A Review of “The Psychology of Radicalism: The Psychosocial Background of Joining and Leaving Radical Religious Groups” by İbrahim Yıldırım

Öz

Anahtar Kelimeler

• Psychology of Religion
• Radicalisation
• Religious Groups
• Joining Religious Groups
• Radical Religious Groups

İbrahim Yıldırım’ın “Radikalliğin Psikolojisi: Radikal Dini Gruplara Katılma ve Ayrılmanın Psiko-Sosyal Arka Planı” Adlı Eserinin Değerlendirilmesi

Öz

Dr. İbrahim Yıldırım’ın Radikalliğin Psikolojisi adlı eseri, radikal dini gruplara katılım ve ayrılma süreçlerini psikososyal bir perspektiften ele almaktadır. Yazar, Marmara Üniversitesi’nde tamamladığı yüksek lisans tezine dayanan bu çalışmasında, Adana ve Gaziantep illerinde yaşayan 42 erkek katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirmiştir. Eser, radikal dini yönelimlerin yalnızca ideolojik değil, aynı zamanda toplumsal aidiyet, kimlik arayışı ve kişisel dönüşüm gibi psikolojik süreçlerle ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Eserin birinci bölümü, radikal dini grupların incelenmesinde kullanılan temel kavram ve kuramsal yaklaşımları özetlemiştir. Bu bölümde yazar, radikalizm, köktendincilik (fundamentalizm) ve kökencilik gibi kavramları açıklamıştır. “Radikalizm” alt başlığı konuya oldukça geniş bir çerçeveden bakmaktadır. Ancak kavramlar arasındaki sınırların netleştirilmesi, kavramsal açıklığın artmasına katkı sağlayabilirdi. Literatürde de genellikle net ayrımların yapılmasında zorluk yaşanan “fundamentalizm” ile “radikalizm” arasındaki farklar ve benzerlikler konusunda okuyucuya daha kapsamlı bir çerçeve sunulması çalışmanın kavramsal derinliğini artırabilirdi. Bunun yanı sıra yazarın sonraki bölümlerde analizleri genel olarak psiko-sosyal temelli olsa da teorik bölümde ağırlıklı olarak sosyolojik bir yaklaşımla grupların türleri ve sınıflandırılması üzerinde durulmaktadır. Bu bölümde bireylerin radikal gruplara katılım veya ayrılma dinamiklerine ilişkin teorilere de yer verilmesi eserin kapsamını güçlendirebilirdi.

Anahtar Kelimeler

• Din Psikolojisi
• Radikalleşme
• Dini Gruplar
• Dini Gruplara Katılma
• Radikal Dini Gruplar