türkçe, İngilizce
Derginin dili Türkiye Türkçesi ve İngilizcedir.

Makale Türleri: Araştırma Makalesi – Kitap İncelemesi
Dergi, Araştırma Makaleleri ve Kitap İncelemeleri yayınlamaktadır. Araştırma makaleleri için kelime sınırı yoktur. Bununla birlikte, yazarlara çalışmanın yayılması için mümkün olduğunca özlü olmasını tavsiye ediyoruz.

Makale Formatı: MS Word Şablonu
Görsel Formatı: JPEG En az 300 dpi
Kaynak Gösterim Stili: Chicago Manuel of Style veya APA Atıf Sistemi

Yayınlanmak üzere gönderilen makaleler, 4000-8000 kelime aralığında olmalıdır.
Makale özünün ilk gönderildiğinde 150-200 kelime olması; hakem süreci sonucunda makalenin yayımlanmaya uygun olduğu kabul edildiğinde Türkçe makaleler için 500-750 kelime aralığında İngilizce özetin; İngilizce makaleler için 500-750 kelime aralığında Türkçe özetin hazırlanıp gönderilmesi gerekir.
Türkçe yazımda TDK imla klavuzu ve TDK güncel sözlüğü esas alınır. Fakat bilimsel alanın TDK sözlüğünde yer almayan teknik terimleri, ilgili bilim dalının literatüründe genel kabul görmüş şekliyle yazılır. Çalışmanın gerektirmesi dışında transkripsiyon kurallarına uymak zorunlu değildir. Arapçadan geçen kelimelerdeki uzatmalar şapkalı â, î, û ile gösterilir.
Metin: Microsoft Office Word programında yazılmalıdır.
Yazı Karakteri: Times New Roman olmalıdır.
Sayfa boyutları, paragraf, punto, satır aralığı ölçüleri: Çalışmalar, Microsoft Word programında en az 2,5 cm kenar boşlukları bırakılarak, metin kısmının tamamı Times News Roman yazı tipinde, 1 cm. paragraf girintisi, 10 punto ve 1,2 satır aralığı; dipnotlar ise 9 punto ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.
Tablo ve Şekiller: Tablo içeriği metinler TNR yazı tipinde 8 punto büyüklüğünde yazılmalı; her iki yana hizalanmalıdır.
Başlıklandırma Formatı: Ondalık Sistemde olmalıdır.
Yazar Değişikliği: Yalnızca makale kabul edilmeden önce işleme alınır. Yazarlar, makalelerini göndermeden önce yazarların listesini ve sırasını dikkatlice gözden geçirmeleri ve orijinal gönderim sırasında kesin yazar listesini sağlamaları gerekir.

Kaynak Gösterim Stili
Makaleler, bilim dalı tercihine göre Chicago Manuel of Style veya APA Atıf Sistemine göre hazırlanmış olmalıdır.

The Chicago Manual of Style
https://www.chicagomanualofstyle.org/tools_citationguide/citation-guide-1.html

Uygulama Örnekleri

MAKALE

a) Matbu Makale
Muhammet Fatih Kılıç, “İbn Sînâ’dan Ebherî’ye Tam İllet-Nâkıs İllet Ayrımının Ortaya Çıkışı”, Nazariyat: İslâm Felsefe ve Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi 4, no. 1 (2017): 69.
Kılıç, “İbn Sînâ’dan Ebherî’ye Tam İllet-Nâkıs İllet Ayrımının Ortaya Çıkışı”, 71.
Kaynakça: Kılıç, Muhammet Fatih. “İbn Sînâ’dan Ebherî’ye Tam İllet-Nâkıs İllet Ayrımının Ortaya Çıkışı”. Nazariyat: İslâm Felsefe ve Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi 4, no. 1 (2017): 69-90.

b) Online Makale
İlyas Canikli, “Kur’an’a Göre Hz. Peygamber’in Bilgisinin Sınırları”, Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 4, no. 1 (2020): 9, erişim: 21 Haziran 2020, https://dergipark.org.tr/tr/pub/tiad/issue/54509/739448.
Canikli, “Kur’an’a Göre Hz. Peygamber’in Bilgisinin Sınırları”, 25.
Kaynakça: Canikli, İlyas. “Kur’an’a Göre Hz. Peygamber’in Bilgisinin Sınırları”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 4, no. 1 (2020): 6-32. Erişim: 21 Haziran 2020, https://dergipark.org.tr/tr/pub/tiad/issue/54509/739448.

KİTAP

a) Tek Yazarlı Kitap
M. Hayri Kırbaşoğlu, Alternatif Hadis Metodolojisi (Ankara: Otto Yayınları, 2019), 23.
Kırbaşoğlu, Alternatif Hadis Metodolojisi, 54.
Kaynakça: Kırbaşoğlu, M. Hayri. Alternatif Hadis Metodolojisi. Ankara: Otto Yayınları, 2019.

b) İki Yazarlı Kitap
Ali Osman Kurt ve Dursun Ali Aykıt, Dinler Tarihi (Ankara: Bilimsel Araştırma Yayınları, 2019), 32.
Kurt ve Aykıt, Dinler Tarihi, 76.
Kaynakça: Kurt, Ali Osman ve Dursun Ali Aykıt. Dinler Tarihi. Ankara: Bilimsel Araştırma Yaınları, 2019.

c) Üç ve Daha Çok Yazarlı Kitap
Bekir Topaloğlu vd., İslam’da İnanç Esasları (İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1998), 17.
Topaloğlu vd., İslam’da İnanç Esasları, 65.
Kaynakça: Topaloğlu, Bekir, Y. Şevki Yavuz ve İlyas Çelebi. İslam’da İnanç Esasları. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1998.

d) Çeviri Kitap
Robert Wisnovsky, İbn Sînâ Metafiziği, çev. İbrahim Halil Üçer (İstanbul: Klasik Yayınları, 2010), 52.
Wisnovsky, İbn Sînâ Metafiziği, 173.
Kaynakça: Wisnovsky, Robert. İbn Sînâ Metafiziği. çev. İbrahim Halil Üçer. İstanbul: Klasik Yayınları, 2010.

e) Kitap Bölümü (Telif)
Murat Demirkol, “Nasiruddin Tusi”, Doğudan Batıya Düşüncenin Serüveni, ed. Bayram Ali Çetinkaya (İstanbul: İnsan Yayınları, 2017), 6: 811.
Demirkol, “Nasiruddin Tusi”, 6: 822.
Kaynakça: Demirkol, Murat. “Nasiruddin Tusi”. Doğudan Batıya Düşüncenin Serüveni içinde, ed. Bayram Ali Çetinkaya, 6: 811-844. İstanbul: İnsan Yayınları, 2017.

f) Kitap Bölümü (Çeviri):
Rudolph Ulrich, “Maturidiliğin Ortaya Çıkışı”, çev. Ali Dere, İmam Maturidi ve Maturidilik içinde, haz. Sönmez Kutlu (Ankara: Kitabiyat Yayınları, 2003), 298.
Ulrich, “Maturidiliğin Ortaya Çıkışı”, 299. Kaynakça: Ulrich, Rudolph. “Maturidiliğin Ortaya Çıkışı”. çev. Ali Dere, İmam Maturidi ve
Maturidilik içinde, haz. Sönmez Kutlu, 295–304. Ankara: Kitabiyat Yayınları, 2003.

g) Tahkik (Edisyon Kritik):
Ebû Hâmid Muhammed Gazzâlî, el-İktisâd fi’l-i’tikâd, thk. Abdullah Halilî (Beyrut: Dâru’l-kutub el-ilmiyye, 2004), 87.
Gazzâlî, el-İktisâd fi’l-i’tikâd, 91.
Gazzâlî, Ebû Hamid Muhammed. el-İktisâd fi’l-i’tikâd. thk. Abdullah Halîlî. Beyrut: Dâru’l-kutub el-ilmiyye, 2004.

ANSİKLOPEDİ

a) Ansiklopedi-Matbu
Şükrü Özen, “Hilâf”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (Ankara: TDV Yayınları, 1998), 17: 527.
Özen, “Hilâf”, 538.
Kaynakça: Özen, Şükrü. “Hilâf”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 17: 527-538. Ankara: TDV Yayınları, 1998.

b) Ansiklopedi-Web
Şükrü Özen, “Hilâf”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (Erişim: 19 Haziran 2020).
Özen, “Hilâf”.
Kaynakça: Özen, Şükrü. “Hilâf”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Erişim: 19 Haziran 2020. https://islamansiklopedisi.org.tr/hilaf

TEZ

Ayşe Uzun, “Hicri İlk Dört Asırda Tefsir-Sözlük İlişkisi” (Doktora tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, 2019), 42.
Uzun, “Hicri İlk Dört Asırda Tefsir-Sözlük İlişkisi”, 74-78.
Kaynakça: Ayşe Uzun. “Hicri İlk Dört Asırda Tefsir-Sözlük İlişkisi”. Doktora tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, 2019.

YAZMA ESER

Hüseyin V âiz Kâşifî, Ahlâk-ı Muhsinî, Süleymaniye Ktp., Ayasofya, nr. 2829, 21a.
Kâşifî, Ahlâk-ı Muhsinî, 35b-36a.
Kaynakça: Kâşifî, Hüseyin Vâiz. Ahlâk-ı Muhsinî. Ayasofya, nr. 2829, Süleymaniye Kütüphanesi.

ARŞİV BELGESİ

Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İrade Mesâil-i Muhimme, 2079.
Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İrade Mesâil-i Muhimme, 2079.
Kaynakça:
Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İrade Mesâil-i Mühimme, 2079.

İNTERNET SİTESİ

“Google Privacy Policy”, son güncelleme: Mart 11, 2009, http://www.google.com/intl/en/privacypolicy.html.
“Google Privacy Policy”.
Kaynakça: Google. “Google Privacy Policy”. Son güncelleme: 11 Mart 2009.
http://www.google.com/intl/en/privacypolicy.html.

APA 6. Edisyon örnekleri için aşağıdaki linkten yararlanılabilir:
https://library.ihu.edu.tr/erisim-ve-yardim/apa_tr

Son Kontrol Listesi

Bu listenin, hazırlanan makalenin dergi sistemine yüklenmeden önce son kontrolü sırasında faydalı olacağı umulmaktadır.
Aşağıdaki öğelerin mevcut olduğundan emin olun:
Yazar bilgileri eklendi.
E-posta adresi
Tam posta adresi
Telefon numarası
Gerekli tüm dosyalar yüklendi.
Makale metni
Telif Hakkı Anlaşması
Makale "yazım denetimi" ve "dilbilgisi denetimi" yapıldı.
Kaynakçada adı geçen tüm referanslar metinde alıntılanmıştır ve bunun tersi de geçerlidir.

Makale Gönder

Yapılan başvurularda, çalışmanın sorumlu yazarının (corresponding author) hesabı kullanılmalıdır. Başvuru ile ilgili bütün yazışmalar dergi sistemi üzerinden gönderilen elektronik posta ile sorumlu yazara iletilmektedir.
Makale dosyasını yüklerken, çift körleme hakemlik sürecinden dolayı bu dosyanın yazarın kimliğini deşifre edecek herhangi bir unsur içermediğinden emin olun.
Ayrı Ayrı Yüklemeniz Gereken Dosyalar:
Makale Tam Metni
Makale Süreç Takibi

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Yayın Etiği İlkeleri
Yayın Etiği, daha yüksek editoryal işleme standartları oluşturmak için yazarlar, hakemler ve yayıncılar adına dürüstlük konusunda ısrar eden bir öz-düzenleme mekanizması olarak tanımlanabilir. Yayın için etik standartlar, yüksek kaliteli bilimsel yayınları, halkın bilimsel bulgulara güvenini ve insanların fikirlerine itibar edilmesini sağlamak için mevcuttur.

Hakemli çalışmalar, bilimsel yöntemi destekleyen ve hayata geçiren çalışmalardır. Bu noktada yayın sürecine dahil olan tüm tarafların (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere uyması büyük önem taşımaktadır. Danisname dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’ne uymaktadır. Danisname, Committee on Publication Ethics (COPE) ve Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkeleri’ni benimsemiştir. Ayrıca Türkiye Editörler Çalıştayı Kararlarına da uymayı taahhüt eder.

Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir.
Yazarlar tarafından araştırma veya yayını kötüye kullanmaya yönelik olasılık söz konusu ise; bulguların güvenilir olmadığına ve yazarların kurumlarının olayı soruşturmadığına dair kanıtlar var veya olası soruşturma haksız veya sonuçsuz görünüyor ise, editörler endişe ifadesi yayınlamayı düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE yönergeleri dikkate alınır.

Yazarlık ve Katkıda Bulunma
Makale yayınlanmak üzere Dergiye gönderildikten sonra yazarlardan hiçbirinin ismi, tüm yazarların yazılı izni olmadan çıkarılamaz ve yeni bir isim eklenemez. Ayrıca yazar sırası değiştirilemez.

Katkı Oranı Beyanı
Makalede, araştırmacıların katkı oranı beyanı, varsa destek ve teşekkür beyanı, çıkar çatışması beyanı belirtilmelidir. Beyan tablosunu da içeren makale MS Word şablonunu buradan indirebilir.

Anket ve Mülakata Dayanan Çalışmaların Yayını
Danisname, bilimsel süreli yayıncılıkta etik güvence oluşturmak amacıyla, Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE) “Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehber İlkeleri” ve “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları” ilkelerini benimsemektedir. Bu kapsamda dergiye gönderilen çalışmalarda aşağıdaki hususlara uyulmalıdır:

Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için (etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.

Özel ve Ek Sayı Yayımlama Prosedürü
Dergimizde Yayın Kurulu'nun talebi üzerine yılda bir kez özel sayı yayımlanabilir. Özet ve ek sayılarda yayımlanan tüm makaleler çift taraflı kör akran değerlendirmesi sürecine tabidir.

Tekrar Yayın
Tekrar yayın, aynı makalenin veya büyük ölçüde benzer makalelerin birden fazla dergide yayınlanmasıdır. Editör bu tür makaleyi incelemeden geri gönderir. Bundan sonra editör, tekrar yayına teşebbüs eden yazara belli bir süre ambargo uygulayabilir, yazarın daha önce yayın yaptığı dergide (belki de önceki makaleyi yayınlayan derginin editörü ile eşzamanlı duyuru olarak) kamuoyuna bu durumu açıklayabilir veya bu tedbirlerin hepsini birlikte uygulayabilir.

Aynı çalışmanın birden fazla dergiye eşzamanlı olarak gönderilmesi
Yazarlar aynı makaleyi aynı anda birden fazla dergiye gönderemezler. Editör, olası eşzamanlı gönderimi öğrenirse, makaleyi alan diğer editör(ler)e danışma hakkını saklı tutar. Ayrıca editör, makaleyi incelemeden iade edebilir veya incelemeleri dikkate almadan reddedebilir veya bu kararı ilgili diğer editör(ler)le tartışarak alabilir ve yazarlardan belli bir süre makale başvurusu kabul etmemeye karar verebilir. Ayrıca yazarların işverenlerine yazabilir veya bu tedbirlerin hepsini birlikte hayata geçirebilir.

İntihali Engelleme Amaçlı Kontrol
Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmaktır.
Danisname, gönderilen tüm makaleleri intihal engellemek için taramaktadır. İncelenmeye sunulan çalışmalarda intihal olup olmadığını yazılımı kullanılarak kontrol edilir. Benzerlik oranın %20’den az olması beklenir. Benzerlik oranında asıl ölçü, yazarın atıf yapma ve alıntılama kuralların uymasıdır. Benzerlik oranı %1 göründüğü hâlde atıf ve alıntı usulünce yapılmamışsa yine intihal söz konusu olabilir. Bu açıdan atıf ve alıntı kuralları yazar tarafından bilinmeli ve dikkatlice uygulanmalıdır.
İntihal, duplikasyon, sahte yazarlık/inkar edilen yazarlık, araştrma/veri fabrikasyonu, makale dilimleme, dilimleyerek yayın, telif hakları ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesi, etik dışı davranışlar olarak kabul edilir. Kabul edilen etik standartlara uygun olmayan tüm makaleler yayından çıkarılır. Buna yayından sonra tespit edilen olası kuraldışı, uygunsuzluklar içeren makaleler de dahildir.

Sahtecilik
Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermektir.
Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmektir.

Katılımcıların Kişisel Verilerinin Korunması
Danisname, yasal olarak kamuya açık olmayan insan katılımcılarla ilgili kişisel veya hassas verileri veya materyalleri içeren tüm araştırmaların resmi etik incelemeye tabi olmasını şart koşar.

Araştırma Suistimali İddialarının Ele Alınması
Danisname, COPE'un Başarılı Bir Yazı İşleri için Etik Araç Setine uyar. Danisname editörleri; intihal, alıntı manipülasyonu, veri tahrifatı, veri uydurması ve diğer araştırma suiistimalinin meydana geldiği makalelerin yayınlanmasını önlemek için tedbir alacaktır. Hiçbir durumda Danisname veya editörleri bu tür bir suistimalin gerçekleşmesine bilerek izin vermeyecektir. Danisname editörleri, dergilerinde yayınlanan bir makaleyle ilgili herhangi bir araştırma suistimali iddiasından haberdar olmaları durumunda, iddialarla ilgili olarak COPE’un yönergelerini izleyeceklerdir.

Etik İhlal Bildirimleri
Okurlar, Danisname (e-ISSN: 2717-9974) dergisinde yayınlanan bir makalede önemli bir hata ya da yanlışlık fark ettiklerinde ya da editoryal içerik ile ilgili (intihal, yinelenen makaleler vb.) herhangi bir şikâyetleri olduğunda Danisname adresine e-posta göndererek bildirimde bulunabilir. Gelişmemiz için fırsat sağlayacağından başvuruları memnuniyetle karşılarız, hızlı ve yapıcı bir şekilde geri dönüş yaparız.

Araştırma Etiği İlkeleri
Danisname dergisi araştırma etiğinde en yüksek standartları gözetir ve aşağıda tanımlanan uluslararası araştırma etiği ilkelerini benimser. Makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
Araştırmanın tasarlanması, tasarımın gözden geçirilmesi ve araştırmanın yürütülmesinde, bütünlük, kalite ve şeffaflık ilkeleri sağlanmalıdır.
Araştırma ekibi ve katılımcılar, araştırmanın amacı, yöntemleri ve öngörülen olası kullanımları; araştırmaya katılımın gerektirdikleri ve varsa riskleri hakkında tam olarak bilgilendirilmelidir.
Araştırma katılımcılarının sağladığı bilgilerin gizliliği ve yanıt verenlerin gizliliği sağlanmalıdır. Araştırma katılımcıların özerkliğini ve saygınlığını koruyacak şekilde tasarlanmalıdır.
Araştırma katılımcıları gönüllü olarak araştırmada yer almalı, herhangi bir zorlama altında olmamalıdırlar.
Katılımcıların zarar görmesinden kaçınılmalıdır. Araştırma, katılımcıları riske sokmayacak şekilde planlanmalıdır.
Araştırma bağımsızlığıyla ilgili açık ve net olunmalı; çıkar çatışması varsa belirtilmelidir.
İnsan denekler ile yapılan deneysel çalışmalarda, araştırmaya katılmaya karar veren katılımcıların yazılı bilgilendirilmiş onayı alınmalıdır. Çocukların ve vesayet altındakilerin veya tasdiklenmiş akıl hastalığı bulunanların yasal vasisinin onayı alınmalıdır.
Çalışma herhangi bir kurum ya da kuruluşta gerçekleştirilecekse bu kurum ya da kuruluştan çalışma yapılacağına dair onay alınmalıdır.
İnsan öğesi bulunan çalışmalarda, “yöntem” bölümünde katılımcılardan “bilgilendirilmiş onam” alındığının ve çalışmanın yapıldığı kurumdan etik kurul onayı alındığı belirtilmesi gerekir.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Yayıncı

EE

Enes ENGIN

Ekonomi Politik Teorisi, Hukuk ve Yasal Çalışmalar, Uluslararası Siyaset, Sosyoloji, Uluslararası İlişkiler, Uluslararası Güvenlik, Siyasi Tarih, Yakınçağ Askeri Tarih, Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları

Sorumlu Yazı İşleri Müdürü

Osman SELVI

Bilgisayar Yazılımı, Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı, İslam Mezhepleri

Editör

Murat DEMIRKOL

Felsefe, İslam Felsefesi

Editör Yardımcıları

Satı ARLI ENGIN

Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer), Dil Edinimi, Türk Halk Edebiyatı

Alan Editörleri

Sıtkı NAZIK

Türk İslam Edebiyatı, Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı, Klasik Türk Edebiyatı

Osman MUTLUEL

İslam Felsefesi, Sanat Felsefesi

Özkan ŞIMŞEK

Kelam

Yusuf ŞEN

İslam Hukuku

Harun ŞAHIN

Tefsir

Mehmet CANDAN

Arap Dili ve Belagatı

Yusuf YARALIOĞLU

Siyaset Felsefesi, Din Sosyolojisi, Göç Sosyolojisi, İslam Tarihi ve Medeniyeti

Hakan ALTINTAŞ

E-Devlet, Ekonomi Politik Teorisi, Bölgesel Ekonomi, Uluslararası İktisat, Kamu Yönetimi, Siyaset Bilimi, Politik Ekoloji, Siyaset Biliminde Çevre Politikası, Sosyal Politika, Kentsel Alan Yönetimi