2016 YAK Kural VI’da Yapılan Değişiklik Kapsamında Kurtarma Ücretinin Müşterek Avarya Garamesine Girmesi: Kurtarma Müşterek Avaryasına Geri mi Dönüş?

Öz

Devletlerin farklı uygulamaları sebebiyle kurtarma ücretinin müşterek avarya olarak kabul edilmesi ancak 1974 York Anvers Kurallarında (YAK) düzenlenebilmiştir. 1974 YAK Kural VI ile kurtarma ücreti, müşterek avarya olarak kabul edilmiştir. 2004 YAK’da radikal bir değişikliğe gidilmiş ve kurtarma ücreti, kural olarak, müşterek avarya dışında bırakılmıştır. 2016 tarihli YAK’ta ise kurtarma ücretinin konusunda yeniden kapsamlı bir değişikliğe gidilmiştir. Yapılan değişiklikle 2004 YAK Kural VI’daki ilkeden vazgeçilmiş ve kurtarma ücretinin müşterek avarya garamesine girmesi belli durumların varlığına bağlanmıştır. Bu kapsamda çalışmada 2016 YAK Kural VI’da yapılan değişiklikler incelenerek, kurtarma müşterek avaryasının şartları açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kurtarma
• Kurtarma Ücreti
• Müşterek Avarya
• York Anvers Kuralları
• Kural VI

Within the Scope of the 2016 YAR Rule VI, Salvage Being Allowed as General Average: Return to Salvage General Average?

Öz

Due to the different practices of the States, the salvage reward could be regulated in Rule VI of the 1974 York-Antwerp Rules (YAR). Thus, the salvage fee was accepted as general average. However, a radical change was made in the 2004 YAR. As a rule, salvage rewards were excluded from general average. In the 2016 YAR, a comprehensive change was made to the subject of the salvage rewards. With the amendment, Rule VI of the 2004 YAR has been abandoned. The inclusion of salvage fees in general average has been made dependent on the existence of certain circumstances. In this study, Rule VI of the 2016 YAR were examined and explained.

Anahtar Kelimeler

• Salvage
• Salvage Rewards
• General Average
• York-Antwerp Rules
• Rule VI

Kaynakça

1. Ali Kemal, Deniz Ticareti Hukuku (B. 1, İstanbul Üniversitesi Hukuku Talebesi Cemiyeti Neşriyatı 1934)
2. Algantürk-Light D, York Anvers Kuralları 2004 Müşterek Avarya (B. 2, Arıkan Yayıncılık 2006)
3. Arseven H, Müşterek Avaryalar (B. 1, Menteş Kitapevi 1961)
4. Ataergin S, ‘Genel Avarya ve York-Antwerp Kuralları / 1994 Değişiklikleri:’ (1995) 9(1) Marmara Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 378
5. Atamer K, ‘Müşterek Avarya’, Kerim Atamer ve Cüneyt Süzel (editörler.), Yeni Deniz Ticareti Hukuku’nun Kaynakları, C I (B. 1, On İki Levha Yayıncılık 2013) 355
6. Caner O, ‘SCOPIC Clause’ (2004) 8(1-2) Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi 397
7. Cangdon EW, General Average: Principles and Practice in the United States of America (Voorhis and Co., 1913)
8. Civir-Engin M, ‘Müşterek Avaryanın Tanımı, Unsurları ve Çeşitleri’ (2010) 8(85) Legal Hukuk Dergisi 111

9. Comite Maritime International, Documentation 1974 I (Yearbook, 1974-I)
10. –– Yearbook 1994 Annuuaire (Sydney II)
11. –– Yearbook 1994 Annuaire (Specimen Property CMI Secretariat)
12. –– Yearbook 2000 (Singapore I)
13. –– Yearbook 2001 (Singapore Conference)
14. –– Yearbook 2003 (Vancouver I)
15. –– Yearbook 2016 (New York II Documents of the Conference)
16. –– ‘CMI International Working Group on General Average Working Papers for the Meeting of the CMI International Subcommittee on General Average on 6-7 June 2015’ s.e.t. 30 Mayıs 2025
17. –– CMI Guidelines Relating to General Average s.e.t. 30 Mayıs 2025
18. Cook JHS ve Cornah RR, General Average and York-Antwerp Rules (B. 13, Sweet and Maxwell 2008)
19. Çetingil E, ‘Kurtarma Müşterek Avaryası’, Rayegan Kender ve Samim Ünan, Prof. Dr. Tahir Çağa’nın Anısına Armağan (B. 1, Beta Yayınları 2000) 13 (‘Kurtarma Müşterek Avaryası’)
20. –– ‘Müşterek Avaryada Yeni Düzenleme 1974 York-Anvers Kuralları’ (1982) 11(4) BATİDER 37 (‘Yeni Düzenleme’)
21. Çetingil E, Kender R ve Ünan S, Müşterek Avarya Hukuku (B. 1, On İki Levha Yayıncılık 2011)
22. Demir İ, 1989 Londra Konvansiyonu Çerçevesinde Kurtarma (B. 1, Turhan Kitapevi 2010) (Kurtarma)
23. –– ‘Özel Tazminat Koruma ve Tazmin Klozu (SCOPIC)’ (2011) 27(4) BATİDER 89 (‘Özel Tazminat’)
24. Donavan JJ, ‘The Doctrine Of General Average - Historical Development And Present Application” (1975) 42(2) Insurance Counsel Journal 251
25. Eamonn Magee, ‘General Average Reform - The IUMI Position’ (Comite Maritime International, Yearbook 2000) 294
26. Ertan K, ‘Uluslararası Hukuk ve Müşterek Avarya’ (2003) 1(5) Legal Hukuk Dergisi 1119
27. Gilman J, Merkin R, C. ve Templeman M, Arnould: Law of Marine Insurance and Average (B. 18, Sweet and Maxwell 2013)
28. Gürler HE, Deniz Ticareti Hukukunda Kurtarma Ücreti (B. 1, Seçkin Yayınları 2012)
29. Gürzumar F, Tekin Gürzumar T ve Berki AH, Kanunname-i Ticaret ve Zeyilleri (B. 1, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 1962)
30. Harvey MD, ‘The York-Antwerp Rules 2016 from the Perspective of the Average Adjuster’ (2016) 22(1) The Journal of International Maritıme Law 447
31. Hudson NG, ‘The York-Antwerp Rules: Background to the Changes of 1994’ (1996) 27(3) Journal of Maritime Law and Commerce 469
32. Hudson NG ve Harvey M, The York-Antwerp Rules: The Principles and Practice of General Average Adjustment (B. 4, Informa Law 2018)
33. Kalpsüz T, Deniz Ticareti Hukuku, Giriş - Gemi, C. I (B. 1, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 1971)
34. Konyalı SC, ‘Müşterek Avarya Uyuşmazlıklarında Kanunlar İhtilafı Meseleleri’ (2024) 7(1) DEHUKAMDER 85
35. Kula N, ‘Türk Ticaret Kanunu ile York Anvers 2016 Kuralları Uyarınca Müşterek Avaryaya Uygulanacak Hükümlerin Değerlendirilmesi ve Özellikle “Zamanaşımı” Hususu’ (2019) 27(3) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 727
36. Kruit J, General Average, Legal Basis and Applicable Law (B. 1, Paris Legal Publishers 2017)
37. McArthur C, The Contract of Marine Insurance (B. 1, Stevens and Sons 1885)
38. ‘Minutes of the Ad Hoc International Working Group on General Average’ 30 Mayıs 2025
39. Okay S, ‘Müşterek Avarya Hukukunun Kısa Bir Tarihçesi’ (1959) 24(1-4) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 289
40. Rose F, General Average, Law and Practice (B. 3, Informa Law 2017)
41. Selek N, 6102 Türk Ticaret Kanunu’nda Denizde Kurtarma Hizmetleri (B. 1, On İki Levha Yayınları 2015)
42. Sözer B, Deniz Ticareti Hukuku II (B. 1, Vedat Kitapçılık 2016)
43. Sözer B, ‘2016 York-Anvers Kuralları’ (2018) 1(1) DEHUKAMDER 77
44. Spencer J, ‘Hull Insurance and General Average-Some Current Issues’ (2009) 83(5-6) Tulane Law Review 1227
45. Tekil F, Türk Hukukunda Müşterek Avarya (B. 1, Kurtulmuş Matbaası 1965) (Müşterek Avarya)
46. –– ‘Deniz Kazaları Deniz Kirlenmesi ve Deniz Sigorta Hukuku ile İlgili Bazı Sorunlar’, Rayegan Kender ve Samim Ünan, Prof. Dr. Tahir Çağa’nın Anısına Armağan (B. 1, Beta Yayınları 2000) 509 (‘Deniz Kazaları’)
47. Ünan S, ‘Üç Güncel Deniz Hukuku Sorunu’ Rayegan Kender ve Samim Ünan, Prof. Dr. Tahir Çağa’nın Anısına Armağan (B. 1, Beta Yayınları 2000) 639
48. Wahl A (çev. Kazım Berker), Deniz Ticaret Hukuku, Nazari ve Ameli (B. 1, Yeni Cezaevi Baımevi 1948)
49. Working Group General Average, ‘How Should it be Changed?” (Comite Maritime International, Yearbook 2000) 298
50. Yazıcıoğlu E, Kender- Çetingil Deniz Ticareti Hukuku (B. 16, Filiz Kitapevi 2022)
51. ‘York-Antwerp Rules (YAR)’, s.e.t. 30.05.2025.
52. ‘York-Antwerp Rules 2016’ s.e.t. 30 Mayıs 2025
53. ‘2014-05-19-Letter-CMI-President-of-IWG-on-GA-and-Preparartion-of-Hamburg-Conference’ s.e.t. 30 Mayıs 2025