Kilise’de Eşcinsellik Meselesi ve Petrus Damianus’un Eleştirisi
Öz
Özellikle son yıllarda tüm dünyada daha fazla görünür hale gelen ve gündeme getirilen eşcinsellik meselesi binlerce yıldan beri toplumların farkında olduğu bir durumdur. Bu duruma verilen tepkiler toplumdan topluma değişiklik göstermiştir. Farklı reaksiyonların ortaya çıkmasındaki en güçlü faktörün ise din olduğunu söylemek mümkündür. Hayata dair başka pek çok hususta etkili olan dini algı insan ilişkilerinde de etkili olmuştur. İçinde yaşadığımız dünyayı büyük ölçüde şekillendiren Semitik kökenli dinlerin ise eşcinselliğe yönelik tutumu genel itibarıyla olumsuzdur. Öyle ki kutsal metinlerde bu işin lanetlendiği ve çeşitli şekillerde cezalandırıldığına dair pek çok anlatı bulunmaktadır. Söz konusu genelde Hıristiyanlık özelde Katolik Kilisesi olduğunda da aynı bakış açısı geçerlidir. Fakat son yıllarda dünyada yaşanan dönüşümün Kilise’yi etkilediği görülmektedir. Papa Francis’in (ö. 2025) bu konudaki söylemleri tüm dünyada hayretle karşılanmıştır. Çünkü Kilise geleneğinin aksine bir tutum sergilediği düşünülmüştür. Bu bağlamda çalışmanın merkezinde Katolik Kilisesi’nin eşcinselliğe yaklaşımı ve Orta Çağ boyunca bu geleneği şekillendiren Petrus Damianus’un (ö. 1072) konuyla ilgili söylemleri yer alacaktır. Din adamlarının eşcinsel davranışları üzerine Liber Gomorrhianus isimli müstakil bir eser kaleme alan Damianus’un bu meseleye yaklaşımı ve yapmış olduğu yorumlar oldukça dikkat çekici olmakla birlikte, Papalık içerisindeki konumu gereği dönemin papasını harekete geçmek için zorlaması ve papadan almış olduğu yanıt da son derece ilginçtir. Eşcinsellik günahıyla ilgili “sodomi” kavramsallaştırmasını yapan ilk kişinin Damianus olması da onun bu konudaki görüşlerinin incelenmesini bilhassa önemli kılmaktadır. Katolik Kilisesi’nin eşcinselliğe yaklaşımını ve Damianus’un bu konudaki görüşlerini ve Kilise’ye yönelttiği eleştirileri ortaya koymayı hedefleyen bu çalışmada metin analizi yöntemi benimsenecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Augustinus. İtiraflar. Çeviren Çiğdem Dürüşken. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2010. google scholar
- Bailey, Derrick Sherwin. Homosexuality and the Western Christian Tradition. Hamden, Conn.: Archon Books, 1975. google scholar
- Barbezat, Michael D. “Bodies of Spirit and Bodies of Flesh: The Significance of the Sexual Practices Attributed to Heretis from the Eleventh to Fourteenth Century”. Journal of the History of Sexuality 25, sy 3 (2016): 387-419. google scholar
- Barlow, Claude W., çev. Iberian Fathers vol. 2: Braulio of Saragosa, Fructuosus of Braga. Washington D.C.: The Catholic University of America Press, 1969. google scholar
- Barsella, Susanna. “Boccaccio, Petrarch and Peter Damian: Two Models of Humanist Intellectual”. MLN 121, sy 1 (2006): 16-48. google scholar
- Blum, Owen J. “Alberic of Monte Cassino and the Hymns and Rhythms Attributed to Saint Peter Damian”. Traditio 12 (1956): 87-148. google scholar
- Bovo, Claudia Regina. “Monastic Networks in Eleventh Century: The Early Stages of Peter Damian’s Epistolography (1044-1046)”. Rivista di storia della Chiesa in Italia 71, sy 2 (2017): 411-26. google scholar
- Cantor, Norman F. “The Crises of Western Monasticism, 1050-1130”. The American Historical Review 66, sy 1 (1960): 47-67. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hrıstiyanlık Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
17 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
6 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 36 Sayı: 3