Araştırma Makalesi

Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı

Cilt: 34 Sayı: 2 30 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı

Öz

Descartes duyulur her şeyin varlığından şüphe ettiğinde kendi varlığının şüphe götürmezliğini “Düşünüyorum o halde varım” diye ifade eder. Daha sonra kendisinin ne olduğunu sorgular ve düşünen bir töz yani ruh veya zihin olduğu sonucunu çıkarır. Diğer taraftan Kant ise “düşünüyorum”dan benim düşünen bir töz yani bir ruh olduğum sonucuna ulaşılmasının mantıksal yanlış çıkarım olduğunu iddia eder. Çünkü Kant’a göre bu çıkarım, yargıda özne olarak kullanılan sezgi nesnelerinin tözselliğinden hareketle, benim yani düşünen şeyin de yargıda özne olarak kullanıldığı için töz olduğu sonucunu çıkarsar. Dolayısıyla Kant’a göre bu çıkarımda orta terim çift anlamlı olarak kullanılmıştır. Bununla birlikte Kant’ın verdiği çıkarımda orta terimin çift anlamlı olarak kullanıldığı gözlenmez. Dahası Descartes’ın benim ruhsal bir töz olduğum sonucu, sezgisel içerik gerektiren böyle bir akıl yürütmeye dayanmaz. Çünkü Descartes, şüphe edilmeyecek kendi varlığını, şüphe ettiği sezgi nesnelerinin tözselliğinden çıkarsamaz, aksine onlardan ayırt etmek için ruhsal bir töz olarak ifade eder.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ameriks, Karl. Kant’s Theory of Mind: An Analysis of the Paralogisms of Pure Reason. Oxford: Clarendon Press, 2000. google scholar
  2. Bennett, Jonathan. Kant’s Dialectic. Cambridge: Cambridge University Press, 2016. google scholar
  3. Descartes, Rene. Meditations on First Philosophy with Selections from the Objections and Replies. Çev. Michael Moriarty. Oxford: Oxford University Press, 2008. google scholar
  4. Kant, Immanuel. Critique of Pure Reason. Çev. Paul Guyer ve Allen W. Wood. Cambridge: Cambridge University Press, 1998. google scholar
  5. Kitcher, Patricia. “Kant’s Paralogisms.” The Philosophical Review 91, no. 4 (1982): 515-547. google scholar
  6. Melnick, Arthur. Kant’s Theory of the Self. New York: Routledge, 2009. google scholar
  7. Powell, C. Thomas. Kant’s Theory of Self-Consciousness. Oxford: Clarendon Press, 1990. google scholar
  8. Proops, Ian. “Kant’s First Paralogism.” Philosophical Review 119, no. 04 (2010): 449-495. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

8 Mart 2023

Kabul Tarihi

9 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 34 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özgökman, F. (2023). Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı. darulfunun ilahiyat, 34(2), 549-566. https://doi.org/10.26650/di.2023.34.2.1262005
AMA
1.Özgökman F. Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı. darulfunun ilahiyat. 2023;34(2):549-566. doi:10.26650/di.2023.34.2.1262005
Chicago
Özgökman, Fatih. 2023. “Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı”. darulfunun ilahiyat 34 (2): 549-66. https://doi.org/10.26650/di.2023.34.2.1262005.
EndNote
Özgökman F (01 Aralık 2023) Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı. darulfunun ilahiyat 34 2 549–566.
IEEE
[1]F. Özgökman, “Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı”, darulfunun ilahiyat, c. 34, sy 2, ss. 549–566, Ara. 2023, doi: 10.26650/di.2023.34.2.1262005.
ISNAD
Özgökman, Fatih. “Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı”. darulfunun ilahiyat 34/2 (01 Aralık 2023): 549-566. https://doi.org/10.26650/di.2023.34.2.1262005.
JAMA
1.Özgökman F. Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı. darulfunun ilahiyat. 2023;34:549–566.
MLA
Özgökman, Fatih. “Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı”. darulfunun ilahiyat, c. 34, sy 2, Aralık 2023, ss. 549-66, doi:10.26650/di.2023.34.2.1262005.
Vancouver
1.Fatih Özgökman. Kant Descartes’a Karşı: Tözsellik Mantıksal Yanlış Çıkarımı. darulfunun ilahiyat. 01 Aralık 2023;34(2):549-66. doi:10.26650/di.2023.34.2.1262005