The Problem of Shareholders Requesting Arrest of the Company’s Ship in the Light of Judicial Decisions

Öz

In order for the arrest of the ship, the claim must be one of the maritime claims. For the other claims from maritime claims, the verdict to arrest of ship is not legally possible (TCC art. 1353/III). In case, the maritime claims were regulated at TCC art. 1352/I but the rights of shareholders for company is not uncodified at the article. However, in practice, the number of companies whose assets consist of only a ship is quite high. In this respect, it is very important whether the shareholder’s claims directed to the company are in the nature of maritime claims. In this context, the study examined whether the possible claims of the shareholders to the company gives the right arrest of the company’s ship.

Anahtar Kelimeler

• Commercial Company
• Maritime Claims
• Arrest
• Ship
• Partnership

Yargı Kararları Işığında Ortakların, Ticaret Şirketine Ait Gemilerin İhtiyati Haczini İstemesi Sorunu

Öz

TTK’nın 1353/I maddesi gereği borçlunun malvarlığındaki geminin ihtiyati haczine karar verilebilmesi için istemin deniz alacağı niteliğinde olması gereklidir. Deniz alacağı haricindeki diğer bir alacak için gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi hukuken mümkün değildir (TTK m. 1353/III). Deniz alacağı niteliğindeki istemler ise TTK’nın 1352/I maddesinde sayılmıştır. Ticaret şirketi ortaklarının şirkete yönelik istemleri bu alacaklar arasında değildir. Uygulamada duran malvarlığı yalnızca gemiden ibaret olan şirket sayısı oldukça yüksektir. Bu açıdan ortağın doğrudan şirkete yönelik istemlerinin deniz alacağı niteliğinde olup olmadığı oldukça önemlidir. Bu kapsamda çalışmada, ortakların şirkete yönelik muhtemel istemlerinin şirkete ait geminin ihtiyati haczini isteme hakkı verip vermediği konusu incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ticaret Şirketi
• Deniz Alacağı
• İhtiyati Haciz
• Gemi
• Ortaklık

Kaynakça

1. Akdeniz U, ‘İhtiyati Haciz Müessesesi’ (2006) 10(1-2) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 197
2. Aksoy S, ‘Deniz Alacaklarına Dair Türk Ticaret Kanununun 1352. Maddesi Hakkında Bir Eleştiri’ (2018) 34(2) BATİDER 199
3. Aral İ, ‘Şirketler Hukukuna Giriş’, Sami Karahan (ed), Şirketler Hukuku (B. 2, Mimoza Yayınları 2013) 21
4. Arslan R, Yılmaz E, Taşpınar Ayvaz S. ve Hanağası E, İcra ve İflas Hukuku (Güncellenmiş B. 5, Yetkin Yayınları 2020)
5. Atamer K, Deniz Ticareti Hukuku, C. I (B. 1, On İki Levha Yayınları 2017) 379 (Deniz Ticareti)
6. –– Deniz Ticareti Hukuku, C. IV, Deniz İcra Hukuku (B. 2, On İki Levha Yayınları 2019) (Deniz İcra)
7. –– ‘‘Deniz Alacaklarına Dair Türk Ticaret Kanununun 1352. Maddesi Hakkında Bir Eleştiriye Yanıt’ (2018) 34(3) BATİDER 315
8. –– ‘Deniz İcra Hükümleri’ne Genel Bakış’ (Deniz İcra Hukuku, Güncel Sorunlar, İstanbul Barosu Yayınları 2018) 24 (‘Deniz İcra Hükümlerine’)

9. Aybay G, Oral N, Oğuzülgen M, Parlakyıldız S, Aybay E ve Özdemir D, ‘Gemilerin Tutuklanmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme’ (1999) 4(1-2) Deniz Hukuku Dergisi 159
10. Ayhan R, Çağlar H. ve Özdamar M, Şirketler Hukuku, Genel Esaslar (B. 3, Yetkin Yayınlar 2021)
11. Bahtiyar M, Ortaklıklar Hukuku (B. 16, Beta Yayınları 2022)
12. Berlingieri F, Berlingieri on Arrest of Ships (B. 5, Informa 2011)
13. Bilgili F. ve Demirkapı E, Şirketler Hukuku Dersleri (B. 8, Dora Yayınları 2021)
14. Çelikboya K, Anonim Şirketlerde Pay Sahibinin Kâr Payı Hakkı (B. 1, On İki Levha Yayıncılık 2021)
15. Çetingil E. A, Mukayeseli Hukuk Açısından Gemilerin İhtiyati Haczi (B. 1, İstanbul Üniversitesi Yayınları 1972)
16. Çiftçi T, ‘Anonim Ortaklılarda Pay Sahiplerinin Özel Denetim İsteme Hakkı’, Erol Ulusoy (ed), Anonim Şirketlerde Bireysel ve Azınlık Pay Sahibi Hakları (B. 2, Bilge Yayınevi 2016) 239
17. Demirci E, ‘Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin Şirketle İşlem Yapma ve Şirkete Borçlanma Yasağı’ (Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2018)
18. Ekşi N, ‘Montreux Antlaşması Uyarınca Boğazlardan Geçen Yabancı Gemilerin Haczi ve Bu Gemilere El Konulması’ (2017) 37(1) Public and Private International Law Bulletin 125
19. –– Yabancı Gemilerin İhtiyati Haczi (B. 1, Beta Yayınları 2000)
20. Eriş G, Ticari İşletme ve Şirketler, C. II (B. 3, Seçkin Yayınları 2017) (Şirketler II)
21. –– Ticari İşletme ve Şirketler, C. III (B. 3, Seçkin Yayınları 2017) 3005 (Şirketler III)
22. Günay E, Usul Hukukunda İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz (Güncellenmiş B. 3, Seçkin Yayınları 2024)
23. Günay M. B, Gemi Alacaklısı Hakkı (Yetkin 2009)
24. Gürbüz Usluer A. E, Anonim Şirketlerde Pay Sahibinin Kar Payı Alma Hakkı (B. 1, Banka ve Ticaret Hukuku Enstitüsü 2016)
25. Jackson D. J, Enforcement of Maritime Claims (B. 4, Informa 2005)
26. Karayalçın Y, Ticaret Hukuku Dersleri, Şirketler Hukuku (B.1, Güzel İstanbul Matbaası 1965)
27. Kayıhan Ş, Şirketler Hukuku (B. 4, Seçkin Yayınları 2020)
28. Kendigelen A. ve Kırca İ, Şirketler Hukuku, C. I (B.1, On İki Levha Yayıncılık 2021) (Şirketler I)
29. –– Şirketler Hukuku C. III (B.1, On İki Levha Yayıncılık 2022) (Şirketler III);
30. Kırca İ, ‘Kooperatiflerin Tacir Niteliği Hakkında Yargıtay’ın Tutumu: Kanuna Aykırı Yorum mu Yoksa Örtülü Boşluk Doldurma Gayreti mi?’ (2017) 33(2) BATİDER 5
31. ––, Şehirali Çelik F. H. ve Manavgat Ç, Anonim Şirketler Hukuku C. I (B. 1, Banka ve Ticaret Hukuku Enstitüsü 2013)
32. Konyalı S. C, Milletlerarası Özel Hukukta Gemilerin İhtiyati Haczi (B. 1, Adalet Yayınevi 2024)
33. Kuru B, İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı (B. 1, Yetkin Yayınları 2017)
34. Moroğlu M, Anonim Ortaklıkta Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü (B. 7, On İki Levha Yayınları 2014)
35. Özkan H, İhtiyati Tedbir, Delil Tespiti, İhtiyati Haciz ve Kamu Alacağının Tahsilinde İhtiyati Haciz (B.1, Legal Yayıncılık 2015)
36. Özkan A. F, ‘Ticaret Şirketleri, Türleri’, İsmail Kırca (ed) Şirketler Hukuku Şerhi C I (B. 1, Seçkin Yayınları 2023)
37. Pekcanıztez H, Atalay O, Sungurtekin Özkan M. ve Özekes M, İcra ve İflas Hukuku, Ders Kitabı (B.5, Vedat Kitapçılık 2018)
38. Poroy R, Tekinalp Ü. ve Çamoğlu E, Ortaklıklar Hukuku C. I (B. 15, Vedat Kitapçılık 2021) (Ortaklıklar I)
39. –– Ortaklıklar Hukuku C. II (B. 14, Vedat Kitapçılık 2019) (Ortaklıklar II)
40. Pulaşlı H, Şirketler Hukuku Genel Esaslar (B. 7, Adalet Yayınevi 2021) (Genel Esaslar)
41. –– Şirketler Hukuku Şerhi, C. I (B. 4, Adalet Yayınevi 2022) (Şerh I)
42. –– Şirketler Hukuku Şerhi C. II (B. 4, Adalet Yayınevi 2022) (Şerh II)
43. –– Şirketler Hukuku Şerhi C. III (B. 4, Adalet Yayınevi 2022) (Şerh III)
44. Ripet G, ‘Deniz Hukukunun Tevhidi Hakkında 1952 Tarihli Brüksel Anlaşmaları” (1953) 19(1-2) İÜHFM 432
45. Şener O. H, Adi Ortaklık (B.1, Yetkin Yayınları 2008)
46. Sirmen A. L, Eşya Hukuku (B. 6, Yetkin Yayınları 2018)
47. Cüneyt Süzel, Gemi Alacaklısı Hakkı ve Gemi İpoteği Hakkında 1993 Cenevre Sözleşmesi ve Yeni Türk Ticaret Kanunu (B. 1, On İki Levha 2012)
48. Tekil F, Deniz Ticareti Hukuku (B. 1, Bozak Matbaası 1973) (Deniz Ticareti)
49. –– Uluslararası Konvansiyonlar (B. 1, Tekil Neşriyat 1987) (Uluslararası Konvansiyonlar).
50. –– Deniz Hukuku (B. 6, Alkım Yayınları 2001) (Deniz Hukuku)
51. Topsoy F, ‘Türk Boğazları’ndan Geçiş Yapan Yabancı Ticaret Gemilerin İhtiyati Haczi Sorunu’ (2016) 74(1) İÜHFM 397
52. –– ‘Anonim Şirket Pay Sahibinin Özel Denetim İsteme Hakkı’, Erol Ulusoy (ed), Anonim Şirketlerde Bireysel ve Azınlık Pay Sahibi Hakları (B. 2, Bilge Yayınevi 2016) 291
53. Türk Ticaret Kanunu Tasarısı Adalet Komisyonu Raporu (1/324) (Dönem 23, Yasama Yılı 2, Sayısı: 96)
54. Türkel D. T, ‘Gemilerin İhtiyati Haczinde Borçlunun Korunması’ (Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2017)
55. Uyar T, ‘İhtiyati Haciz İsteminin Koşulları’ (2017) 19(Özel Sayı) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2585
56. –– Uyar A. ve Uyar C, İcra Hukukunda İhtiyati Haciz (B.1, Bilge Yayınevi 2018)
57. Yeşilova Aras E, 1999 Tarihli Milletlerarası Sözleşme Gereği, Geminin İhtiyati Haczi Kararının İnfazı “Arrest” (B. 1, Yetkin Yayınları 2023)
58. Yılmaz O, Gemilerin İhtiyati Haczi (B. 1, On İki Levha Yayınları 2023)
59. İBK, 29.06.2017, 29.06.2017, E. 2016/1, K. 2017/6 s.e.t. 02 Ağustos 2025
60. İBBGK, 12.11.2021, E. 2020/2, K. 2021/3 (RG 01.04.2022/31796)
61. HGK, 18.01.2017, E. 2014/2492, K. 2017/11 s.e.t. 02 Ağustos 2025
62. 19. HD, 25.04.2008, E. 2008/3380, K. 2008/4430 s.e.t. 02 Ağustos 2025
63. 19. HD, 25.09.2012, E. 2012/8229, K. 2012/13512 s.e.t. 02 Ağustos 2025
64. 11. HD, 13.11.2013, E. 2013/16407, K. 2013/20332 s.e.t. 02 Ağustos 2025
65. 11. HD, 16.2.2022, 2020/2149 E., 2022/1158 K. s.e.t. 20 Eylül 2023
66. İstanbul BAM 12. HD, 01.11.2018 tarih ve 2018/1672 E. 2018/1348 K. https://legalbank.net/belge/istanbul-bam-12-hukuk-dairesi-kararlari-e-2018-1672-k-2018-1348-t-01-11-2018/3936155/ s.e.t. 12 Temmuz 2023
67. İstanbul BAM 14. HD. 04.10.2018 tarih ve 2018/1354 E. 2018/1010 K. s.e.t. 13 Temmuz 2023
68. İstanbul BAM 14. HD, 07/02/2020 tarih ve 2020/1336 E. 2020/898 K. s.e.t. 13 Temmuz 2023