Araştırma Makalesi

Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği

Sayı: 25 27 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği

Öz

Günümüzde lojistik firmaları artan rekabet ve ulaşım maliyetlerinden dolayı karayolu taşımacılığına alternatif olarak demiryolu yük taşımacılığına doğru yönelmektedir. Demiryolu ile yük taşımacılığı karayolundan daha uzun sürse de maliyet, tonaj ve sürdürülebilirlik açısından karayolu taşımacılığına göre daha avantajlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada demiryolu yük taşımacılığında en iyi yük lokomotifinin belirlenmesi için BWM-MARCOS yöntemleri kullanılmıştır. Problemde kullanılacak olan kriterler bir lojistik firmasının demiryolu departmanında yönetici ve uzman olarak görev alan 17 kişi ile yapılan görüşmeler sonrasında belirlenmiştir. Yapılan görüşmeler sonrasında çekebileceği tonaj, bakım maliyetleri, yakıt/elektrik giderleri, lokomotif gücü, emniyet sistemleri, dingil basınçları ve hızlanma olmak üzere yedi kriter belirlenmiştir. Belirlenen kriterlerin ağırlıkları BWM yöntemiyle hesaplanmıştır. Analiz sonucunda en önemli kriterin çekebileceği tonaj olduğu, bu kriteri emniyet sistemleri ve enerji yakıt giderlerinin izlediği görülmüştür. En kötü kriterin ise hızlanma kriteri olduğu görülmektedir. Kriter ağırlıkları belirlendikten sonra belirlenen altı alternatifin seçimi MARCOS yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. En iyi alternatifin Almanya’da üretilen yük lokomotifi olan A2 (SIEMENS VECTRON) alternatifi olduğu görülmüştür. Sonuçların doğruluğunu tespit etmek ve karşılaştırma yapabilmek adına problem WASPAS,EDAS,ARAS ve COPRAS yöntemleriyle tekrar çözülmüş ve tutarlı sonuçlar elde edilmiştir. Çalışma Türkiye’de demiryolu lojistiği yapan firmalara destek amacı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] N. Öztürkçü, "Seçilmiş Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye’nin demiryolu yük taşımacılığı performans değerlendirmesi: CRITIC ve ENTROPİ tabanlı CODAS yöntemi ile bütünleşik bir yaklaşım," Demiryolu Mühendisliği, sy. 23, no. 1801132, 2026, doi: 10.47072/demiryolu.1801132.
  2. [2] R. Vickerman, "Can high-speed rail have a transformative effect on the economy?," Transp. Policy, vol. 62, pp. 31–37, Mar. 2017, doi: 10.1016/j.tranpol.2017.03.008.
  3. [3] M. Frost, S. G. Ison, and R. Watson, "UK rail transport: a review of demand and supply," Proc. ICE: Transport, vol. 165, no. 3, pp. 225–234, 2012.
  4. [4] S. Lebedevas, S. Dailydka, V. Jastremskas, and P. Rapalis, "Research of energy efficiency and reduction of environmental pollution in freight rail transportation," Transport, vol. 32, no. 3, pp. 291–301, 2017, doi: 10.3846/16484142.2016.1230888.
  5. [5] IEA, "The future of rail: Opportunities for energy and the environment," Paris, France, 2019.
  6. [6] BBC, "Next stop, hydrogen-powered trains," 2020. [Online]. Available: https://www.bbc.com/future/article/20200227-how-hydrogen-powered-trains. [Accessed: Feb. 27, 2020].
  7. [7] World Meteorological Organization, "State of the Global Climate 2020," Provisional Report, 2021. [Online]. Available: https://library.wmo.int/idurl/4/56247 [Accessed: 24 Şubat 2026].
  8. [8] T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı, On İkinci Kalkınma Planı 2024–2028, Özel İhtisas Komisyonu Raporu, 2025. [Online]. Available: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2025/08/Demiryolu-Ulastirmasi-Ozel-Ihtisas-Komisyon-Raporu_01082025.pdf [Erişim Tarihi: 01.08.2025].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çok Ölçütlü Karar Verme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

15 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

27 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 25

Kaynak Göster

APA
Berkmen, S., & Dişkaya, F. (2026). Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği. Demiryolu Mühendisliği, 25. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1995754
AMA
1.Berkmen S, Dişkaya F. Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği. Demiryolu Mühendisliği. 2026;(25). doi:10.47072/demiryolu.1995754
Chicago
Berkmen, Sabahattin, ve Furkan Dişkaya. 2026. “Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği”. Demiryolu Mühendisliği, sy 25. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1995754.
EndNote
Berkmen S, Dişkaya F (01 Eylül 2026) Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği. Demiryolu Mühendisliği 25
IEEE
[1]S. Berkmen ve F. Dişkaya, “Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği”, Demiryolu Mühendisliği, sy 25, Eyl. 2026, doi: 10.47072/demiryolu.1995754.
ISNAD
Berkmen, Sabahattin - Dişkaya, Furkan. “Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği”. Demiryolu Mühendisliği. 25 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.47072/demiryolu.1995754.
JAMA
1.Berkmen S, Dişkaya F. Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği. Demiryolu Mühendisliği. 2026. doi:10.47072/demiryolu.1995754.
MLA
Berkmen, Sabahattin, ve Furkan Dişkaya. “Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği”. Demiryolu Mühendisliği, sy 25, Eylül 2026, doi:10.47072/demiryolu.1995754.
Vancouver
1.Sabahattin Berkmen, Furkan Dişkaya. Demiryolu Yük Taşımacılığında Lokomotif Seçimi için Bütünleşik BWM–MARCOS Yaklaşımı: Türkiye Örneği. Demiryolu Mühendisliği. 01 Eylül 2026;(25). doi:10.47072/demiryolu.1995754