ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN LATİN AMERİKA’DA YÜKSELİŞİ: “ARKA BAHÇE”DE İŞ BİRLİĞİ VE NÜFUZ POLİTİKALARI
Öz
Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC), eklektik kalkınma projeleri sayesinde son kırk yılda ekonomik olarak ciddi bir mesafe kaydetmiştir. Çinli liderler ülkelerinin daha kat etmesi gereken uzun bir yol olduğunu düşünseler de 21. yüzyılın Çin Halk Cumhuriyeti hali hazırda uluslararası sistemde olayların gidişatını etkileme gücüne sahip küresel bir aktördür. Bir zamanların kapalı ülkesi, artık plan ve programlarını gerçekleştirmek için dünyanın hemen her yerine erişebilme kapasitesine sahip ekonomik bir deve dönüşmüştür. Bu bağlamda, Latin Amerika ve Karayipler (LAK) bölgesi özellikle 21. yüzyılın ilk yıllarında ÇHC’nin ilgi odağında olmuştur. Dünyanın en büyük kalkınmakta olan ülkesi olarak ÇHC, hızla gelişen endüstrisinin ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır ve diğer tedarikçi devletlerin yanı sıra LAK bölgesi enerji ve ham madde sağlayıcısı olarak işlev görmektedir. Buna karşılık, LAK ülkeleri açısından ÇHC hem finansör hem de kreditör devlet durumundadır. Öte yandan, ÇHC’nin LAK coğrafyasındaki varlığı ekonomik ilişkilerle sınırlı değildir, zira ÇHC kapsamlı askerî ve kültürel projelerde de gelişmeler kaydetmektedir. ÇHC’nin LAK coğrafyasındaki yükselişi stratejik nüfuz ve güç politikaları bağlamında tartışma konusu olagelmiştir. Bu bakış açısından yola çıkılarak hazırlanan çalışmamızda, taraflar arasındaki yakınlaşmanın bağımlılık ilişkisi ya da hegemon bir karakter arz edip etmediğini araştırmak amacıyla ÇHC’nin LAK coğrafyasındaki varlığının farklı boyutlarına odaklanılmıştır. Bu betimleyici-analitik çalışmada sayısal veriler ve basit karşılaştırma yöntemi nesnel bulgulara ulaşma konusunda belirleyici olmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allen, Kenneth vd. (2017), Chinese Military Diplomacy, 2003–2016: Trends and Implications, National Defense University Press, Washington D.C.
- Aranda, Isabel Rodríguez ve Diego Leiva Van de Maele (2013), El soft power en la política exterior de China: consecuencias para América Latina, Polis, Revista Latinoamericana, Vol. 12. Nº 35. pp. 497-517.
- Armony, Ariel C. ve Nicolás Velásquez (septiembre-octubre de 2015), Percepciones antichinas en las comunidades virtuales latinoamericanas, Nueva Sociedad No 259, pp. 129-142.
- Calello, Maria Cecilia ve Huey-Rong Chen (2013), Taiwan, China and Central American Allies: A Discourse Analysis of the Costa Rican Diplomatic Shift News Coverage, Taiwan International Studies Quarterly, Vol. 9, No. 1, pp. 139-78.
- Cardenal, Juan Pablo (2018), El «poder incisivo» de China en América Latina y el caso argentino, CADAL. www.wingword.com.ar, Erişim tarihi: 22.03.2019.Casanova, Lourdes (15 Mar 2018), The challenges of Chinese investment in Latin America, https://www.weforum.org/agenda/2018/03/latin-america-china-investment-brazil-private-public/, Erişim tarihi: 22.03.2019.
- CEPAL (January 2018), Explorando nuevos espacios de cooperación entre América Latina y el Caribe y China, https://repositorio.cepal.org/bitstream/handle/11362/43213/S1701250_es.pdf, Erişim Tarihi: 22.03.2019.
- Chasteen, John Charles (2012), Latin Amerika Tarihi, 1. Baskı, Çev. Ekin Duru. Say yay., İstanbul.
- Comini, Nicolás ve Alejandro Frenkel (septiembre-octubre 2017), La política internacional de América Latina: más atomización que convergencia, Nueva Sociedad. No. 271, pp.117-129.
- Creutzfeldt, B. (enero-junio 2016), China and the U.S. in Latin America, Rev. Cient. Gen. José María Córdova 14(17), pp.23-40.
- Dirzauskaite, Goda ve Nicolae Cristinel Ilinca (2017), Understanding “Hegemony” in International Relations Theories, https://projekter.aau.dk/projekter/files/260247380/Understanding__Hegemony__in_International_Relations_Theories.pdf, Erişim Tarihi: 29.03.2019.