Repercussions of the Gaza Attacks in Turkey: Psychosocial Effects and Religious Coping Strategies

Öz

In this study, the psychosocial effects of Israel’s attacks on Gaza, which began on October 7, on individuals living in Turkey and their religious coping strategies were examined. The main focus of the research is the potentially traumatic impact of exposure to war and conflict imagery through media, as well as the supportive role of religious beliefs and practices in coping with these effects. The study adopted an interpretative phenomenological approach, which is one of the qualitative research models. Semi-structured interviews were conducted with 37 participants selected through purposive sampling from various cities in Turkey. Fieldwork was carried out between November 1 and 15 December 2023. The data obtained were analysed using thematic analysis. Participants were asked questions aimed at revealing their perceptions of the psychosocial effects of war and their styles of employing religious coping methods. According to the findings, Israel’s attacks on Gaza triggered a range of psychological effects among individuals in Turkey, including anger, sadness, difficulty in empathy, loss of trust, and feelings of helplessness. In addition, the participants reported a greater orientation towards spiritual values and an increased awareness of the transience of worldly life. The study also revealed a rise in participants’ sense of responsibility and social sensitivity in daily life, as well as actions such as boycotts, feelings of guilt, moral obligation, and increased motivation for work. Moreover, social media played a significant role in making the impact of the war more visible. Participants stated that they employed various religious coping strategies to manage the psychological pressure and stress caused by the war, such as praying, turning to religious texts, and practising their faith more intensely. It is anticipated that this study will fill a gap in the literature regarding the relationship between the psychosocial effects of witnessing war through media and the use of religious coping strategies.

Anahtar Kelimeler

• Psychology of Religion
• Gaza Attacks
• Genocide
• Psychosocial Effects
• Religious Coping Strategies
• Post-Traumatic Stress Disorder

Gazze Saldırılarının Türkiye’deki Yankıları: Psikososyal ve Dinî Başa Çıkma Stratejileri

Öz

Bu çalışmada, 7 Ekim’de İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının Türkiye’deki bireyler üzerindeki psikososyal etkileri ve bu bireylerin dinî başa çıkma stratejileri ele alınmıştır. Araştırmanın ana odağı, savaş ve çatışma görüntülerine medya aracılığıyla maruz kalmanın yol açabileceği travmatik etkiler ile bu etkilerle başa çıkmada dinî inanç ve uygulamaların destekleyici rolüdür. Çalışmada nitel araştırma modellerinden yorumlayıcı olgubilim (fenomenoloji) modeli tercih edilmiştir. Türkiye’nin çeşitli şehirlerinden amaçlı örneklem yoluyla seçilen 37 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın saha verileri, 1 Kasım 2023 ile 15 Aralık 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Katılımcılara savaşın psikososyal etkilerini algılama biçimlerini ve dinî başa çıkma yöntemlerini kullanma stillerini açığa çıkarmaya yönelik sorular sorulmuştur. Araştırma bulgularına göre İsrail’in Gazze saldırısı Türkiye’deki bireylerde öfke, üzüntü, empati güçlüğü, güven kaybı ve çaresizlik gibi çeşitli psikolojik etkiler yaratmıştır. Bunun yanında manevi değerlere yönelim ve dünya hayatının geçiciliğine dair farkındalık artmıştır. Araştırmada katılımcıların gündelik yaşamlarında duyarlılık ve sorumluluklarında artış, boykot, vicdan azabı, manevi sorumluluk ve çalışma azminin yüksekliği tespit edilmiştir. Ayrıca sosyal medyanın savaşın etkilerini görünür kılmada önemli bir rol oynadığı gözlemlenmiştir. Katılımcılar, savaşın yarattığı psikolojik baskı ve stresle başa çıkmak için dua etme, dini metinlere yönelme ve dini inançlarını daha yoğun yaşama gibi çeşitli dinî başa çıkma stratejilerine başvurduklarını ifade etmişlerdir. Bu araştırmanın, savaşa medya aracılığıyla şahit olmanın psikososyal etkileri ile dinî başa çıkma stratejileri arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalarda literatürdeki boşluğu doldurması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Din Psikolojisi
• Gazze Saldırısı
• Soykırım
• Psikososyal Etkiler
• Dinî Başa Çıkma Stratejileri
• Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Kaynakça

1. Ai, Amy Lee vd. “The Effect of Religious-Spiritual Coping on Positive Attitudes of Adult Muslim Refugees From Kosovo and Bosnia” 1, sy 13 (2003): 35-37. google scholar
2. Akıner, Nurdan, ve Ayhan Küngerü. “Uluslararası Medya Söyleminde İsrail’in 2014 Gazze Saldırısı: Cnn Ve Al Jazeera Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Analiz” 3, sy 1 (2016): 53-79. google scholar
3. American Psychiatric Association (APA). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5. bs. Arlington,: American Psychiatric Publishing, 2013. google scholar
4. Atalay, Gül Esra. “Şiddeti Haber Yapmak: Gazeteciler ve Travma” 2, sy 28 (2017). google scholar
5. Ateş, Davut. “Gazze Trajedisi: Sorumluluk ve Kavramların Haklılaştırma İşlevi” 6, sy 1 (2009): 61-83. google scholar
6. Avşar, Zakir, ve Serhan Koyuncu. “7 Ekim Sonrası Gazze’ye İsrail Saldırıları Ve Dezenformasyon”, sy Özel Sayı 2 Gazze (2024): 363-404. google scholar
7. Aydın, Ali Fikret. “Sosyal Medyada Propaganda ve Algı Yönetimi: İsrall-Flllstln Savaşı Örneği”, sy Özel Sayı 2 Gazze (2024): 65-99. google scholar
8. Ayten, Ali. Empati ve Din, Türkiye’de Yardımlaşma ve Dindarlık Üzerine Psikososyal Bir Araştırma. 13. bs. İstanbul: İz Yaylnclllk, 2010. google scholar

9. Ayten, Ali, ve Zeynep Sağlr. “Dindarllk, Dinî Başa Çlkma ve Depresyon İlişkisi: Suriyeli Slğlnmacllar Üzerine Bir Araştlrma”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 47, sy 47 (2014): 5-18. google scholar
10. Braun, Virginia, ve Victoria Clarke. “Using Analysis Thematic in Psychology” 2, sy 7 (2019): 455-557. google scholar
11. Cengiz, Erhan, ve Zeynep Sağlr. “Dini Tutum, Psikolojik Dayanlkllllk ve Depresyon İlişkisi: Suriyeli Ergen Bireyler Üzerine Nicel Bir Araştlrma”, sy 60 (2023): 36-49. https://doi.org/10.5152/ ilted.2023.23380. google scholar
12. Cherly, White. “Strengthening Stories of Survival and Resistance”. . . In partnership with Dulwich Centre Foundation International, 2014. https://dulwichcentre.com.au/wp-content/uploads/2019/04/ Responding-to-Trauma-that-is-not-past.pdf. google scholar
13. Costello, Elizabeth vd. “Distant Trauma: A Prospective Study of the Effects of September 11th on Young Adults in North Carolina” 4, sy 8 (2004): 211-20. https://doi.org/10.1207/s1532480xads0804_4. google scholar
14. Coşkun, Aziz. “İsrail-Hamas Savaşını Konu Alan Haber Fotoğraflarının Alımlanması: Kuşaklar Arası google scholar
15. Bir Karşılaştırma”, sy 47 (2024): 447-79. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1476751. google scholar
16. Doğan, Özlem vd. “İsrail-Filistin Savaşı Kapsamında Tüketici Düşmanlığının Boykot Tutumuna Etkisi” 13, sy 25 (2024): 1-28. google scholar
17. Ekşi, Halil. “Dinî Başaçikma ve Ruh Sağliği Arasindaki İlişki Üzerine Bir Araştirma”. Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2001. google scholar
18. Ersoy, Metin. “Implementing Peace Journalism in the Media” 29 (2017): 458-66. google scholar
19. Fadilpasic, S., D. Malec, ve A. Dzubur-Kulenovic. “Relationship of Religiousness and Religious Coping with Quality of Life among War Trauma Survivors” 29, sy 3 (2017): 291-301. https:// doi.org/10.24869/psyd.2017.291. google scholar
20. Gökçen, Ahmet vd. “Filistinli Öğrencilerin Filistin Meselesi Üzerine Aile Öğretileri: Samsun Örneği” 12, sy 2 (2024): 601-23. google scholar
21. Gürsu, Orhan. “Kötülüğün Siradanlaştirilmasi: Gazze Soykirimi Bağlaminda Psikolojik Bir Analiz” 8, sy Haziran (2024): 130-49. https://doi.org/10.59932/burdurilahiyat.1476096. google scholar
22. Güzel, İbrahim Halil. “7 Ekim Sonrasi Gerçekleşen İnsan Haklari İhlalleri Üzerine Bir İnceleme” 13, sy 2 (2024): 661-81. google scholar
23. İncekar Çalikuşu, Müjde, ve Suzan Yildiz. “Savaştan Etkilenen Çocuklarin Sağlik Sorunlari: Sistematik Derleme” 3, sy Aralik (2022): 62-68. google scholar
24. Kahil, Ayla, ve Nejla Refia Palabiyikoğlu. “İkincil Travmatik Stres”. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry 10, sy 1 (31 Mart 2018): 59-70. https://doi.org/10.18863/ pgy.336495. google scholar
25. Kazaz, Mete, Berk Özkan, ve Nihal Acar. “7 Ekim Olaylarina Yönelik Türk Medyasinda Haber Çerçevesi” 4, sy 2 (2024): 96-109. google scholar
26. Kizilgeçit, Muhammed. Din Psikolojisinin 300’ü. 1. bs. Ankara: Otto Yayincilik, 2017. google scholar
27. Kizilgeçit, Muhammed, Murat Çinici, ve Esra Tuysuz. “Religiosity Prediction by Gender with Artificial Intelligence in 2020-2025 in Turkey”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 56, sy 2 (2021): 283307. https://doi.org/10.29288/ilted.993560. google scholar
28. Kira, İbrahim A. vd. “The Physical and Mental Health Effects of Iraq War Media Exposure on Iraqi Refugees” 3, sy 2 (t.y.): 193-2015. https://doi.org/10.1080/15564900802487592. google scholar
29. Lazarus, Richard S. Coping theory and research: Past, present, and future. Fifty years of the research and theory of RS Lazarus: An Analysis Of Historical And Perennial İssues. New Jersey: U.S: Taylor & Francis Publications, 2013. google scholar
30. Lee, Seow Ting, ve Crispin C. Maslog. “War Or Peace Journalism? Asian Newspaper Coverage of Conflicts” 55, sy 2 (2005): 311-29. google scholar
31. Mohammed Ahmed, Abboud. “The Effects of University Youth’s Exposure to the Events of the Israeli War on Gaza ‘October 2023’ with Short Video Clips through Social Media Sites and its Relationship to their Level of Psychological Security and Future Anxiety” Temmuz, sy 43 (2024): 1167-1329. google scholar
32. Mucuk, Hüseyin vd. “El-Aksa Tufani Operasyonu ve Türkiye’de Kamuoyunun Filistin Algisi” 2, sy 3 (2023): 101-18. google scholar
33. Muharib, Kasım. “2 ”»J^jİIj Jl^Jl ,”»jc Jc ÂjJjjlj^yi —j^l —mâill JjVI, sy 66 (2024): 4-23. google scholar
34. Özgen, Fuat, ve Hamdullah Aydın. “Travma Sonrasy Stres Bozukluöu” 14 (2016): 3682-86. google scholar
35. Pargament, Kenneth I. “Aci ve Tatli: Dindarliğin Bedelleri ve Faydalari Üzerine Bir Değerlendirme”. Çeviren Ali Ulvi Mehmedoğlu 5, sy 1 (2005): 112-15. google scholar
36. Pargamenth, Kenneth I. vd. “Methods of Religious Coping with the Gulf War: Cross-Sectional and Longitudinal Analyses” 33, sy 4 (1994): 347-61. https://doi.org/10.2307/1386494. google scholar
37. Pfeferbaum, Betty vd. “Children’s Reactions to Media Coverage of War” 22, sy 8 (2020). https:// doi.org/10.1007/s11920-020-01165-0. google scholar
38. Pinchevski, Amit. “Screen Trauma: Visual Media And Post-Traumatic Stress Disorder” 33, sy 4 (2016): 51-75. https://doi.org/10.1177/0263276415619220. google scholar
39. “Post Travmatik Stres Bozukluğu”. Ulusal PTSD Merkezi, 17 Temmuz 2024. https://www.ptsd.va.gov/. google scholar
40. Shahira, Fahmy, ve Neumann Rico. “Shooting War Or Peace Photographs: An Examination of Newswires’ Coverage of the Conflict in Gaza (2008-2009)” 56 (2012): 17-18. google scholar
41. Şar, Vedat. “Post-Traumatic Stress in Terror and War”. The Medical Journal of Okmeydani Training and Research Hospital, 2017. https://doi.org/10.5222/otd.2017.114. google scholar
42. Taylor, Steven vd. “The structure of posttraumatic stress symptoms” 107, sy 1 (1998): 154-60. https:// doi.org/10.1037//0021-843x.107.1.154. google scholar
43. Toprak, Fatma Betül. “Çocuk Sahibi Olamayan (İnfertil) Kadınlarda Dini Başa Çıkma Süreçleri ve Yalnızlık Durumunun İncelenmesi”. Doktora, Atatürk Üniversitesi, 2024. google scholar
44. Toufaily, Jamal Hamza. “The Repercussions of the Gaza War and its Impact on the Path of Normalization among the Arab Peoples” 6, sy 34 (2024): 299-316. google scholar
45. TRT Haber. “İsrail 5 Aydır Gazze’de Katliam Yapıyor”. Haber, 07 Mart 2024. https://www.trthaber. com/videolar/israil-5-aydir-gazzede-katliam-yapiyor-71714.html. google scholar
46. Tutar, Hasan. “Nitel Araştırma Deseni Belirleme Ölçütleri ve Gerekçelendirilmesi.” Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 25, sy 1 (Haziran 2023): 334-55. https:// doi.org/10.21180/iibfdkastamonu.1190123. google scholar
47. “Türkiye’de Sosyal Medya Kullanımı İstatistikleri”. Business Haber, 2024. https://www.business. community.com/tr/istatistik/turkiyede-sosyal-medya-kullanimi-istatistikleri. google scholar
48. Uzmen, F. Selay. “Okulöncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Altı Yaş Çocuklarının Prososyal Davranışlarının Resimli Çocuk Kitapları ile Desteklenmesi”. Hacettepe Üniversitesi, 2001. google scholar
49. ديمع ,ردب ,دمحأ.“The Social and Psychological Impacts of the Israeli War on Gaza (October 7) on Students of Al-Quds Open University and Its Reflection on Their Motivation Towards Learning” 19, sy 6 (2024): 161-98. https://doi.org/10.21608/fjssj.2024.331405.1265. google scholar
50. يف ناقرفلا برح ءادهش لمارأ ىدل تاذلا ديكوت و يسفنلا عارصلاب اهتقلاع و ةيعامتجلاا ةيلوؤسملا“ .يماس دمحم ،ةلجعلا ,حابر .2012 ,ةيملاسلإا ةعماجلا ,رتسجام ةلاسر .”ةزغ ةظفاحم google scholar
51. ,ةيملاسلاا ةعماجلا ,رتسجام ةلاسر .“تاريغتملا ضعبب اهتقلاعو يصقلاا ةضافتنا ءادهش تاهما يدل ةيسفنلا ةبلاصلا” .لفون بنيز .2008 google scholar