A New Breathe to Qurʾān and Exegesis Studies: Introduction and Evaluation of the Qurʾānic Studies Congress (CQS)

Öz

This paper provides a comprehensive introduction to and evaluation of the Qurʾānic Studies Congress (CQS), which was hosted by the Faculty of Theology at Istanbul University in 2025. The congress was organized with an interdisciplinary structure, bringing together researchers from more than fifty universities, and aimed to foster new perspectives in Qurʾānic studies. The papers, presented within twelve different working groups, covered a wide range of topics, including Mushaf studies, language and stylistics, methodology of tafsīr, modern approaches, and digital Qurʾānic studies. The opening speeches and keynote lectures addressed fundamental issues such as the place of the Qurʾān in the contemporary world and methods of interpretation. In the sessions, diverse discussions were conducted, ranging from early Qurʾānic manuscripts to modern hermeneutical debates, from applications of artificial intelligence to critiques of orientalist literature. Additionally, the historical journey of the Qurʾān in Europe, translation activities, and cultural interactions were brought to the agenda through special panels and exhibitions. Overall, the congress was evaluated as a significant academic platform that brings together classical and modern approaches, encourages methodological diversity, and aims to develop new perspectives in Qurʾānic studies.

Anahtar Kelimeler

• Qurʾān
• Qurʾānic studies
• Tafsīr
• Qirāaʾt
• Congress

Kur’ân ve Tefsir Araştırmalarında Yeni Bir Soluk: Kur’ân Araştırmaları Kongresi (CQS) Tanıtım ve Değerlendirme

Öz

Bu yazı 2025 yılında İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen Kur’ân Araştırmaları Kongresi’nin (CQS) kapsamlı bir tanıtım ve değerlendirmesini sunmaktadır. Kongre 50‘den fazla üniversiteden araştırmacının katılımıyla disiplinlerarası bir yapıda organize edilmiş ve Kur’ân araştırmalarına yeni açılımlar kazandırmayı hedeflemiştir. On iki farklı çalışma grubu altında toplanan bildiriler; mushaf araştırmaları, dil ve üslup çalışmaları, tefsir usûlü, modern yaklaşımlar ve dijital Kur’ân araştırmaları gibi geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Kongrede açılış konuşmaları ve konferanslarda Kur’ân’ın çağdaş dünyadaki yeri, yorum yöntemleri gibi temel konular ele alınmıştır. Oturumlarda ise erken dönem mushaflardan modern hermenötik tartışmalara, yapay zekâ uygulamalarından oryantalist literatür eleştirilerine kadar çok yönlü tartışmalar yürütülmüştür. Ayrıca Avrupa’da Kur’ân’ın tarihsel serüveni, tercüme faaliyetleri ve kültürel etkileşimleri de özel paneller ve sergilerle gündeme taşınmıştır. Genel olarak kongre, klasik ve modern yaklaşımları bir araya getiren, metodolojik çeşitliliği teşvik eden ve Kur’ân araştırmalarında yeni perspektifler geliştirmeyi amaçlayan önemli bir akademik platform olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kur’ân
• Kur’ân Araştırmaları
• Tefsir
• Kıraat
• Kongre

Kaynakça

1. “Avrupa’da Kur’ân Sergisi”. Keçiören Müftülüğü, Diyanet İşleri Başkanlığı, 10 Ekim 2025. https://ankara.diyanet.gov.tr/kecioren/sayfalar/contentdetail.aspx?MenuCategory=Kurumsal&ContentId=2292.
2. “Avrupa’da Kur’ân Sergisi”. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, 20 Kasım 2025. https://ilahiyat.dpu.edu.tr/tr/index/sayfa/18336/avrupada-kuran-sergisi.
3. Bilgin, Cemilhan. “Kur’ân’ın Avrupa’daki Bin Yıllık İzleri SAÜ’de”. Sakarya Üniversitesi, 07 Ekim 2025. https://haber.sakarya.edu.tr/kurann-avrupadaki-bin-yllk-zleri-saude.
4. European Research Council Synergy Project EuQu. “The European Qur’an: Islamic Scripture in European Culture and Religion (1150–1850)”. 2019. https://euqu.eu.
5. Karatepe, Tuğba Çavdar. “Yıldız Sarayı Kütüphanesi”. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 43:544-45. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
6. Loop, Jan, ve Naima Afif, ed. Avrupa’da Kurʾān: İslâm’ın Kutsal Kitabıyla Avrupa’nın Karşılaşması: 9. Yüzyıldan 20. Yüzyıla Kadar. Çeviren Necmettin Gökkır, Betül Özdirek Şahin, Ayşenur Elif Ünal Şahin, Regaib Büyüksöy, Sümeyye Sevinç, Cüneyt Sapanca, ve Gürkan Eyigün. İstanbul: İDAV Yayınları, 2025.
7. Loop, Jan, Naima Afif, ve Weltmuseum Wien, ed. The European Qurʾān: Encounters with the Holy Text of Islam from the Ninth to the Twentieth Century. Leeds: Arc Humanities Press, 2024.