Barış Manço Şarkılarında Yer Alan Değerler

Öz

Bu araştırmanın amacı, Barış Manço şarkılarında yer alan değerleri belirlemektir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırma, 1964-1999 tarihleri arasında yer alan 22 albüm ve bu albümlerde yer alan 251 şarkı üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler; literatürün taranması, veri toplama araçlarının seçimi, veri analizi birimlerinin oluşturulması, verilerin analizi, geçerlik-güvenirliğin sağlanması aşamalarıyla analiz edilerek raporlaştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Barış Manço’nun şarkı sözlerinde; saygı, sevgi, duyarlılık, kanaatkâr olma, paylaşma, vefalı olma, görgülü olma, insana değer verme, sabır, aile birliğine önem verme, bağımsızlığa önem verme, barışsever olma, dostluk, merhamet, namuslu olma, sağlıklı olmaya önem verme, şükretme, affedici olma, cömertlik, çalışkanlık, dürüstlük, hoşgörü, iyi niyetli olma, misafirperverlik, mürüvvet, onurlu olmak, sadelik gibi değerler tespit edilmiştir. Ayrıca, Barış Manço’nun şarkılarında; helâl kazanç, selamlaşma, dünya malına tamâh etmeme, eşitlik, kul hakkı yememe, bereket, nasip/kısmet, işini iyi yapma, helâlleşme gibi değerleri güçlendiren ve bu değerlerin sergilenmesini sağlayan davranışlar, tutumlar, inançlar ve kavramlar tespit edilmiştir. Bu nedenle değer eğitimi bağlamında, Barış Manço’nun şarkıları çeşitli derslerde etkinlik hazırlamak için kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Değer Eğitimi
• Müzik Eğitimi
• Barış Manço

Values in The Songs of The Barış Manco

Öz

In this study, the works of Barış Manço were analyzed to guide its users and use in the context of values education. The 22 albums produced by the Peace Mancho from 1964 to 1999 and the 251 songs included in these albums were analyzed. 251 songs were reduced to 117 and evaluated in the context of the appropriate sampling. Document analysis technique was used as a data collection tool in the study. The data collection and analysis process consisted of six stages. creating data analysis units, analyzing the data, ensuring validity and reliability, reporting and interpreting the data. The following values were identified in Barış Manço's songs: respect, love, sensitivity, abstinency, sharing, loyalty, good manners, giving worth to human, patience, giving importance to family unity, giving importance to independence, being peace-loving, friendship, mercy, being uncorruption, giving importance to being healthy, being grateful, being forgiving, generosity, diligence, honesty, tolerance, good will, hospitality, braver, honorable, simplicity. Also, it was determined behaviors, attitudes, beliefs and concepts that strengthen and provide to display values such as halal earning, greeting, not desiring world property, equality not eating rightful share, abundance, destiny/ fortune, good job, saying your goodbyes in Barış Manço’s songs. Therefore, in the context of values education, Barış Manço's songs can be used to prepare activities in various lessons.

Anahtar Kelimeler

• Value Education
• Music Education
• Barış Manco

Kaynakça

1. Aça, M. (2019). Toplumsal değerlerle normların öğretilip hatırlatılmasında Barış Manço'nun rolü. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 12 (26), 286-291.
2. Adıgüzel, M. S. (2009). Vefatının 10. Yılı dolayısıyla karınca dostu bir ağustos böceği: Barış Manço (1943-1999). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi, 9 (2), 83-92
3. Akbaş, O. (2008). Değer eğitimi akımlarına genel bir bakış. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(16), 9-27.
4. Akıncı, M. Ş (2019). Kültürel ve ahlaki değerlerin öğretiminde müziğin yeri ve önemi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(91), 98-108
5. Ay, E. (2020). Karakter ve değer eğitiminde öğretim yöntem ve teknikleri. H. Ekşi, A. Katılmış (Eds.) içinde Karakter ve değerler eğitimi (115-131).Ankara: Nobel Yayıncılık
6. Babacan, E. (2014). Agsl öğrencilerinin müzik kavramına ilişkin algıları metafor analizi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalıeğitim Ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 23(1), 12.
7. Balay, R. (2004). Küreselleşme bilgi toplumu ve eğitim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 61-82.
8. Bayar, F. (2008). Küreselleşme kavramı ve küreselleşme sürecinde Türkiye. Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, 32, 25-34.

9. Bayırlı, H. (2018). Hayat bilgisi dersi bağlamında değerler eğitimi: Aile birliğine önem verme. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
10. Biber-Öz, N. (2001). İnsanın kültürel gelişiminde müzik eğitiminin önemi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 (1): 1-6
11. Boztoprak, F. (2019). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Dede Korkut’un 20. yüzyıldaki yansıması Barış Manço tipi. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi (TURKSOSBİLDER), 04 (1), 65-75
12. Coşkun Keskin S. ve Söylemez, H. (2012). Değer eğitiminde okul aile işbirliğinde veliler eğitimin neresinde? R. Kaymakcan, Nuri Tınaz, Z. Ş. Altın, M. Zengin, A. Y. Okudan, H. Yiğit (Eds.). içinde Değerler ve Eğitimi II (307-349). İstanbul:Dem Eğitim Merkezi
13. Cullen Kır, E. (2020). 7’den 77’ye Vicdan. (2017-1041) International Pegem Conference on Education (IPCEDU-2020). Antalya. (27-30 Ekim 2020)
14. Çelik F. (2010). 5.sınıf sosyal bilgiler programında sorumluluk, estetik ve doğal çevreye duyarlılık değerlerinin kazandırılmasına ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
15. Çintaş, D. (2009). İbrahim Zeki Burdurlu’nun eserlerinde çocuk eğitimi ile ilgili evrensel değerler.(Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
16. Çuhadar, C. H. (2008). Demokrasi ve insan hakları eğitiminde müziğin önemi. Çağdaş Eğitim Dergisi, 33(359), 15-22
17. Dağlı, H. (2020). Mevlânâ Celâleddîn Rumi ve Yûnus Emre’de “İnsan Sevgisi” ve “Hoşgörü” üzerine bir araştırma. Takvimi Vekayi Dergisi, 8(2), 158-165
18. Değirmençay V.(2020). Mesnevide vefa. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 65, 113.
19. Dilmaç B. ve Ulusoy K. (2016). Değerler eğitimi. Ankara: Pegem Akademi, 4, 16.
20. Doğan, M. (2014). Dinlerde ve İslam kültüründe sabır. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5, 94.
21. Dönmez, E. C., Z. Kurtaslan, A. İ. Apaydın ve H.H. Okay. (2017). Müzik ve değer kazanımı ilişkisi. H. H. Bircan ve B. Dilmaç (Eds.), içinde Değerler Bilançosu - Beyaz Kitap (319-328). İstanbul: Çizgi Kitapevi
22. Dural, S. (2017). Müzik Eğitiminde “Düşünmek” ve “Eylemek”: Platon, Aristoteles ve Abdülbaki Nasır Dede. Güzel Sanatlar Eğitimi, Toplum Bilimler Etkileşimi Uluslararası Sempozyumu, İstanbul. (10 - 12 Mayıs 2017)
23. Dündar, M. (2003). Anaokulu ve ilköğretimin birinci sınıfında ritim eğitimi. G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23 (2), 171-180.
24. Düzgün, D. (2009). Âşıklık geleneğinin değişim ve dönüşüm sürecinde Barış Manço olgusu. Millî Folklor, 21(84): 42-50
25. Eliüşük, A. Ve Arslan, C. (2016). Sabır ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları. Değerler Eğitimi Dergisi. 14(31), 67-86.
26. Emre H. (2012). Türk Milli Kültürüne ait destan efsane ve anlatılarda sıkça geçen formel sayıların Barış Manço şarkılarındaki yeri. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 639-647.
27. Erdoğan, G. (2015). Barış Manço örneğinden hareketle müziğin ahlak eğitimindeki önemi ve işlevi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 117-124
28. Erdoğan G. (2019). Türk popüler müzik tarihinde Barış Mançu’nun yeri ve önemi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 105-117.
29. Erhun, H. (2010). 7-12 Yaş çocuklarda paylaşma ve yardımlaşma değerlerinin hadisler ışığında öğretimi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
30. Filiz, M. (2019). Barış manço şarkılarındaki metinlerarasılık. (YayımlanmamışYüksek Lisans Tezi). Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
31. Kalın, Z. T. & Nalçacı, A. (2017). Ortaokul 5. Sınıf öğrencilerinin hoşgörü eğilimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi . Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi , 12 (23) , 293-304 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/befdergi/issue/30012/304143
32. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık, 79.
33. Kara, M. ve T. Emirhan. (2020). Değerler eğitimi açısından müzik dersi kitaplarındaki çocuk şarkıları. OMÜ Eğitim Fakültesi Dergisi. 39(2), 153-178
34. Keskin, Y. ve Öğretici, B. (2013). Sosyal bilgiler dersinde “duyarlılık” değerinin etkinlikler yoluyla kazandırılması: Nitel bir araştırma. Değerler Eğitimi Dergisi, 11(15), 143-181.
35. Keskin, Y. (2015). Tarih dersi öğretim programı ve ders kitaplarında değerler eğitimi, International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(7), 659-674
36. Kılıç, A. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sevgi değerine yönelik algıları, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Recep Tayyip Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rize.
37. Kılıç, İ. (2016). Ortaokul Öğrencilerinin Müzik ile İlgili Görüşlerinin İncelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi. 5(3), 360-371
38. Kıral, B. ve Başdağ, S. (2016). Sınıf öğretmenlerinin merhamet eğitimine ilişkin görüşleri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi XV. Uluslararası Katılımlı Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, 80-96.
39. Kocabaş, A. (1997). Temel eğitim II. Kademe öğrencileri için müziğe ilişkin tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,13, 141-145.
40. Kurban, Y. (2019). İnsan tabiatı ve İslam açısından müzik (Müzik-Fıtrat İlişkisi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 23(1): 21-36
41. Özdemir, C. (2017). Dede Korkut kitabında saygı. Dil ve Edebiyat Araştırmaları Beşeri ve Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 9.
42. Öztürk, A. (2005). Okul öncesi eğitimde müzik. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları, 16.
43. Öztürk, O. M. (2020). Musikîde Inkılabı Popüler Müzikle Yapmak: Barış Manço ve Armonize Edilmiş Türküler. Etnomüzikoloji Dergisi. 3(2): 275-294
44. Şen, Ö.F. (2019). Hz. Yakub örnekliğinde sabır ve tevekkül. Yayımlanmamış (Yüksek Lisans Tezi). Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
45. Tunagür, M. (2016). Mustafa Kutlu hikâyelerinin Türkçe öğretiminde değer iletimi açısından önemi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yüzüncüyıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van.
46. Turan L. ve H. Çelik. (2019). Yedinci sınıf Türkçe dersi millî kültür temasının Barış Manço Şarkılarıyla Öğretiminin Öğrenci Başarısına Etkisi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi. 65, 533-566
47. Turanalp, M. F. (2019). Şarkılarla dinî ve ahlakî değer aktarımı: Barış Manço Örneği. Bilimname. 37(1), 685-724
48. Türk, İ. (2009). Değerler eğitiminde saygı. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat.
49. Türk Dil Kurumu. (2019). Türkçe sözlük. Ankara: TDK Yayınları. https://sozluk.gov.tr/.
50. Üztemura S., E.Sevigen, Y. İnel (2021). “Barış Abi”yle değer öğretimi: Barış Manço eserlerinde değerler. Başkent Universıty Journal of Education. 8(1), 93-103
51. Yıldırım, A. ve Şimşek, H.(2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 11, 187.
52. Yükrük. S ve S. Akarsu. (2015). İlkokul (1-4) Müzik ders kitaplarında yer alan şarkıların değerler bakımından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 4(4), 1684-1707.