COVID-19 Sürecinde Salgın Hastalık Anksiyetesi, Dini Başa Çıkma, Manevi İyi Oluş ve Huzur Etkileşiminin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, COVID-19 salgını sırasında salgın kaygısı, dinî başa çıkma (olumlu ve olumsuz), manevi iyi oluş ve huzur arasındaki ilişkileri incelemektedir. Ayrıca, çalışma bu değişkenlerdeki cinsiyet ve yaşa dayalı potansiyel farklılıkları araştırmaktadır. Örneklem 405 katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler Salgın Anksiyete Ölçeği, Dinî Başa Çıkma Ölçeği, Manevi İyi Oluş Ölçeği ve Huzur Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bulgular, salgın kaygısı ile hem olumlu hem de olumsuz dinî başa çıkma arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu, ancak genel manevi iyi oluş veya huzur ile anlamlı bir ilişki olmadığını ortaya koymaktadır. Alt ölçekler incelendiğinde, olumlu ve olumsuz dinî başa çıkmanın manevi iyi oluş ile pozitif ve anlamlı bir ilişkisi olduğu görülmektedir. Olumsuz dinî başa çıkma ile huzur arasında zayıf bir negatif ilişki bulunmuştur. Daha da önemlisi, manevi iyi oluş ile huzur arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu makalede sonuçlar, COVID-19 salgını sırasında salgınla ilgili kaygı, dinî başa çıkma mekanizmaları, manevi iyi oluş ve huzur deneyimi arasındaki karmaşık etkileşimi vurgulayarak mevcut literatür bağlamında tartışılmaktadır. Ayrıca halk sağlığı krizleri sırasında bireylerin iyi oluşlarını desteklemeye yönelik öneriler sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Salgın Hastalık Anksiyetesi
• Dini Başa Çıkma
• Manevi İyi Oluş
• Huzur

Assessing the Interplay of Epidemic Anxiety, Religious Coping, Spiritual Well-Being, and Tranquility During COVID-19

Öz

This study examines the relationships among epidemic anxiety, religious coping (positive and negative), spiritual well-being, and tranquility during the COVID-19 pandemic. Additionally, the study investigates potential differences in these variables based on gender and age. The sample consisted of 405 participants. The data is collected using the Epidemic Anxiety Scale, the Religious Coping Scale, the Spiritual Well-Being Scale, and the Tranquility Scale. The findings reveal a positive and significant relationship between epidemic anxiety and both positive and negative religious coping, but no significant relationship with overall spiritual well-being or tranquility. Examining the subscales, positive and negative religious coping are positively and significantly associated with spiritual well-being. The study finds a weak negative relationship with tranquility and negative religious coping. Crucially, a significant positive relationship between spiritual well-being and tranquility is discovered. These results were discussed within the existing literature, highlighting the complex interplay between epidemic-related anxiety, religious coping mechanisms, spiritual well-being, and the experience of tranquility during the COVID-19 pandemic. Moreover, the implications for supporting individuals' well-being during public health crises are considered.

Anahtar Kelimeler

• Epidemic Anxiety
• Religious Coping
• Spiritual Well-Being
• Tranquility

Kaynakça

1. Aksoy, C., & Atilgan, D. A. (2021). COVID-19 korkusu ve yaşam doyumu: özel yetenek giriş sınavlarına katılan öğrenciler örneklemi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 40-50.
2. Altunbezer, Ş. (2020). Savaş görmüş ergenlerin gelecek beklentisi ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkide manevi iyi oluşun rol (Yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Üniversitesi, İstanbul.
3. Angın, Y. (2021). Covid-19 pandemi sürecinden geçerken sağlık çalışanlarında dini başa çıkma ve psikolojik sağlamlık ilişkisi üzerine bir araştırma. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi, 25(1), 331-345.
4. Arısoy, A., & Çay, M. (2021). Yaşlı bireylerde koronavirüs (covid-19) korkusu; yetişkin bireylerle karşılaştırmalı bir çalışma. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, (17), 82-97.
5. Arpacıoğlu, S., Baltali, Z., & Ünübol, B. (2021). COVID-19 pandemisinde sağlık çalışanlarında tükenmişlik, Covid korkusu, depresyon, mesleki doyum düzeyleri ve ilişkili faktörler. Çukurova Medical Journal, 46(1), 88-100.
6. Aydın, R. (2019). Çalışan bireylerde yaşam doyumu, mesleki tükenmişlik ve dini başa çıkma arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi, Kastamonu.
7. Ayten, A., Göcen, G., Sevinç, K. ve Öztürk, E. (2012). Dini başa çıkma, şükür ve hayat memnuniyeti ilişkisi: hastalar, hasta yakınları ve hastane çalışanları üzerine amprik bir araştırma. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 12(2), 45- 79.
8. Ayten, A., & Sağır, Z. (2014). Dindarlık, dinî başa çıkma ve depresyon ilişkisi: Suriyeli sığınmacılar üzerine bir araştırma. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 47(47), 5-18.

9. Bakioğlu, F., Korkmaz, O., & Ercan, H. (2020). Fear of COVID-19 and positivity: mediating role of intolerance of uncertainty, depression, anxiety, and stress. International Journal of Mental Health and Addiction. https://doi.org/10.1007/s11469-020-00331-y
10. Banerjee, D., & Rai, M. (2020). Social isolation in Covid-19: The impact of loneliness. The International Journal of Social Psychiatry, 66, 525-527. https://doi.org/10.1177/0020764020922269.
11. Batan, S. N., & Ayten, A. (2015). Dinî başa çıkma, psikolojik dayanıklılık ve yaşam doyumu ilişkisi üzerine bir araştırma. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 15(3), 67-92.
12. Bayhan, V. (1995). Üniversite gençliğinde anomi ve yabancılaşma (Doktora tezi), İnönü Üniversitesi, Sivas.
13. Baykal, E. (2020). Covid-19 bağlamında psikolojik dayanıklılık, kaygı ve yaşam doyum ilişkisi. International Journal of Social and Economic Sciences, 10(2), 68-80.
14. Bayraktutar, B. (2019). İmam hatip lisesi öğrencileri örnekleminde dini başa çıkma ve tanrı tasavvuru ilişkisi (Yüksek lisans tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
15. Bektaş, B. (2019). Ergenlerde benlik saygısı ve dini başa çıkma (İmam hatip lisesi öğrencileri örneği) (Yüksek lisans tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
16. Cotton, S. P., Levine, E., Fitzpatrick, C., Dold, K., ve Targ, E. (1999). Exploring The Relationships Among Spiritual Well-Being, Quality of Life, and Psychological Adjustment in Women With Breast Cancer. PsychoOncology, 8(5), 429-438.
17. Demirci, İ., & Ekşi, H. (2017). Huzur ölçeği’nin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 15(33), 39-60.
18. Doğan, M. M., & Düzel, B. (2020). Covid-19 özelinde korku-kaygı düzeyleri. Electronic Turkish Studies, 15(4).
19. Ekşi, H. & Sayın, M. (2016). The adaptation of Religious Coping Scale into Turkish language: A study of bilingual equivalance, validity and reliability. Paper presented at the AGP Humanities and Social Sciences Conference, BAU International Berlin University, 19-22 May, Berlin, Germany
20. Ekşi, H., & Kardaş, S. (2017). Spiritual well-being: Scale development and validation. Spiritual Psychology and Counseling, 2, 73–88.
21. Erdoğdu, Y., Koçoğlu, F., & Sevim, C. (2020). COVID-19 pandemisi sürecinde anksiyete ile umutsuzluk düzeylerinin psikososyal ve demografik değişkenlere göre incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 23(1), 24-37. https://doi.org/10.5505/kpd.2020.35403
22. Fehring, R. J., Miller, J. F., & Shaw, C. (1997). Spiritual well-being, religiosity, hope, depression, and other mood states in elderly people coping with cancer. In Oncology Nursing Forum. 24(4), 663-671.
23. Fisher, J. (2021). Validation and Utilisation of the Spiritual Well-Being Questionnaire: SHALOM. Journal of Religion and Health, 60, 3694 - 3715. https://doi.org/10.1007/s10943-021-01401-8.
24. Gashi, F. (2020). Koronavirüse yakalanmış kişilerde tedavi döneminde dini başa çıkmanın etkisi. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7(1), 511-535.
25. Gencer, N. (2020). Pandemi sürecinde bireylerin koronavirüs (Kovid-19) korkusu: Çorum örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (4), 1153- 1173.
26. Güler, Ö. (2010). Dini inanç ve psikolojik sağlık ilişkisine dair bir değerlendirme. Toplum Bilimleri Dergisi, 4(8), 95-105.
27. Gündoğdu, R. & Yavuzer, Y. (2012). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öznel iyi oluş ve psikolojik ihtiyaçlarının demografik değişkenlere göre incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 115-131.
28. Gürsu, O. & Ay, Y. (2018). Din, manevi iyi oluş ve yaşlılık. Journal of International Social Research, 11(61), 1176-1190.
29. Gürsu, O., & Bayındır, S. (2021). Covid-19 hastalığını geçiren sağlık çalışanlarının başa çıkma sürecinde din ve maneviyat. Turkish Academic Research Review, 6(1), 181-220.
30. Hızlı Sayar, G., Ünübol, H., Tutgun-Ünal, A., & Tarhan, N. (2020). Salgın Hastalık Kaygı Ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 12(1), 382-397.
31. Holder, M. D., Coleman, B., & Wallace, J. M. (2010). Spirituality, religiousness, and happiness in children aged 8–12 years. Journal of Happiness Studies: An Interdisciplinary Forum on Subjective Well-Being, 11(2), 131–150. https://doi.org/10.1007/s10902-008-9126-1
32. Işık, Z. (2013). Ebeveyni ölen yetişkinlerde dinî başa çıkma. (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
33. Jopp, D.S., & Schmitt, M. (2010). Dealing with negative life events: differential effects of personal resources, coping strategies, and control beliefs. European Journal of Ageing, 7, 167-180. https://doi.org/10.1007/s10433-010-0160-6
34. Kalgı, M. E. (2021). Covid-19 salgınına yakalanan kişilerde dindarlık ve dinî başa çıkma. Marife, 21(1), 131-150.
35. Kaplan, H., Sevinç, K., & İşbilen, N. (2020). Doğal Afetleri Anlamlandırma ve Başa Çıkma: Covid-19 Salgını Üzerine Bir Araştırma. Electronic Turkish Studies, 15(4).
36. Kasapoğlu, F. (2020a). Examining the relationship between fear of covid-19 and spiritual well-being. Spiritual Psychology and Counseling, 5(3), 341-354.
37. Kasapoğlu, F. (2020b). COVID-19 salgını sürecinde kaygı ile maneviyat, psikolojik sağlamlık ve belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 15(4).
38. Kaye, J., & Raghavan, S. (2002). Spirituality in Disability and Illness. Journal of Religion and Health, 41, 231-242. https://doi.org/10.1023/A:1020284819593.
39. Krumrei, E., Pirutinsky, S., & Rosmarin, D. (2013). Jewish Spirituality, Depression, and Health: an Empirical Test of a Conceptual Framework. International Journal of Behavioral Medicine, 20, 327-336. https://doi.org/10.1007/s12529-012-9248-z.
40. Livingston, K. (2005). Religious Practice, Brain, and Belief. Journal of Cognition and Culture, 5, 75-117. https://doi.org/10.1163/1568537054068633.
41. Mehmetoğlu, A. U. (2005). Acı ve Tatlı: Dindarlığın Bedelleri ve Faydaları Üzerine Bir Değerlendirme. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5(1), 279.
42. Mukhtar, S. (2020). Psychological health during the coronavirus disease 2019 pandemic outbreak. The International Journal of Social Psychiatry, 66, 512 - 516. https://doi.org/10.1177/0020764020925835.
43. Murat, A., & Kızılgeçit, M. (2017). Dini başa çıkma ve psikopatoloji ilişkisi (Rize örneği). Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6(11), 111-151.
44. Nurkan, A. (2020). Yetişkinlerin spiritüel iyi oluş düzeyleri ile bağlanma stilleri ve olumlu sosyal davranış düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
45. Öksüz, Y., & Karalar, M. (2019). Üniversite öğrencilerinin huzur ve otantiklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5(3), 321-336.
46. Pargament, K. I., Smith, B. W., Koenig, H. G., & Perez, L. (1998). ‘’Patterns Of Positive And Negative Religious Coping With Major Life Stressors.’’ Journal For The Scientific Study Of Religion, 37, 710-724.
47. Pargament, K., Koenig, H., & Pérez, L. (2000). The many methods of religious coping: development and initial validation of the RCOPE. Journal of clinical psychology, 56(4), 519-43. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-4679(200004)56:4<519::AID-JCLP6>3.0.CO;2-1.
48. Park, C. L. (2010). Making sense of the meaning literature: an integrative review of meaning making and its effects on adjustment to stressful life events. Psychological bulletin, 136(2), 257. https://doi.org/10.1037/a0018301
49. Saladino, V., Algeri, D., & Auriemma, V. (2020). The Psychological and Social Impact of Covid-19: New Perspectives of Well-Being. Frontiers in Psychology, 11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.577684.
50. Saleem, R. (2017). Spirituality in relation to quality of life and psychological wellbeing among religious and non-religious persons. Indian Journal of Positive Psychology, 8(3), 420- 424.
51. Sami, S. (2021). Covid-19 Nedeniyle Yakınlarını Kaybeden Bireylerde Yas Süreci ve Dini Başa Çıkma. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 1(55), 421-444.
52. Şirin, T. (2019). Evli çiftlerin spiritüel iyi oluşları ile evlilik doyumları arasındaki ilişki. Ekev Akademi Dergisi, 23 (77), 389-410.
53. Tissari, H. (2020). Calmness Conquers Anxiety: What Language Tells Us about Mind and Body Control. IntechOpen. doi: 10.5772/intechopen.86138
54. Turan, Y. (2018). Yalnızlıkla başa çıkma: Yalnızlık, dini başa çıkma, dindarlık, hayat memnuniyeti ve sosyal medya kullanımı. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi, 22(1), 395-434.
55. Umakanthan, S., Sahu, P., Ranade, A., Bukelo, M., Rao, J., Abrahão-Machado, L., Dahal, S., Kumar, H., & Kv, D. (2020). Origin, transmission, diagnosis and management of coronavirus disease 2019 (COVID-19). Postgraduate Medical Journal, 96, 753-758. https://doi.org/10.1136/postgradmedj-2020-138234.
56. Uysal, V., Göktepe, A. K., Karagöz, S., & İlerisoy, M. (2017). Dinî başa çıkma ile umut, hayat memnuniyeti ve psikolojik sağlamlık arasındaki etkileşim üzerine bir araştırma. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 52(52), 139-160.
57. Wang, C., Pan, R., Wan, X., Tan, Y., Xu, L., Ho, C. S., & Ho, R. C. (2020). Immediate psychological responses and associated factors during the initial stage of the 2019 coronavirus disease (COVID-19) epidemic among the general population in China. International journal of environmental research and public health, 17(5), 1729.
58. Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2004). Spss uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık
59. Yılmaz, Ö. (2019). Farklı okul türlerinde görev yapan öğretmenlerin spiritüel iyi oluş düzeyleri ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.