Araştırma Makalesi

Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği

Cilt: 8 Sayı: 2 29 Aralık 2024
PDF İndir

Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği

Öz

Epistemik merak, eleştirel düşünme becerilerinin bireyin başarı yönelimi üzerindeki etkisi konusunda önemli bir rol oynamaktadır. Literatürde mevcut çalışmalar eleştirel düşünme ile başarı yönelimi arasında, eleştirel düşünme ile epistemik merak arasında ve epistemik merak ile başarı yönelimi arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler olduğunu göstermektedir. Bu çerçevede bu makale, epistemik merak, eleştirel düşünme ve başarı yönelimi arasındaki ilişkileri ortaya koyarak, eleştirel düşünme ile başarı yönelimi arasındaki ilişkide epistemik merakın rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, belirli değişkenlerin etkisiyle farklılaşma gösteren grupların birbiriyle karşılaştırıldığı nedensel karşılaştırma modeli ve bağıntısal modelin kullanıldığı ilişkisel analiz yöntemi kullanılarak Denizli il merkezinde görev yapan 146 ilk ve ortaokul öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada “California eleştirel düşünme eğilimleri ölçeği, 3x2 başarı odaklılığı ölçeği ve epistemik merak ölçeği” olarak üç farklı ölçek kullanılmıştır. Örneklemden alınan veriler SPSS programı ile analiz edilmiş ve bunun için bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi yöntemleri kullanılmıştır. Etki testleri ve aracılık rolü için araştırma modeli üzerinden basit doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre erkek öğretmenlerin eleştirel düşünme düzeyleri kadın öğretmenlerden daha yüksek olduğu görülmektedir. Araştırma modeline uygun olarak aracılık rolünün ölçülebilmesi için üç farklı alt model oluşturulmuş ve oluşturulan hipotezler test edilmiştir. Sonuç olarak, eleştirel düşünmenin epistemik merak üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu, eleştirel düşünmenin ve epistemik merakın başarı yönelimi üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu, epistemik merakın eleştirel düşünme ile başarı yönelimi arasındaki ilişkide tam aracılık rolüne sahip olduğu bulguları elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abakpa, B. O., Abah, J. A., & Agbo-Egwu, A. O. (2018). Science curiosity as a correlate of academic performance in mathematics education: Insights from Nigerian higher education. African Journal of Teacher Education, 7(1).36-52
  2. Akbıyık, C., & Seferoğlu, S. S. (2006). Eleştirel düşünme eğilimleri ve akademik başarı. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(32), 90-99
  3. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2010). sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Spss uygulamalı. Sakarya: Sakarya.
  4. Artino, A., Rochelle, J., & Durning, S. (2010). Second-year medical students’ motivational beliefs, emotions, and achievement. Medical Education, 44(12), 1203-1212. https://doi.org/10.1111/j.1365-2923.2010.03712.x
  5. Aybek, B. (2007). Konu ve beceri temelli eleştirel düşünme öğretiminin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimi ve düzeyine etkisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 43-60.
  6. Barak, M., BenChaim, D., & Zoller, U. (2007). Purposely teaching for the promotion of higher-order thinking skills: a case of critical thinking. Research in Science Education, 37(4), 353-369. https://doi.org/10.1007/s11165- 006-9029-2
  7. Bayram, A., Güneş, R., & Helimoğlu, S. (2019). Başari yöneli̇mi̇ni̇n yaşam yöneli̇mi̇ne etki̇si̇nde suskunluk sarmalinin araci rolü: yükseköğreti̇m kurumlari sinavina hazirlanan öğrenci̇ler örneği̇. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 3(2), 191-203. https://doi.org/10.46452/baksoder.614576
  8. Berber, A. (2018). Ortaöğretim öğrencilerinin umut ve başarı yönelimleri arasındaki ilişki. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(3), 1569-1581.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2024

Kabul Tarihi

11 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çetin, A., Fidan, D., & Irmak, M. (2024). Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 33-55. https://izlik.org/JA87BA75NL
AMA
1.Çetin A, Fidan D, Irmak M. Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği. debder. 2024;8(2):33-55. https://izlik.org/JA87BA75NL
Chicago
Çetin, Ahmet, Dinçer Fidan, ve Mehmet Irmak. 2024. “Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği”. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 (2): 33-55. https://izlik.org/JA87BA75NL.
EndNote
Çetin A, Fidan D, Irmak M (01 Aralık 2024) Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 2 33–55.
IEEE
[1]A. Çetin, D. Fidan, ve M. Irmak, “Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği”, debder, c. 8, sy 2, ss. 33–55, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87BA75NL
ISNAD
Çetin, Ahmet - Fidan, Dinçer - Irmak, Mehmet. “Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği”. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8/2 (01 Aralık 2024): 33-55. https://izlik.org/JA87BA75NL.
JAMA
1.Çetin A, Fidan D, Irmak M. Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği. debder. 2024;8:33–55.
MLA
Çetin, Ahmet, vd. “Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği”. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2024, ss. 33-55, https://izlik.org/JA87BA75NL.
Vancouver
1.Ahmet Çetin, Dinçer Fidan, Mehmet Irmak. Eleştirel Düşünmenin Başarı Yönelimine Etkisinde Epistemik Merakın Rolü: Denizli İlköğretim Okulları Örneği. debder [Internet]. 01 Aralık 2024;8(2):33-55. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87BA75NL